Reklama

Zaskakujące skamieniałości z Maroka. „Nowe okno na ewolucję człowieka”

W najnowszej analizie określono wiek skamieniałości homininów pochodzących z wykopaliska w Casablance. Autorzy badania mówią o mocnych dowodach na afrykańskie pochodzenie ostatniego, wspólnego przodka neandertalczyków i denisowian.

Publikacja: 10.01.2026 06:00

Nowe badanie dotyczy poszukiwania ostatniego, wspólnego przodka neandertalczyków, denisowian i Homo

Nowe badanie dotyczy poszukiwania ostatniego, wspólnego przodka neandertalczyków, denisowian i Homo sapiens (fot. ilustracyjne)

Foto: Adobe Stock

Wyniki najnowszego badania skamieniałości z Maroka opublikowano 7 stycznia w czasopiśmie „Nature”.

Na tropie kluczowego węzła ewolucyjnego człowieka

Jak wyjaśniają autorzy publikacji, ostatni wspólny przodek neandertalczyków i denisowian żył w okresie 765–550 tys. lat temu. Do dziś toczą się debaty dotyczące m.in. rozmieszczenia geograficznego tej grupy. Ostatni, wspólny przodek neandertalczyków, denisowian i Homo sapiens bywa określany przez paleontologów mianem „przodka X”.

„Trwają debaty nad tym, które skamieniałości mogą reprezentować ten kluczowy węzeł ewolucyjny, a prawidłowa identyfikacja tego przodka jest niezbędna do zrozumienia kierunków późniejszych zmian ewolucyjnych” – wyjaśnia Antonio Rosas z Narodowego Muzeum Nauk Przyrodniczych w Madrycie (ekspert nie brał udziału w badaniu). Dotychczas jako potencjalnego „kandydata” wskazywano m.in. skamieniałości Homo antecessor z Atapuerca w Hiszpanii.

Jak podkreślają autorzy nowej analizy, skamieniałości z Maroka dają „mocne dowody na istnienie afrykańskiego rodu przodków naszego gatunku”.

Co wiadomo o skamieniałościach z Maroka?

Badane szczątki homininów pochodzą z wykopaliska „Thomas Quarry I” w Casablance (Maroko). Większość zbadanych skamieniałości wydobyto w latach 2008 i 2009. W skład cennego znaleziska wchodzą trzy kości szczęki (w tym jedna dziecięca), zęby i kręgi kostne. Znaleziono także kość udową z wyraźnymi śladami ugryzień dużego drapieżnika.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

To nowy gatunek przodka człowieka? „Kluczowe dla zrozumienia naszej ewolucyjnej przeszłości"

Jak wyjaśniają autorzy badania, szczątki są zbliżone wiekiem do Homo antecessor. Jednocześnie zauważono w nich cechy, które przypominają skamieniałości Homo sapiens i eurazjatyckich hominidów.

Wiek znaleziska oceniono za pomocą techniki tzw. paleomagnetyzmu. Znalezione skamieniałości znajdowały się w osadach, których wiek przypisano ostatniemu, znaczącemu okresowi zmiany biegunów magnetycznych Ziemi. Jak podkreślają badacze, mowa o „znanym znaczniku chronologicznym”, datowanym na 773 tys. lat temu.

Współautorka badania geolog Serena Perini z Uniwersytetu w Mediolanie podkreśla, że zastosowana metoda pozwala „zakotwiczyć obecność tych hominidów w wyjątkowo precyzyjnych ramach chronologicznych”.

„Nowe okno na ewolucję człowieka”?

Cenne znalezisko może wypełnić ważną lukę w historii ewolucji przodków człowieka. „W Afryce jest wiele skamieniałości homininów sprzed około miliona lat, ale potem nastąpił skok do okresu sprzed około 500 000 lat i w tej luce nie mamy prawie nic” – zaznacza autor badania Jean-Jacques Hublin, paleoantropolog z Collège de France i Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka w Lipsku. I dodaje jednocześnie: „To niezwykle ekscytujące, że skamieniałości znajdują się dokładnie pośrodku tej luki”.

Eksperci komentujący publikację zaznaczają z kolei, że każda skamieniałość hominina z opisywanego okresu to „nowe okno na ewolucję człowieka”.

Archeologia
Polskie wykopaliska w Gruzji: tajemnicze pochówki sprzed trzech tysięcy lat
Archeologia
To nowy gatunek przodka człowieka? „Kluczowe dla zrozumienia naszej ewolucyjnej przeszłości"
Archeologia
Największa znana konstrukcja cywilizacji Majów. Naukowcy dokonali przełomowego odkrycia
Archeologia
„Niesamowity poziom wyrafinowania”. Nowe odkrycie zmienia pogląd na historię ludzkości
Archeologia
„Nowy obraz przeszłości”. AI pomogła odkryć zagadkę zmian w dawnej Europie
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama