Za obrazę uczuć religijnych już nie pójdzie się do więzienia? Jest projekt ustawy

– TK orzekł, że przestępstwo obrazy uczuć religijnych jest zgodne z konstytucją – i co do tego się z nim zgadzam. Jednak rezygnacja z najbardziej dolegliwej kary pozbawienia wolności to dobry krok w stronę spełnienia standardów wynikających z europejskiej konwencji praw człowieka i orzecznictwa ETPC. Z jednej strony pozostawiamy przestępstwo w kodeksie karnym, z drugiej łagodzimy reżim odpowiedzialności – komentuje propozycje MS Mikołaj Małecki, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i twórca portalu DogmatyKarnisty.pl.

– Grzywna i ograniczenie wolności to też są dolegliwe kary, a sam fakt skazania za przestępstwo jest w systemie prawnym czymś piętnującym. Szanujemy wolność religijną ludzi i eksponujemy to, że w dobra osobiste człowieka można godzić również przez atak na wyznawaną religię. Przestępstwo obrazy uczuć religijnych w Polsce to nie jest bluźnierstwo, jak czasem się o nim mówi. Nie chodzi o to, że obraża się Boga, lecz obraża się uczucia konkretnych osób, a zatem sprawca godzi w dobra osobiste człowieka. Oczywiście rodzi się szersze pytanie, czy dobra osobiste – naruszane również przez zniesławienie czy znieważenie – powinny być w ogóle chronione kodeksem karnym – dodaje prawnik.

Czytaj więcej

Prawo karne

Doda przegrała w Trybunale: karna ochrona uczyć religijnych jest konstytucyjna

Karanie za znieważanie na tle religijnym jest uzasadnione, bo obrażając, narusza się wolność i go...

Rzecznik praw obywatelskich także postulował zmiany

W uzasadnieniu do projektu MS przywołało też wystąpienie rzecznika praw obywatelskich w sprawie nowelizowanego przepisu. W piśmie z 15 kwietnia 2021 r. (a zatem już półtora roku przed wydaniem wyroku przez ETPC) do marszałka Sejmu wskazywał on, że choć całkowite uchylenie art. 196 k.k. nie jest uzasadnione, to istotne wydaje się zmodyfikowanie jej zakresu, tak aby ograniczyć ryzyko instrumentalnego wykorzystania przepisu.

„Zaznaczono wówczas, że przede wszystkim zasadne jest zmodyfikowanie zagrożenia karą za jego naruszenie, tak by były to jedynie kary wolnościowe (grzywna i ograniczenie wolności). Bezpośrednim skutkiem takiej zmiany, w obecnym stanie prawnym, byłoby bowiem wyeliminowanie możliwości stosowania tymczasowego aresztowania wobec osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa z art. 196 k.k. Niższa sankcja stanowiłaby także wskazanie dla organów ścigania do bardzo dogłębnego rozważenia, czy konieczne jest zastosowanie określonych innych czynności, np. zatrzymania czy też konkretnych wolnościowych środków zapobiegawczych” – czytamy w uzasadnieniu projektu.

Etap legislacyjny: konsultacje publiczne