Włodzimierz Chróścik: Nowa era państwa prawa

Przywracając praworządność, należy uczynić to rozważnie i w trosce o bezpieczeństwo prawne Polek i Polaków, a nie z motywacji politycznej zemsty.

Publikacja: 14.12.2023 03:00

Włodzimierz Chróścik: Nowa era państwa prawa

Foto: Fotorzepa / Paweł Rochowicz

Zmiany wprowadzane w systemie prawnym w ostatnich latach, często wbrew jednoznacznej ocenie wskazującej na naruszanie przez projektowane przepisy standardów konstytucyjnych oraz międzynarodowych – doprowadziły do stanu pogłębionego chaosu ustrojowego w Polsce. Przywrócenie ładu w polskim prawie to obecnie wyzwanie porównywalne do uporządkowania stajni Augiasza. Żeby te porządki się powiodły, prawnicy i politycy odpowiedzialni za kondycję polskiego systemu prawnego muszą szybko stać się Heraklesem – a więc działać zdecydowanie, sprytnie, rozważnie. I najlepiej razem.

Ocena trybunałów

Nigdy dotąd we współczesnej historii Polski nie mieliśmy do czynienia z sytuacją, w której międzynarodowe Trybunały w tak jednoznaczny i powtarzalny sposób oceniały sposób kreacji sądowniczych organów władzy za niezgodny z wiążącymi Polskę umowami międzynarodowymi. Zarzuty podnoszone wobec składów Trybunału Konstytucyjnego, trybu powoływania sędziów zasiadających w Krajowej Radzie Sądownictwa, zastrzeżenia dotyczące procedury nominacji na stanowiska sędziowskie – to nie tylko kwestie mające istotne znaczenie dla systemu prawnego, to przede wszystkim stan, w którym obywatele i przedsiębiorcy utracili poczucie pewności, czy rozstrzygnięcia sądów podejmowane w ich indywidualnych sprawach są ostateczne i legalne.

Ten stan wymaga możliwie najszybszego uporządkowania. Przywrócenie praworządności w działaniu wszystkich organów władzy publicznej jest sprawą szczególnej wagi. Równie ważne jest jednak to, w jaki sposób ta praworządność będzie przywracana. Przede wszystkim należy uczynić to rozważnie i w trosce o bezpieczeństwo prawne Polek i Polaków, a nie z motywacji politycznej zemsty. Dlatego konieczne jest zaangażowanie w ten proces naprawczy ekspertów, którzy wiedzą i doświadczeniem wesprą opracowanie nowych przepisów. Jako radcowie prawni niezmiennie jesteśmy gotowi wspierać organy państwa w ich pracy nad przywróceniem standardów praworządności. W skierowanych na ręce marszałka Sejmu i marszałek Senatu listach zadeklarowałem gotowość włączenia się radców prawnych w prace legislacyjne prowadzone nad wszystkimi istotnym projektami ustaw.

Czytaj więcej

Ewa Szadkowska: Neosędziowie (nie)mogą spać spokojnie

Gotowość radców

Mamy świadomość, jak trudne będzie poszukiwanie rozwiązań, które zapewnią balans pomiędzy efektywnością i możliwością szybkiego wdrożenia potrzebnych zmian a ograniczeniami systemowymi. Te szczególne wyzwania wynikają jednak ze skali świadomie wprowadzanych przez ostatnie lata naruszeń ustrojowych. Jako samorząd zawodowy radców prawnych gotowi jesteśmy wspierać organy władzy w analizie istniejących projektów oraz wypracowywaniu optymalnego ich kształtu – wszak jednym z ustawowych zadań samorządu zawodowego radców prawnych jest współdziałanie w kształtowaniu systemu prawnego. Radcowie prawni, wykonując zawód zaufania publicznego, doradzając i reprezentując swoich klientów, doskonale wiedzą, jakie są słabości polskiego systemu prawnego. Krajowa Rada Radców Prawnych od wielu już lat wspiera liczne inicjatywy służące budowaniu świadomości obywatelskiej oraz wypracowaniu projektów ustaw naprawiających poszczególne organy sfery funkcjonowania państwa. Byliśmy współorganizatorem takich wydarzeń, jak Kongres Prawników Polskich, Tour de Konstytucja, licznych konferencji, wspieraliśmy inicjatywy obywatelskie, promowaliśmy partycypację obywatelską w wyborach. Radcowie prawni jako współautorzy i eksperci uczestniczyli w pracach nad wieloma fundamentalnymi projektami ustaw.

Niezaprzeczalnym celem legislacyjnych prac naprawczych, które muszą się rozpocząć natychmiast (i wiem, że część z nich już się rozpoczęła), powinno być możliwie szybkie przywrócenie praworządności we wszystkich obszarach funkcjonowania państwa. Równocześnie należy mieć na celu to, aby obywatele i przedsiębiorcy mogli korzystać ze sprawnie funkcjonujących instytucji państwa, aby wyroki w indywidualnych sprawach wydawane były sprawnie i w ramach dobrze zorganizowanego procesu. W każdym z tych aspektów Krajowa Rada Radców Prawnych gotowa jest współpracować.

Czytaj więcej

Prawnicy chcą zmian i współpracy. Czego pełnomocnicy oczekują od nowego rządu

Autor jest prezesem Krajowej Rady Radców Prawnych

Zmiany wprowadzane w systemie prawnym w ostatnich latach, często wbrew jednoznacznej ocenie wskazującej na naruszanie przez projektowane przepisy standardów konstytucyjnych oraz międzynarodowych – doprowadziły do stanu pogłębionego chaosu ustrojowego w Polsce. Przywrócenie ładu w polskim prawie to obecnie wyzwanie porównywalne do uporządkowania stajni Augiasza. Żeby te porządki się powiodły, prawnicy i politycy odpowiedzialni za kondycję polskiego systemu prawnego muszą szybko stać się Heraklesem – a więc działać zdecydowanie, sprytnie, rozważnie. I najlepiej razem.

Pozostało 88% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Opinie Prawne
Marek Isański: Organ praworządnego państwa czy(li) oszust?
Materiał Promocyjny
Wykup samochodu z leasingu – co warto wiedzieć?
Opinie Prawne
Marek Kobylański: Dziś cisza wyborcza jest fikcją
Opinie Prawne
Tomasz Pietryga: Reksio z sekcji tajnej. W sprawie Pegasusa sędziowie nie są ofiarami służb
Opinie Prawne
Robert Gwiazdowski: Ideowość obrońców konstytucji
Opinie Prawne
Jacek Czaja: Lustracja zwycięzcy konkursu na dyrektora KSSiP? Nieuzasadnione obawy