Nowe przepisy ma wprowadzić nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powinien zostać przyjęty przez rząd do końca marca 2025 roku. Pracowników korzystających ze zwolnienia lekarskiego czekają duże zmiany.

L4 na nowych zasadach. Co się zmieni?

Nowe przepisy doprecyzują, jakie czynności są dozwolone podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim. Obecnie wystawiając zwolnienie lekarz określa, czy w czasie trwającej choroby, pacjent powinien pozostać w domu i leżeć (wpisuje wtedy na L4 cyfrę "1") czy może chodzić i opuszczać mieszkanie (cyfra "2"). Osoba, która ma możliwość poruszania się, nie może jednak podejmować aktywności niezgodnych z celem zwolnienia. Takie zapisy często budzą wątpliwości co do ich interpretacji.

Aktywności niezgodne z celem zwolnienia to wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję. Z projektu nowelizacji wynika, że nie należą do nich „zwykłe czynności dnia codziennego”. Możliwe będzie zatem wykonywanie czynności takich, jak zakup żywności, leków, wyjście do lekarza czy na zabieg medyczny.

Czytaj więcej

Czego nie wolno robić na zwolnieniu lekarskim?
Praca, Emerytury i renty
Nowe dane o kontrolach pracowników na L4. Kiedy ZUS wstrzymuje wypłatę zasiłku?

Praca zarobkowa a czynności incydentalne

Projekt ustawy wprowadza także definicję „pracy zarobkowej". Będzie to „każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania”.

Pracownik będący na zwolnieniu będzie mógł jednak wykonywać „czynności incydentalne", których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. Chodzi o takie czynności, których zaniechanie mogłoby prowadzić m.in. do znacznych strat finansowych dla pracodawcy czy kontrahenta. Na przykład, jeśli zdarzy się konieczność podpisania faktury, rachunku, listu przewozowego, czy innego dokumentu. Nie będzie się z tym wiązało odebranie prawa do świadczenia chorobowego.

Czytaj więcej

Dręczyła go żona, wyjechał na leczenie do Meksyku. Doniosła do ZUS, który odmówił zasiłku, zdecydowa
Praca, Emerytury i renty
Dręczyła go żona. Wyjechał na leczenie do Meksyku, to doniosła do ZUS. Zdecydował sąd

Częściowe L4. Nie będzie całkowitego zakazu pracy

Zasadniczą zmianą w przepisach ma być wprowadzenie możliwości wykonywania pracy podczas przebywania na zasiłku chorobowym. Aktualnie w prawie nie funkcjonuje pojęcie częściowej niezdolności do pracy. Po wejściu w życie nowelizacji będzie to zależało od rodzaju wykonywanej pracy i przyczyny zwolnienia lekarskiego. Na wniosek pracownika lekarz będzie mógł zaznaczyć, że określony rodzaj pracy jest możliwy mimo zwolnienia. Na przykład, jeżeli choroba spowoduje niezdolność do wykonywania pracy fizycznej, nie wykluczy to możliwości wykonywania pracy umysłowej. Będzie to możliwe w przypadku, gdy pracownik podlega ubezpieczeniom społecznym w co najmniej dwóch miejscach pracy. 

Zasady kontroli osób przebywających na zwolnieniu

W celu umożliwienia przeprowadzenia kontroli, ubezpieczeni przebywający na zwolnieniu będą musieli udostępnić ZUS informację o aktualnym miejscu zamieszkania lub pobytu. W przypadku nieuzasadnionej nieobecności grozić będzie utrata prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia. Ewentualną nieobecność trzeba będzie udokumentować względami zdrowotnymi lub koniecznością podjęcia „czynności incydentalnych", których wymagały istotne okoliczności.

Zgodnie z projektem ustawy, miejscem wskazanym w zwolnieniu lub zawiadomieniu może być adres pobytu w innym państwie, jeżeli jest to uzasadnione zaleceniami lekarza lub innymi istotnymi okolicznościami.