Reklama

Wyjątkowe znalezisko w Grecji: Dwa niepozorne przedmioty zmieniają historię ludzkości

W Grecji odkryto najstarsze jak dotąd drewniane narzędzia używane przez człowieka datowane na 430 000 lat. Naukowcy zdradzili, do czego mogły służyć i jednocześnie podkreślili, na czym polega wyjątkowość tego rodzaju znaleziska.

Publikacja: 31.01.2026 15:00

430 000 lat – tyle liczą drewniane narzędzia odkryte w Grecji / zdjęcie ilustracyjne

430 000 lat – tyle liczą drewniane narzędzia odkryte w Grecji / zdjęcie ilustracyjne

Foto: Adobe Stock

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie znaczenie ma odkrycie najstarszych drewnianych narzędzi w Grecji?
  • Z jakiego okresu pochodzą odkryte narzędzia i jak wpłynęły na rozumienie historii technologii?
  • Jakie szczegóły dotyczące odkrytych narzędzi zostały opisane przez naukowców?

Międzynarodowy zespół badawczy, w skład którego wchodzili naukowcy z Niemiec, Wielkiej Brytanii i Grecji, wyniki swoich badań opublikował 26 stycznia w czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences”.

Naukowcy odkryli najstarsze jak dotąd drewniane narzędzia

Odkryć dokonano na stanowisku Marathousa 1 w środkowej części Peloponezu w Grecji. Naukowcy zidentyfikowali tu dwa drewniane artefakty, które zostały obrobione przez człowieka.

„Dzięki systematycznej analizie morfologicznej, mikroskopowej, tafonomicznej i taksonomicznej pobranych próbek makropozostałości drewna, dwa okazy zostały jednoznacznie zidentyfikowane jako zmodyfikowane przez homininów […]” – piszą badacze w swoim artykule.

Pierwszy artefakt to cienki patyk z drewna olchowego o długości około 80 centymetrów, noszący wyraźne ślady obróbki, a także zużycia. Narzędzie prawdopodobnie służyło do kopania w mule znajdującym się na brzegu jeziora. Drugi artefakt to bardzo mały kawałek drewna wierzbowego lub topolowego również noszący ślady obróbki i prawdopodobnie ślady użytkowania. Jego przeznaczenie budzi większe wątpliwości. Naukowcy podejrzewają, że mógł być używany do kształtowania narzędzi kamiennych.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Miały 8 metrów wysokości. Tajemnicze olbrzymy mogły być zupełnie nowym rodzajem życia

Na stanowisku znaleziono jeszcze trzeci artefakt w postaci większego kawałka pnia olchy ze wzorem rowków, który – jak stwierdzono – nie został jednak ukształtowany przez człowieka, a podrapany przez duże zwierzę mięsożerne, prawdopodobnie niedźwiedzia.

– Dokładnie zbadaliśmy wszystkie drewniane pozostałości, oglądając ich powierzchnie pod mikroskopami. Na dwóch przedmiotach znaleźliśmy ślady cięcia i rzeźbienia – wyraźne oznaki, że zostały ukształtowane przez wczesnych ludzi – wyjaśniła dr Annemieke Milks z Uniwersytetu w Reading, czołowa ekspertka w dziedzinie wczesnych narzędzi drewnianych, cytowana w komunikacie uczelni.

Dwa drewniane narzędzia odkryte w Grecji są datowane na 430 000 lat

Stanowisko Marathousa 1, na którym odkryto drewniane narzędzia, dawniej znajdowało się nad brzegiem jeziora i służyło do uboju zwierząt. Przez lata znaleziono tu bowiem również m.in. narzędzia kamienne oraz szczątki słonia i innych zwierząt. Badacze ustalili, że wcześni ludzie korzystali z tego miejsca około 430 000 lat temu, w środkowym plejstocenie.

– Środkowy plejstocen był przełomową fazą ewolucji człowieka, w której rozwinęły się bardziej złożone zachowania. Z tego okresu pochodzą również najwcześniejsze wiarygodne dowody na celowe wykorzystanie roślin w celach technologicznych – powiedziała prof. Katerina Harvati z Uniwersytetu w Tybindze, paleoantropolog kierująca długoterminowym programem badawczym na Marathousie 1, cytowana w komunikacie Uniwersytetu w Reading.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Naukowcy rozwiązali jedną z największych zagadek astronomii. Odkryto „brakujące ogniwo”

Drewniane narzędzia liczące 430 000 lat: Naukowcy podkreślają ich wyjątkowość

Naukowcy podkreślają wyjątkowość znalezisk w Grecji. Są to pierwsze tego typu artefakty z południowo-wschodniej Europy oraz jak dotąd najstarsze znane ręczne narzędzia drewniane używane przez ludzi, co przesuwa dowody na ich używanie o co najmniej 40 000 lat. Istnieje co prawda, jak zauważają badacze, jeszcze jeden starszy dowód na używanie drewna przez ludzi, pochodzący ze stanowiska Kalambo Falls w Zambii, datowany na około 476 000 lat temu. Jednak tamto drewno było wykorzystywane nie jako narzędzie, lecz jako materiał konstrukcyjny.

Naukowcy podkreślają również, że obecnie trudno jest znaleźć ślady narzędzi drewnianych sprzed tak wielu lat, ponieważ drewno bardzo szybko ulega rozkładowi. Przetrwanie tego typu artefaktów jest więc możliwe jedynie w określonych środowiskach, takich jak lód, jaskinie lub woda. Drewniane narzędzia znalezione w Grecji zostały prawdopodobnie szybko pokryte osadem i dzięki wilgotnemu środowisku były w stanie zachować się do naszych czasów.

Archeologia
Leżały w muzeum przez wiele lat. Naukowcy rozwiązali zagadkę starożytnych grotów strzał
Archeologia
Zaskakujące skamieniałości z Maroka. „Nowe okno na ewolucję człowieka”
Archeologia
Polskie wykopaliska w Gruzji: tajemnicze pochówki sprzed trzech tysięcy lat
Archeologia
To nowy gatunek przodka człowieka? „Kluczowe dla zrozumienia naszej ewolucyjnej przeszłości"
Archeologia
Największa znana konstrukcja cywilizacji Majów. Naukowcy dokonali przełomowego odkrycia
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama