To skutek zmian, jakie w programie dopłat wprowadziła Rada Nadzorcza Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Przy obliczaniu wysokości dopłaty indywidualnej pod uwagę będą brane nie, jak obecnie, wymiary zewnętrzne całego panelu (obudowy), lecz ta jego powierzchnia, która bezpośrednio wytwarza ciepło (apertura).

- Klient będzie mógł zatem zdecydować czy kupić więcej paneli charakteryzujących się mniejszą efektywnością czy mniej ale za to o wysokiej sprawności. Za każdym razem jednak otrzyma dofinansowanie na powierzchnię czynną urządzenia – wyjaśnia Rada Nadzorcza NFOŚiGW.

Stracą próżniowe

Nowe zasady będą obowiązywać dla umów kredytu z dotacją zawieranych od  1 października 2013 r. Mogą na nich stracić osoby, które zamierzają zainstalować kolektory próżniowe (rurowe), przystosowane do wspomagania centralnego ogrzewania (CO) i efektywniejsze w zimniejszych porach roku. Ich powierzchnia czynna jest mniejsza niż w kolektorach płaskich co powoduje, że w niektórych przypadkach kolektorów próżniowych trzeba będzie zainstalować więcej przy porównywalnej cenie zakupu i montażu jednych i drugich.

NFOŚiGW  przypomina, że bez względu na rodzaj kolektora zainstalowanego w ramach programu dopłat, jego podzespoły objęte są aż  5-letnią gwarancją, a montaż zestawu kolektorowego podlega 3-letniej rękojmi. Ma to zapobiec przypadkom, gdy przez niefachowy  montaż  istotnie zmniejszona jest sprawność dobrych jakościowo urządzeń.

Dotychczas z  programu dopłat skorzystało 42 tys. beneficjentów, którym przyznano dotacje na łączną kwotę blisko 280 mln zł. Średni koszt zestawu zakwalifikowanego do dofinansowania (najczęściej składającego się z trzech paneli) wynosił ok.  15 tys. zł, z czego średnio 6,7 tysięcy złotych było finansowane dotacją z NFOŚiGW. Średnia dopłata dla wspólnot mieszkaniowych przekraczała 46 tys. złotych.

Choć kolektory dofinansowywane przez Fundusz mogą być wykorzystywane także do ogrzewania budynków, zdecydowana większość inwestorów wykorzystuje je tylko do ogrzewania wody - wynika z danych NFOŚiGW.

Jeszcze tylko półtora roku

Warto wiedzieć, że:

- dotacje na kolektory są udzielane do końca 2014 r. NFOŚiGW ma jeszcze ponad 170 mln zł do rozdysponowania między zainteresowanych;

- z dotacji mogą korzystać osoby fizyczne  posiadające prawo do dysponowania budynkiem mieszkalnym albo prawo do dysponowania budynkiem mieszkalnym w budowie, a także wspólnoty mieszkaniowe instalujące kolektory słoneczne na własnych budynkach, pod warunkiem, że nie są odbiorcami ciepła z miejskiej sieci cieplnej do podgrzewania ciepłej wody użytkowej;

-  wysokość kredytu z dotacja wynosi do 100 proc. kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia, z tym, że tzw. jednostkowy koszt kwalifikowany przedsięwzięcia  nie może przekroczyć 2 250 zł/m2 powierzchni całkowitej kolektora. Do kosztów kwalifikowanych wchodzą m.in. koszty projektów budowlano-wykonawczego oraz  instalacji, koszty nabycia i montażu nowych instalacji kolektorów, zapłacony podatek VAT;

-  dotacji nie można otrzymać na instalację kolektorów w domku letniskowym, chyba że jest on wykorzystywany na cele mieszkaniowe;

-  jeśli w budynku mieszkalnym prowadzona jest także działalność gospodarcza koszty kwalifikowane do objęcia dotacją muszą być pomniejszone  proporcjonalnie do udziału powierzchni przeznaczonej na prowadzenie działalności  w całkowitej powierzchni budynku. Na przykład, gdy działalność gospodarcza prowadzona jest na 20 proc. powierzchni całkowitej budynku, to koszty kwalifikowane zmniejsza się o 20 proc. Tak samo postępuję się w przypadku wynajmu pomieszczeń. Jeśli jednak powierzchnia zajmowana na prowadzenie firmy lub wynajem przekracza 50 proc. powierzchni budynku, dotacji nie będzie;

- ani kredytu ani dotacji nie dostaje się do ręki - środki z kredytu wypłacane są bezgotówkowo, bezpośrednio na konto firmy sprzedającej i montującej kolektory, a dotacja trafia na konto kredytobiorcy (czyli np. właściciela budynku) na poczet spłaty kapitału kredytu;

- otrzymana dotacja podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i należy ją ująć w rocznym rozliczeniu podatkowym. Do 28 lutego roku następującego po roku kalendarzowym, w którym przekazano dotację, podatnik dostanie z NFOŚiGW  stosowną informację podatkową na formularzu PIT-8c .

Jak dostać dopłatę?

Oto procedura krok po kroku.

1. Zainteresowany składa wniosek o kredyt z dotacją w banku współpracującym z NFOŚiGW (formularze wniosków udostępnia bank). Do wniosku dołącza dokumentację projektową wykonania instalacji w postaci oferty wykonawcy lub projektu instalacji, a jeśli prawo tego wymaga, to projektu budowlano – wykonawczego. Poza tym trzeba złożyć dokument potwierdzający prawo do dysponowania budynkiem oraz  spełnienie wymogów Prawa budowlanego np. oświadczenie, że do realizacji przedsięwzięcia nie jest wymagane zarówno pozwolenie na budowę, jak i zgłoszenie zamiaru wykonywania robót budowlanych,  kopię zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych lub kopię prawomocnego pozwolenia na budowę.

Jeśli w budynku prowadzona jest firma lub wynajem pomieszczeń, trzeba dołączyć dokumenty dotyczące takiej działalności. Bank może też zażądać innych dokumentów.

2. Kredytobiorca zawiera na piśmie umowę na kredyt z dotacją oraz umowę z wykonawcą instalacji. Ta druga powinna zawierać zobowiązanie wykonawcy do montażu instalacji kolektorów słonecznych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i zaleceniami producenta oraz gwarancję na prawidłową pracę tej instalacji oraz określać wartość pomniejszenia należności wykonawcy o przyznane przez niego beneficjentowi upusty, rabaty, zwroty, bonifikaty lub inne podobne formy pomniejszania należności, także przyrzeczone beneficjentowi po wykonaniu przedsięwzięcia, w przypadku ich stosowania. Od tego momentu może przedkładać w banku faktury do zapłaty wykonawcy z kredytu, zgodnie z podpisaną umową z bankiem.

3. Po zrealizowaniu przedsięwzięcia kredytobiorca i wykonawca podpisują protokół końcowego odbioru przedsięwzięcia i przekazania do eksploatacji.

4. Protokół i kopie faktur kredytobiorca musi dostarczyć do banku w terminie nieprzekraczającym 30 dni od zrealizowania przedsięwzięcia następujące dokumenty:

Faktura powinna zostać wystawiona zgodnie z przepisami prawa podatkowego. Jeśli na fakturze widnieje jedna kwota zbiorcza za zakup i montaż zestawu solarnego wówczas do protokołu końcowego odbioru przedsięwzięcia i oddania do eksploatacji, przedkładanego przez kredytobiorcę w banku, powinien być dołączony dokument, w którym powinny być wyszczególnione elementy zestawu solarnego wraz z podaniem ich danych, w tym technicznych oraz ilości i wielkości. Dokument ten, podpisany przez wykonawcę, powinien zawierać nr, datę wystawienia oraz kwotę faktury, której dotyczy.

Ponadto kredytobiorca przedkłada w banku oświadczenie o niewykorzystywaniu efektu przedsięwzięcia w działalności gospodarczej, dokumenty potwierdzające zgodność kolektora z wymaganą normą, umowę z wykonawcą przedsięwzięcia, ewentualnie inne dokumenty określone w umowie kredytu

5. Bank płaci faktury wystawione przez wykonawcę i ewentualnie przeprowadza kontrolę realizacji przedsięwzięcia. Potem zaś występuje do NFOŚiGW o wypłatę dotacji na częściową spłatę kwoty kredytu. Ma na to dwa miesiące od otrzymania protokołu końcowego odbioru, a w przypadku nowo wybudowanego budynku mieszkalnego – od otrzymania od kredytobiorcy oświadczenia o zamieszkaniu w tym budynku ( kredytobiorca  powinien je złożyć w ciągu 9 miesięcy od podpisania protokołu końcowego odbioru przedsięwzięcia, lecz nie później niż do 30 września roku następnego po zawarciu umowy kredytowej).

6. Dotacja jest wypłacana przez NFOŚiGW na rachunek banku w terminie 30 dni od dnia otrzymania kompletnego i prawidłowo sporządzonego wystąpienia o środki na dotacje.

Bank musi przekazać dotację na rachunek kredytobiorcy na poczet spłaty kapitału kredytu w  ciągu dwóch dni roboczych od dnia jej otrzymania z NFOŚiGW.

Lista banków współpracujących z NFOŚiGW