Na wojnie z alkoholową samowolą. Będą ograniczenia przy sprzedaży procentów przez internet?

Zmiany w sprzedaży alkoholu online są konieczne, bo dziś w obowiązujących regulacjach próżno szukać jasnych wytycznych – twierdzą eksperci, których „Rz” poprosiła o ocenę pomysłu, nad którym – jak ustaliliśmy – pracuje resort zdrowia. Regulacje ustawy o wychowaniu w trzeźwości takiej formy sprzedaży teoretycznie nie zakazują, ale wielu komentatorów jest zdania, że interpretowanie ich na zasadzie: „skoro coś nie jest zabronione, to jest dozwolone”, stoi w sprzeczności z celem, w jakim została przyjęta wspomniana ustawa. Dodatkowo eksperci przypominają, że przepisy te tworzono w czasach, kiedy nikomu jeszcze nie śniło się, że każdy będzie mógł zamawiać w sieci napoje wyskokowe.

Czy sprzedaż alkoholu przez internet jest dozwolona? Przepisy z poprzedniej epoki i chaos wśród przedsiębiorców 

Potrzebę zmian jest dostrzegana od dawna. Według adwokatów Arkadiusza Szczudło i Marii Formowicz z kancelarii Creativa Legal obecnie przedsiębiorcy w zakresie takiej sprzedaży de facto działają w szarej strefie prawnej. Ich zdaniem przełomem w sprawie był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2022 r., w którym orzekł on, iż internet to narzędzie komunikacji, a nie miejsce sprzedaży, więc przedsiębiorcy z zezwoleniami mogą działać tam bez przeszkód.

– W praktyce część firm już stosuje rozwiązania zbliżone do propozycji Ministerstwa Zdrowia, ale bez jasnych przepisów, a każdy krok niestety wiąże się z ryzykiem utraty zezwoleń. Propozycje resortu mogą zakończyć tę niepewność. Wreszcie będziemy wiedzieć, czy sprzedaż alkoholu przez internet jest legalna, a jeśli tak, to na jakich zasadach – oceniają adwokaci.

Zauważają jednak, że diabeł tkwi w szczegółach, a w tym przypadku – w konieczności precyzyjnego sformułowania ewentualnych regulacji. – Jeśli będą uwzględniać realia biznesu online, zyskamy wszyscy – państwo, przedsiębiorcy i konsumenci. Jeśli nie – niepewność prawna będzie trwać dalej, skutecznie blokując rozwój – podkreślają.

Czytaj więcej:

ABC Firmy NSA: Sklep monopolowy może sprzedawać przez internet

Firm nie może stracić koncesji na sprzedaż alkoholu ze stacjonarnego punktu np. przez stronę w sieci.

Pro

Kreatywne sposoby na sprzedaż alkoholu przez internet: kurier „pełnomocnikiem” klienta, który dowozi towar do domu 

Kwestię handlu procentami trzeba też ocenić w kontekście umożliwiających to koncesji – udzielanych m.in. z uwzględnieniem liczby już funkcjonujących w danej okolicy punktów sprzedaży. – Gdybyśmy przyjęli, że na podstawie takiego zezwolenia przedsiębiorca mógłby sprzedawać alkohol przez internet, to wydawanie zezwoleń (przewidujących jednocześnie ograniczenia - dop. red.) stałoby się bezcelowe. Wypaczeniu uległby sens podstawowego narzędzia do ograniczenia obrotu alkoholem – uważa mec. Anna Oponowicz z Kancelarii Radców Prawnych Bieluk i Partnerzy.

Jednak i ona przyznaje, że obecne przepisy są niejasne i różnie interpretowane, więc konieczna jest jednoznaczna regulacja. Bo dziś przedsiębiorcy – jak zauważa – posuwają się do rozwiązań formalnie dozwolonych, ale sprzecznych z „duchem” przepisów. – Przykładem może być konstrukcja, w której kurier dostarczający zamówienie staje się pełnomocnikiem nabywcy. Taki kurier odbiera towar w punkcie sprzedaży określonym w zezwoleniu i dowozi go do klienta. Jest pełnomocnikiem, więc formalnie sytuacja wygląda tak, jakby to klient sam go odebrał – unaocznia radca prawny.

Czytaj więcej

Handel

Ministerstwo zmienia front. Chce uregulować handel alkoholem w internecie

Od lat firmy sprzedające produkty alkoholowe poruszają się w prawnej próżni. Ministerstwo Rolnictwa stwierdza, że powinno się ten handel w końcu do...

Pijany klient nie odbierze zamówionego alkoholu w sklepie, ale zamówi go bez problemu. Wypaczenie celu przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości? 

Pozostaje jednak problem niepełnoletności i nietrzeźwości, czyli dwóch ograniczeń uniemożliwiających zakup napojów wysokoprocentowych. Komentując ten aspekt, mec. Oponowicz wyjaśnia, że przepisy ustawy pozwalają na przyjęcie wersji, iż do samej sprzedaży dochodzi dopiero przy odbiorze towaru, a nie jego zamawianiu. – Znowu jednak pojawia się wątpliwość co do tego, czy zamysłem ustawodawcy było to, aby ludzie w stanie nietrzeźwości nie spożywali alkoholu, czy może – aby zapobiec realizacji podjętej w zaburzonym stanie świadomości decyzji o zakupie tego alkoholu, która to decyzja prędzej czy później skończy się konsumpcją. Sądzę, że i jedno, i drugie – argumentuje prawniczka.

Pomysł, aby sprawdzać wiek kupującego np. za pomocą profilu zaufanego, w teorii wydaje się pozytywny, ale w praktyce może być problematyczny, bo zasadniczo narzędzie to służy do weryfikacji tożsamości obywatela w kontakcie z podmiotami publicznymi. – To, co moim zdaniem jest potrzebne, to jednoznaczne regulacje dotyczące niedopuszczalności internetowej sprzedaży alkoholu lub jej dopuszczalności, wraz z określeniem warunków, w jakich ma się odbywać – konkluduje.

Czytaj więcej

Konsumenci

Procenty w gazetkach i aplikacjach dyskontów. Promocja alkoholu umyka prawu

Na podstawie obecnych przepisów łatwiej „ścigać” nagrania z kasety VHS niż rolki na Instagramie. Korzystają z tego sieci handlowe zachęcając w apli...