Leżały w muzeum przez wiele lat. Naukowcy rozwiązali zagadkę starożytnych grotów strzał

Badania przeprowadzili naukowcy z Uniwersytetu Sztokholmskiego, Uniwersytetu Linneusza i Uniwersytetu w Johannesburgu pod kierownictwem Svena Isakssona, profesora archeologii w Laboratorium Badań Archeologicznych Uniwersytetu Sztokholmskiego. Wyniki badań opublikowano 7 stycznia w czasopiśmie naukowym „Science Advances”.

Naukowcy zbadali starożytne groty strzał

Starożytne groty strzał odkryte zostały w 1985 roku w schronisku skalnym Umhlatuzana w prowincji KwaZulu-Natal w Republice Południowej Afryki. Jednak przez dziesięciolecia znajdowały się w muzeum i nie wzbudzały zainteresowania. Dopiero niedawno naukowcy postanowili bliżej im się przyjrzeć. Z całej grupy strzał przebadali 10 kwarcowych grotów, wykorzystując przy tym ukierunkowane analizy mikrochemiczne i biomolekularne w celu zidentyfikowania śladów toksycznych alkaloidów roślinnych.

W celach porównawczych naukowcy przebadali także cztery 250-letnie groty strzał zebrane przez podróżników w RPA w XVIII wieku i przywiezione do Szwecji.

Co naukowcy odkryli na grotach strzał sprzed około 60 000 lat?

W wyniku przeprowadzonych badań naukowcy odkryli, że pięć grotów strzał zawierało ślady dwóch toksycznych alkaloidów, czyli organicznych związków roślinnych – bufandryny i epibufanizyny. Alkaloidy te pochodziły najprawdopodobniej z liści rośliny gifbol, czyli Boophone disticha, którą tradycyjni myśliwi z tego regionu Afryki nadal wykorzystują i nazywają „trującą cebulą”.

Groty tych strzał, mimo zakopania przez tysiące lat, zachowały resztki toksyn, ponieważ alkaloidy mają specyficzne właściwości chemiczne. Tak długie przetrwanie umożliwił im m.in. fakt, że nie rozpuszczają się łatwo w wodzie.

Okazało się, że tymi samymi toksycznymi alkaloidami nasączone były również cztery przebadane 250-letnie groty strzał. To natomiast, zdaniem badaczy, sugeruje długą historię tradycyjnego stosowania tego rodzaju trucizn w polowaniach.

Czytaj więcej

Archeologia

Zaskakujące skamieniałości z Maroka. „Nowe okno na ewolucję człowieka”

W najnowszej analizie określono wiek skamieniałości homininów pochodzących z wykopaliska w Casabl...

– Kluczowe znaczenie miało znalezienie śladów tej samej trucizny zarówno na prehistorycznych, jak i historycznych grotach strzał. Dzięki dokładnemu zbadaniu struktury chemicznej substancji i wyciągnięciu wniosków na temat ich właściwości, udało nam się ustalić, że substancje te są wystarczająco stabilne, aby przetrwać tak długo w ziemi. Fascynujące jest również to, że ludzie mieli tak głęboką i długotrwałą wiedzę na temat wykorzystania roślin – przyznał Sven Isaksson cytowany w komunikacie Uniwersytetu Sztokholmskiego.

Teraz naukowcy chcieliby zbadać inne obiecujące miejsca w Republice Południowej Afryki, aby sprawdzić, jak powszechne mogło być użycie zatrutych strzał w tamtym czasie.