Meisner prezentuje film wideo nakręcony na podstawie materiałów zebranych podczas półtorarocznych podróży do Warszawy‚ Brukseli‚ Londynu oraz Kinszasy‚ stolicy Demokratycznej Republiki Kongo, i Kinsagani. Podczas przygotowywania projektu Meisner kontaktowała się z wieloma intelektualistami i naukowcami‚ m.in. z Olgą Stanisławską i Zdzisławem Najderem‚ inspirowała się także książkami Ryszarda Kapuścińskiego. W skład wystawy wchodzą rysunki oraz tekst autorski.

Christine Meisner:

„Kolonialne‚ postkolonialne i obecne wypadki w Kongo warunkowane są przez wyzysk‚ niewolnictwo‚ plemienne ludobójstwo‚ afrykańską wojnę światową‚ anarchię i terror wobec cywilnej ludności. To‚ co zdarzyło się kiedyś‚ jest obecne do dzisiaj”.

Joseph Conrad w 1890 r. odwiedził Polskę‚ aby pożegnać się z krewnymi. Podpisał właśnie w Brukseli trzyletnią umowę o pracę w charakterze kapitana parowca na rzece Kongo. Jak wielu Europejczyków w tamtych czasach również on myślał o wzięciu udziału we wzniosłej i „cywilizującej” misji króla Leopolda II. Jednak chciwość oraz bezprzykładna brutalność białych handlarzy i urzędników‚ z którą Conrad zetknął się już w Afryce‚ mocno nadwątliły jego wiarę w moralną strukturę porządku tamtych czasów. Ciężko się rozchorował i już po sześciu miesiącach zerwał kontrakt i wrócił do Londynu. Nigdy całkowicie nie doszedł do siebie po tej podróży. Osiem lat później‚ gdy w Europie trwało już badanie potworności popełnianych przez wysłanników belgijskiego króla‚ spisał swoje wspomnienia.

Przez ostatnie sto lat wielokrotnie zajmowano się powieścią Conrada i interpretowano ją na nowo. Jej tytuł wciąż jest synonimem Konga i tego‚ co dzieje się w tym kraju. Przy okazji ostatnich wyborów w DRK w Niemczech toczyła się publiczna debata‚ czy żołnierze Bundes-wehry powinni być wysłani do „jądra ciemności”.

Odbycie współczesnej podróży konfrontuje wiktoriańską perspektywę autora z dzisiejszym punktem widzenia doświadczonych rzeczywistością i wspomnieniami Kongijczyków. Film‚ tak jak kiedyś podróż Conrada‚ rozpoczyna się w Warszawie. Trasa wiedzie przez Brukselę‚ gdzie Conrad podpisał umowę z Société Anonyme Belge pour le Commerce du Haut Congo. Belgia jako była kolonialna potęga jest ściśle związana z dziejami Konga. Musée Royal de l’Afrique Centrale w Tervuren pod Brukselą‚ ufundowane przez króla Leopolda II za pieniądze z jego prywatnej kolonii Kongo‚ daje wgląd w początki tych dziejów. Siedziba Unii Europejskiej‚ która podjęła decyzję o wysłaniu oddziałów misji pokojowej EUFOR do Konga – misji‚ w którą zaangażowane są Polska‚ Belgia i Niemcy – uwydatnia zachodzące tam przemiany. Matonge‚ kongijska dzielnica Brukseli‚ od pokoleń jest miejscem schronienia dla niezliczonej rzeszy emigrantów. Powstałe w Brukseli nagrania wideo konfrontują reprezentującą kolonialne działania architekturę z rzeczywistością‚ w której ofiary i oprawcy żyją obok siebie. Ostatnią stacją jest Kinszasa – miasto rodzinne emigrantów‚ którzy w Warszawie‚ Brukseli i Berlinie opowiadają o swojej ojczyźnie. Kinszasa była również głównym celem wspomnianej podróży Josepha Conrada. W byłym Leopoldville pisarz pierwszy raz spotkał kolonialnych urzędników‚ których nieludzkie zachowanie opisuje tak przekonująco w swej powieści. Filmowa podróż Christine Meisner ma pokazać‚ co od tamtych czasów wydarzyło się w tym mieście. Ważne jest tu w szczególności jedno pytanie: jak Kongijczycy patrzą na swoją kolonialną przeszłość z perspektywy ostatnich wojen domowych i codziennych prób przetrwania.

Współpraca

:

Akademie Schloss Solitude‚ StuttgartFundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej‚ WarszawaIfa‚ Institute fur AuslandsbeziehungenGoethe Institut‚ WarszawaGoethe Institut‚ JohannesburgAIR Antwerpen‚ BelgiaBains: Connective‚ BrukselaPolish Culture Institut‚ LondynAmbasada Niemiec‚ WarszawaAmbasada Niemiec‚ KinszasaRobert Bosch StiftungLandesstiftung Baden-Württemberg

Ministerium

Senatsverwaltung für Kultur‚ BerlinInstytut Adama Mickiewicza‚ WarszawaPomostChristine Meisner (Niemcy)‚ „The Present”‚ instalacja wideo‚ rysunki‚ teksty

Otwarcie wystawy: 23 listopada‚ godz. 18.00. Wystawa czynna do 6 stycznia 2008 r.

Kurator: Ika Sienkiewicz-NowackaProjekt zrealizowany w ramach pobytu twórczego w artist-in-residence laboratory CSW Zamek Ujazdowski