Radny rady miejskiej uzyskał mandat radnego w wyborach samorządowych w 2010 r., przeprowadzonych na zasadach i w trybie przepisów ustawy z 6 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Jednocześnie, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z czerwca 2009 r. został on, wraz z innymi wymienionymi w sentencji orzeczenia osobami, skazany za udziału w zbiegowisku w trakcie meczu piłki nożnej na stadionie a także za zniszczenie mienia.

Osoba karana za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego nie posiadała biernego prawa wyborczego.

Ze względu na to skazanie rada gminy podjęła uchwałę stwierdzającą, że mandat radnego wygasł. Radni stwierdzili bowiem, że ze względu na bycie osobą skazaną, radnemu nie przysługiwało bierne prawo wyborcze w wyborach samorządowych.

Wyłącznie z winy umyślnej

Zgodnie z przepisami ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) przestępstwo jest zbrodnią (czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą) albo występkiem (czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc).

Zbrodnię można popełnić tylko umyślnie, a występek także nieumyślnie, jeżeli ustawa tak stanowi (art. 8 k.k.). Ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo.

Przypisane skarżącemu prawomocnym wyrokiem przestępstwo wyczerpywało znamiona określone w art. 288 § 1 i art. 254 § 1 k.k. Pierwszy z nich przewiduje odpowiedzialność karną za niszczenie, uszkadzanie lub czynienie niezdatną do użytku cudzej rzeczy, a jego ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Drugi z kolei penalizuje zachowanie polegające na braniu czynnego udziału w zbiegowisku wiedząc, że jego uczestnicy wspólnymi siłami dopuszczają się gwałtownego zamachu na osobę lub mienie.

Każdy z wymienionych czynów zabronionych (występków) może zostać popełniony tylko umyślnie. Ani w art. 288 § 1, ani w art. 254 § 1 kodeksu karnego nie przewidziano bowiem, że mogą zostać popełnione także nieumyślnie.

Ścigane z urzędu

Autopromocja
Nowość!

Trzy dostępy do treści rp.pl w ramach jednej prenumeraty

ZAMÓW TERAZ

Przepisy kodeks postępowania karnego przewidują dwa tryby inicjowania postępowania karnego: z oskarżenia publicznego, oraz z oskarżenia prywatnego.

Pierwszy z wymienionych może przyjąć postać trybu bezwarunkowego, gdzie uprawnione organy procesowe samodzielnie podejmują wszelkie czynności od samego początku (z urzędu), oraz warunkowego - w którym niezbędne jest złożenie wniosku przez uprawnioną osobę lub uzyskanie zezwolenia określonej władzy (tzw. przestępstwa wnioskowe ścigane z oskarżenia publicznego). Zgodnie bowiem z art. 9 § 1 k.p.k. organy procesowe prowadzą postępowanie i dokonują czynności z urzędu, chyba że ustawa uzależnia je od wniosku określonej osoby, instytucji lub organu albo od zezwolenia władzy. W sprawach o przestępstwa ścigane na wniosek postępowanie z chwilą złożenia wniosku toczy się z urzędu.

Mandat słusznie wygaszony

Osoba karana za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego nie posiadała biernego prawa wyborczego. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie potwierdził, że radni słusznie wygasili mandat radnego (wyrok z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 571/12).

Jak podkreślił sąd nie budzi też wątpliwości umyślny charakter popełnionego występku, zwłaszcza że w świetle przytoczonych przepisów kodeksu karnego przestępstwa za które radny otrzymał wyrok w ogóle nie mogą być popełnione wyłącznie z winy umyślnej.

Ponadto wyrok skazujący radnego stał się prawomocny, co doprowadziło do obalenia domniemania niewinności wynikającego z art. 42 Konstytucji RP i art. 5 § 1 k.p.k.

W konsekwencji spełnienia wszystkich przesłanek z art. 190 ust. 2 i ust. 1 pkt 3 oraz art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 z późn. zm) radni słusznie podjęli uchwałę stwierdzającą, że mandat radnego wygasł.