Reklama

Komisja Europejska proponuje militarną „strefę Schengen”

W środę KE przedstawi pakiet działań, który ma ułatwić przerzut wojsk w Europie. Biurokracja ma być ścięta do minimum. Na inwestycje w infrastrukturę mają się pojawić nowe pieniądze. Jednak ostateczną decyzję podejmą kraje członkowskie, a negocjacje w tej sprawie będą długie.

Aktualizacja: 19.11.2025 13:33 Publikacja: 19.11.2025 10:07

Czołg M1A1 Abrams z 1. Warszawskiej Brygady Pancernej nazwany Sitek-21 na cześć Mateusza Sitka na de

Czołg M1A1 Abrams z 1. Warszawskiej Brygady Pancernej nazwany Sitek-21 na cześć Mateusza Sitka na defiladzie z okazji Święta Wojska Polskiego 15 sierpnia 2024 r.

Foto: Fotorzepa, Jakub Czermiński

Z tego artykułu się dowiesz:

  • Jakie kroki proponuje Komisja Europejska w celu poprawy mobilności wojskowej?
  • Jakie bariery obecnie utrudniają szybki przerzut wojsk w Europie?
  • Jakie zmiany w biurokracji i infrastrukturze są przewidywane w unijnym planie ReArm Europe Readiness 2030?
  • Jakie działania podejmuje Polska w zakresie poprawy infrastruktury dla mobilności wojskowej?

Przerzut brygady, czyli kilku tysięcy żołnierzy wraz z ciężkim sprzętem, np. z Francji do krajów bałtyckich, po prawie czterech latach od pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę powinien być rzeczą prostą i zajmować kilkadziesiąt godzin. Ale obecnie tak nie jest i może to zająć nawet kilkanaście czy wręcz kilkadziesiąt dni. Przeszkodą jest m.in. rozbudowana biurokracja w poszczególnych krajach, ale też ograniczenia infrastruktury (np. zbyt mała nośność mostów) czy brak sprzętu do transportu.

To ma się zmienić. 

W ramach unijnego planu ReArm Europe Readiness 2030 Komisja proponuje pakiet rozwiązań dotyczący mobilności wojskowej. - Im szybciej można przerzucić wojska, tym lepsze odstraszanie. Teraz wciąż niektóre kraje wymagają powiadomienia o przewozie wojsk sojuszniczych z wyprzedzeniem 45 dni. To trzeba zmienić – mówiła Kaja Kallas, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej i podkreślała, że ten pakiet to nie dublowanie NATO, tylko jego uzupełnianie. - Piechota wygrywa bitwy, logistyka wojny – przypomniał z kolei komisarz Andrius Kubilius, komisarz ds. obrony, podkreślają, że ta propozycja KE jest kluczowa. Dotyczy ona kilku obszarów.

Sześć godzin na notyfikację

Podstawą ma być zmniejszenie biurokracji potrzebnej do przerzutu wojsk. W każdym z 27 państw członkowskich ma zostać powołany koordynator, który będzie odpowiadał za kontakty ze swoimi odpowiednikami w innych krajach. Ujednolicona ma zostać dokumentacja. W czasie pokoju państwa będą miały maksymalnie trzy dni na wydanie zgody bądź odmowy takiego przejazdu. Z kolei po wprowadzeniu „stanu alarmowego” przez polityków, do przerzutu wojsk przez dany kraj będzie wystarczała notyfikacja wysłana na sześć godzin przed transferem. Stan wyjątkowy, ma być wprowadzany w sytuacji gdy będzie jasne, że będzie wzmożenie transportów wojskowych. Decyzję podejmuje Komisja na wniosek któregoś z krajów członkowskich. Z tych regulacji będą mogły także korzystać wojska sojusznicze np. z USA czy Wielkiej Brytanii.

Reklama
Reklama

Komisja Europejska chce również, by zwiększona została pula dostępnych środków na inwestycje infrastrukturalne związane z przerzutem wojsk, ale które będą w dużej mierze podwójnego zastosowania – przez większość czasu będą z nich korzystali cywile. Do tej pory skierowano na takie cele niecałe 2 mld euro, z których m.in. zwiększono nośność mostów w Polsce na jednej z autostrad. W przyszłej perspektywie budżetowej na Connecting Europe Facility w latach 2028-2034 ma być przeznaczone 17,6 mld euro. Zidentyfikowano już ponad 500 inwestycji tego typu, które powinny zostać przeprowadzone w najbliższych latach. Chodzi o projekty, które można szybko zrealizować, a które są wąskimi gardłami w infrastrukturze. Co roku mają też być przeprowadzane stress testy infrastruktury w wybranych korytarzach transportowych.

Wśród innych rozwiązań jest m.in. utworzenie tzw. zasobu solidarnościowego (solidarity pool) sprzętu, z którego poszczególne kraje mogłyby korzystać w zależności od potrzeby. Takie rozwiązanie już teraz funkcjonuje w obronie cywilnej m.in. w przypadku sprzętu do gaszenia pożarów. W przypadku mobilności wojskowej jednym z pomysłów unijnych urzędników jest zakontraktowanie w komercyjnych firmach cywilnych samolotów, które byłyby w trybie „stand by”.

Polska już działa

Warto jednak pamiętać, że teraz nad tą propozycją będą debatować państwa członkowskie. Ile to może potrwać? – Co najmniej rok. A to i tak wydaje się optymistyczne założenie – mówi „Rzeczpospolitej” jedna z urzędniczek w Komisji Europejskiej, która pracuje nad tymi rozwiązaniami. W poniedziałek  pakiet ma być przedstawiony w europarlamencie,  a w grudniu rozpoczną się rozmowy z państwami członkowskimi.

Co ciekawe, o potrzebie zwiększenia mobilności wojskowej Sojusz Północnoatlantycki mówi od lat. Szczególnie głośnym adwokatem tej sprawy jest amerykański gen. Ben Hodges, który był głównodowodzącym wojsk NATO w Europie. Wydaje się, że to właśnie UE jest tą instytucją, która może problem rozwiązać, ponieważ w dużej mierze dotyczy on regulacji i ujednolicenia zasad.

Czytaj więcej

Na Pomorzu przerzut wojsk ma być łatwiejszy

Z kolei w Polsce w tym roku powstała koncepcja Paktu dla Bezpieczeństwa Polski – Pomorze Środkowe, w której są wskazane wąskie gardła w infrastrukturze transportowej, które wymagają inwestycji. Chodzi m.in. o linie kolejowe, których na sześciu odcinkach: Lipusz–Bytów–Korzybie, Gdynia Port–Bydgoszcz, Ustka–Piła Główna, Wysoka Kamienna–Płoty, Ełk–Olecko i Ełk–Trakiszki czy też rozbudowę portów (m.in. w Ustce) i dostosowanie infrastruktury drogowej (m.in. Droga Czerwona w Gdyni). Na ten ostatni projekt przeznaczono już 5 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy.

Gospodarka
Afrykański sen Pekinu
Gospodarka
Wolna amerykanka, czyli plan Białego Domu dla Wenezueli
Gospodarka
Minister rolnictwa: Polexit byłby tragedią dla polskiego rolnictwa i przetwórstwa
Gospodarka
Walka o Mercosur. KE sypnęła pieniędzmi na WPR i nawozy by uspokoić rolników
Gospodarka
Walka o Grenlandię: Donald Trump może próbować przekupić innuickich polityków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama