24 września odbędą się wybory do Bundestagu. Według sondaży, choć CDU/CSU Angeli Merkel odniesie zwycięstwo w wyborach, jej poparcie jest mniejsze niż jakiś czas temu. Rzuca to niepewność na jej dalsze rządzenie w Niemczech.
Choć Merkel i Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna pragną „zostać” na czwartą kadencję, dane wskazują, że poparcie może się jeszcze zmniejszać, dając przeciwnikom większe szanse.
Złożona natura niemieckiego systemu wyborczego praktycznie uniemożliwia uzyskanie większości parlamentarnej przez jedną partię. Wymusza to utworzenie koalicji złożonej z dwóch lub więcej ugrupowań.
Oto spojrzenie na kluczowe partie niemieckie. Zarówno te, które mogą współpracować z Angelą Merkel, jak i być przeciwko niej.
Kluczowe partie polityczne
Niemcy mają system wielopartyjny składający się z dwóch dużych partii, trzech mniejszych partii i kilku bardzo małych partii.
Dotąd władza sprawowana była przez Unię Chrześcijańsko-Demokratyczną (CDU), a także jej siostrę, Unią Chrześcijańsko-Społeczną w Bawarii (CSU) oraz Socjaldemokratyczną Partię Niemiec (SPD). 24 września kluczową rolę mogą odegrać jednak mniejsze partie polityczne.
CDU + CSU
Liderem Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU) jest Angela Merkel. Urząd kanclerz Niemiec sprawuje już od trzech kadencji wraz z wsparciem Unii Chrześcijańsko-Społecznej w Bawarii (CSU), należącej do tej samej grupy parlamentarnej.
Partia widocznie traci na popularności od początku roku, gdy Merkel nie zmieniła swojego podejścia do polityki imigracyjnej po grudniowym ataku terrorystycznym w Berlinie, w którym zginęło 12 osób.
Partia ma jednak nadzieję na wykorzystanie innych osiągnięć Merkel, między innymi dobrej, międzynarodowej pozycji Niemiec oraz tego, że jest gorącą zwolenniczką silnej integracji Unii Europejskiej. Merkel ogłosiła między innymi swoje poparcie dla przekształcenia Europejskiego Mechanizmu Stabilności (ESM), w Europejski Fundusz Walutowy. Powiedziała, że ??mechanizm ten sprawi, iż region stanie się bardziej stabilny i lepiej będzie reagować na "nieoczekiwane sytuacje”.
Co proponuje partia Merkel?
Niewielkie cięcia podatkowe
Większe wydatki na infrastrukturę
Dodatkowe 15 000 policjantów
Zmniejszenie bezrobocia do mniej niż 3 procent
Budowę 1,5 mln domów
Zwiększenie miesięcznego datku na dziecko (Kindergeld)
Wzrost wydatków na naukę i innowacje
„Nie” dla Turcji w Unii Europejskiej
Wsparcie dla rodzin kupujących pierwszy dom
Synchronizację podatków korporacyjnych z Francją
Co ciekawe, pomimo ostrego sprzeciwu, Merkel wykluczyła ustalenie górnej granicy uchodźców przybywających do Niemiec.
Czytaj więcej o CDU i CSU:
Polityk CDU: Niemcy, nie używajcie języka angielskiego
"Antytureckie Niemcy". Merkel odpowiada
Angela Merkel za zmianą traktatów unijnych
SPD
Socjaldemokratyczna Partia Niemiec jest główną opozycyjną partią w Niemczech. Obecnie tworzy rząd "wielkiej koalicji" z CDU oraz CSU.
W styczniu 2017 roku ówczesny lider ugrupowania, Sigmar Gabriel, który jest obecnie ministrem spraw zagranicznych Niemiec, został zastąpiony przez byłego przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Martina Schulza.
Powołanie Schulza na to stanowisko dało wzrost popularności partii i sprawiło, że partia Merkel jest bardziej zagrożona niż wcześniej. Wraz z czasem i rozwojem kampanii wyborczej partia przestała jednak zyskiwać na popularności, a jej poparcie się zatrzymało.
Co proponuje partia Schulza?
Zwiększenie wydatków na infrastrukturę
Większe wydatki na reformę prawa pracy i opiekę
Zwiększona integracja Unii Europejskiej
Utworzenie Unii gospodarczej i walutowej (EMU)
Zniesienie opłat za przedszkola i inwestycje w szkolnictwo
Czytaj więcej o SPD:
Zasiłki na dzieci z UE. SPD blokuje ustawę
Gabriel nie wierzy w zwycięstwo SPD, nie chce koalicji z CDU/CSU
FDP
Partia przyjazna dla biznesu. Wolną Partią Demokratyczną, znaną również jako partia liberałów, kieruje Christian Linder. Ugrupowanie wcześniej współpracowało z Angelą Merkel, ale straciło poparcie wyborców, gdy w 2009 roku w kampanii obiecano duże cięcia podatkowe, które zostały "storpedowane" przez bardziej dominującą partię CDU.
Ogół członków i zwolenników FDP podzielić można na lewicowych liberałów i konserwatywnych liberałów. Lewicowi liberałowie występują przede wszystkim w sprawie praw obywatelskich, natomiast konserwatyści są przede wszystkim za neoliberalizmem, kładąc nacisk na sprawy gospodarcze.
Co proponuje partia Lindera?
Cięcia podatkowe
Ciecia przepisów
Inwestycje w modernizację gospodarki
Zwiększenie bezpieczeństwa
Bardziej rygorystyczna polityka migracyjna
Czytaj więcej o FDP:
Szef FDP o powrocie Rosji do G8 i dialogu z Putinem
Po wyborach Merkel może utworzyć rząd FDP i Zielonymi
Lindner: Trzeba "zamrozić" sprawę Krymu
Zieloni
Pro-ekologiczna partia Związek 90/Zieloni znalazła poparcie wśród wyborców metropolitalnych w Niemczech i mogłaby być atrakcyjnym partnerem koalicyjnym dla CDU/CSU lub SPD.
Szefami centrolewicowej partii Związek 90/Zieloni są Simone Peter i Cem Ozdemir. Jest obecnie jedną z najważniejszych Partii Zielonych w Europie. Odegrała istotną rolę w tworzeniu Partii Zielonych w innych krajach, na przykład w Hiszpanii.
Co proponuje partia Peter i Ozdemira?
Politykę pro-ekologiczną
Gospodarczą i społeczną równowagę
Większe wydatki na infrastrukturę ważniejsze niż cięcia podatkowe
Ograniczenie imigracji
Czytaj więcej o Zielonych:
Niemcy: Po wyborach możliwy rząd SPD-Lewica-Zieloni?
Niemcy: Zieloni podbili konserwatywny land
Niemcy: Zieloni żądają odszkodowań dla gejów
Lewica
Partia lewicowa postrzegana jest jako możliwy partner dla SPD. Ideologią ugrupowania jest socjalizm demokratyczny, niemniej jednak występuje w nim wiele frakcji. Aby podkreślić zasadę równouprawnienia na czele partii stoi polityczny tandem złożony z mężczyzny i kobiety.
Szefami ugrupowania są Katja Kipping i Bernd Riexinger.
Co proponuje partia Kipping i Riexingera?
Wydatki na opiekę społeczną
Politykę redystrybucyjną
Sprzeciw wobec obniżaniu podatków dla osób o wyższych zarobkach i przedsiębiorstw
Zwiększona integracja Unii Europejskiej
Utworzenie Unii gospodarczej i walutowej (EMU)
Sprzeciw wobec misji wojskowych za granicą
Walka o zastąpienie NATO nowym, zbiorowym systemem bezpieczeństwa (z Rosją)
Czytaj więcej o niemieckiej lewicy:
Niemcy: Lewica chce likwidować NATO i podwyższać wydatki
Niemcy: Lewica domaga się wyjścia kraju ze struktur wojskowych NATO
Niemcy: Lewica krytykuje USA za wysłanie wojska do Polski
AfD
Partia Alternatywa dla Niemiec jest odpowiednikiem francuskiego, prawicowego Frontu Narodowego. To eurosceptyczna i konserwatywna partia polityczna założona w 2013 roku. Dla partii AfD istotne są wartości populistyczne.
Przywódcami ugrupowania są Frauke Petry i Jorg Meuthen. Partia szybko rozwija się regionalne już od czasu jej założenia. Jej politycy opowiadają się za polityką prezydenta USA Donalda Trumpa.
Co proponuje partia Petry i Meuthena?
Eurosceptyczną politykę
Politykę anty islamską
Rygorystyczna polityka migracyjna
Politykę prorodzinną
Czytaj więcej o AfD:
Alternatywa dla Niemiec coraz mniej atrakcyjna
Niemiecki system wyborczy. Jak głosują Niemcy?
W wyborach do Bundestagu w pierwszej kolejności rywalizują partie polityczne. Ale nie tylko. Połowa mandatów w Bundestagu zarezerwowana jest dla zwycięzców w okręgach jednomandatowych.
Niemiecki system wyborczy jest połączeniem systemu większościowego i proporcjonalnego. Połowa posłów do Bundestagu wybierana jest w jednomandatowych okręgach wyborczych, druga połowa rozdzielana jest na szczeblu kraju związkowego według klucza partyjnego (list).
W Niemczech jest 299 okręgów wyborczych. Od lat 60-tych system wyborczy niewiele się zmienił.
Aby uniknąć paraliżu decyzyjnego znanego z czasów międzywojennej Republiki Weimarskiej, twórcy Ustawy Zasadniczej RFN dążyli do tego, aby zapewnić maksymalnie sprawną pracę parlamentu. Dlatego, podobnie jak w polskiej ordynacji wyborczej, w Niemczech obowiązuje 5-procentowy próg wyborczy.
Co mówią sondaże?
Najnowszy sondaż INSA wskazuje, że CDU/CSU Angeli Merkel odniesie zwycięstwo we wrześniowych wyborach z wyraźną przewagą nad SPD, ale partii tej zabraknie mandatów do zdobycia samodzielnej większości w Bundestagu.
| CDU + CSU – 38% |
| SPD – 24% |
| FDP – 8% |
| Zieloni – 6.5% |
| Lewica –10% |
| AfD – 10% |
Oznacza to, że będzie się ona musiała porozumieć z SPD, tak jak miejsce to ma obecnie w "wielkiej koalicji”.
Alternatywnie, SPD Schulza mogłoby uzyskać wzrost poparcia w ostatnich chwilach kampanii i zdobyć wystarczająco dużo głosów, aby utworzyć koalicję z mniejszymi sojusznikami. Ten wynik wydawał się być jednak bardziej prawdopodobny we wczesnych miesiącach roku, gdy problemy związane z imigracją sprawiły, że Merkel straciła poparcie. Od tamtej pory odzyskała jednak straty, a analitycy uważają, że całkowita wygrana SPD jest coraz mniej prawdopodobna.