Wiedzą powszechną jest, że lekarzy obejmuje tajemnica lekarska, która zobowiązuje ich do zachowania w poufności informacji o pacjencie i jego stanie zdrowia. Stanowi o tym art. 40 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, zgodnie z którym lekarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu. Tajemnica dotycząca pacjenta obowiązuje również inne zawody medyczne , jak pielęgniarki, ratowników medycznych czy fizjoterapeutów. Reguluje to art. 14 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Za jej złamanie, zgodnie z art. 266 k.k., grozi grzywna, ograniczenie wolności albo kara do dwóch lat więzienia.
Tajemnica lekarska a zawiadomienie o przestępstwie. Co powinien zrobić lekarz?
Mniej powszechna wydaje się jednak wiedza o wyjątkach od tych zasad. Ujawnienie poufnej informacji może nastąpić m.in., gdy zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób. Kodeks karny obliguje też lekarzy i medyków do ujawniania informacji o najcięższych przestępstwach , jak zabójstwo, szpiegostwo, czy zgwałcenie. Za niewywiązanie się z tego zobowiązania grozi do trzech lat więzienia.
Czytaj więcej:
Co ważne, na lekarzach spoczywa też, jak na każdym obywatelu, społeczny obowiązek denuncjacji , czyli zawiadomienia organów ścigania o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu. Ten sam przepis zobowiązuje też szpitale do informowania o przestępstwie.
Dylemat medyka. Kiedy lekarze muszą zawiadomić policję o przestępstwie?
W konsekwencji prawo nakłada na lekarzy dwa wykluczające się obowiązki: zachowania tajemnicy lekarskiej i denuncjacji. Według Ministerstwa Sprawiedliwości relacja między tymi dwoma normami stwarza systemowy problem prawny i jest ona niejednolicie rozstrzygana przez orzecznictwo i doktrynę. W rezultacie resort poprosił Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego o rozstrzygnięcie wątpliwości i odpowiedź, czy lekarz i szpital ma obowiązek denuncjacji i jak ma się on do tajemnicy lekarskiej, której złamanie jest zagrożone karą.