Księga przychodów i rozchodów: wartość remanentu czasem trzeba pomniejszyć

Przedsiębiorca, który prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów, sporządza na koniec roku spis z natury. Ma on wpływ na wysokość podatku dochodowego, który firma musi zapłacić. Wartość spisu obniża jednak o kwoty korygujące koszty.

Publikacja: 30.12.2014 06:50

Podatnik ma obowiązek wycenić spis z natury

Podatnik ma obowiązek wycenić spis z natury

Foto: Rzeczpospolita

Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o PIT u przedsiębiorcy, który prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów, dochodem z działalności gospodarczej jest różnica pomiędzy przychodem osiągniętym z działalności gospodarczej a kosztami uzyskania, powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa. Podatnik, który ma obowiązek sporządzenia spisu z natury na koniec roku podatkowego, jest zarazem zobligowany do jego wyceny zgodnie z zasadami przewidzianymi w rozporządzeniu ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Zdarzają się jednak sytuacje, w których dla właściwego ustalenia wartości spisu z natury nie jest wystarczające skrupulatne przeprowadzenie spisu istniejących na ostatni dzień roku składników majątku, które są obejmowane remanentem, oraz ich wycena według skomplikowanych reguł przewidzianych w ww. rozporządzeniu. Otóż, zgodnie z jego § 29 ust. 4a wartość spisu z natury wycenionego według obowiązujących zasad pomniejsza się o kwotę, o którą podatnik zmniejszył koszty uzyskania przychodów (zwiększył przychody) na podstawie art. 24d ustawy o PIT, jeżeli zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów (zwiększenie przychodów) związane było z zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, objętych tym spisem.

Chodzi zatem o te towary i inne wymienione składniki majątku obejmowane spisem z natury, w stosunku do których podatnik musiał skorygować koszty (przychody) z uwagi na brak zapłaty w terminie wskazanym w art. 24d ustawy o PIT (tj. 30 dni, licząc od upływu terminu płatności, bądź 90 dni od dnia zliczenia w koszty, jeżeli termin płatności jest dłuższy niż 60 dni). W przeciwnym razie doszłoby do sytuacji, w której nabyte składniki majątku, w stosunku do których, z uwagi na brak zapłaty, zmniejszono wartość kosztów, bądź odpowiednio zwiększono przychody, wpływałyby na podniesienie wartości remanentu końcowego, co w efekcie prowadziłoby do podwójnie niekorzystnych skutków dla podatnika. Trzeba jednak tutaj pamiętać o kilku obowiązujących zasadach:

1. Wartość spisu z natury pomniejsza się wyłącznie o tę część kwoty zmniejszenia kosztów (zwiększenia przychodów), która przypada na towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, produkcję w toku, wyroby gotowe, braki i odpady, objęte tym spisem.

2. Wartość pomniejszenia spisu z natury nie może być większa niż kwota wyceny składników majątku objętych spisem, jeżeli do tej wyceny zgodnie z obowiązującymi przepisami zastosowano zamiast ceny zakupu lub kosztu wytworzenia inne metody.

3. Wartości remanentu nie zmniejsza się, jeżeli przed sporządzeniem spisu podatnik zwiększył koszty uzyskania przychodów na skutek uregulowania zobowiązania.

Powyższe zasady pomniejszenia wartości spisu z natury znajdują również swoje odzwierciedlenie w wymaganej treści dokumentu inwentaryzacji. Mianowicie obok innych, obowiązkowych pozycji spisu z natury, przepisy wymagają także, aby w treści remanentu znalazła się wartość omawianego pomniejszenia (oczywiście w przypadku, w którym ono występuje), ale – co szczególnie istotne – ze wskazaniem pozycji spisu z natury i pozycji w księdze, z którymi związane jest pomniejszenie.

Autor jest doradcą podatkowym

Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o PIT u przedsiębiorcy, który prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów, dochodem z działalności gospodarczej jest różnica pomiędzy przychodem osiągniętym z działalności gospodarczej a kosztami uzyskania, powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa. Podatnik, który ma obowiązek sporządzenia spisu z natury na koniec roku podatkowego, jest zarazem zobligowany do jego wyceny zgodnie z zasadami przewidzianymi w rozporządzeniu ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Sądy i trybunały
Łukasz Piebiak wraca do sądu. Afera hejterska nadal nierozliczona
Praca, Emerytury i renty
Czy każdy górnik może mieć górniczą emeryturę? Ważny wyrok SN
Prawo karne
Kłopoty żony Macieja Wąsika. "To represje"
Sądy i trybunały
Czy frankowicze doczekają się uchwały Sądu Najwyższego?
Materiał Promocyjny
Jak kupić oszczędnościowe obligacje skarbowe? Sposobów jest kilka
Sądy i trybunały
Rośnie lawina skarg kasacyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego