Reklama

Wielka pomyłka paleontologów? Nowe ustalenia dotyczące dinozaurów

Naukowcy odkryli najbardziej przekonujące jak dotąd dowody na to, że w późnej kredzie w Europie żyły ceratopsy (dinozaury rogate), grupa do której należy słynny triceratops. Wcześniej ich obecność na Starym Kontynencie była kwestionowana.

Publikacja: 13.01.2026 10:01

Okazało się, że ceratopsy (grupa dinozaurów, do której należy słynny triceratops) licznie występował

Okazało się, że ceratopsy (grupa dinozaurów, do której należy słynny triceratops) licznie występowały w Europie / zdjęcie ilustracyjne

Foto: Jeff Whyte / Adobe Stock

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie nowe dowody potwierdzają obecność ceratopsów w Europie w późnej kredzie?
  • Dlaczego wcześniejsze identyfikacje ceratopsów w Europie były kwestionowane?
  • Jakie odkrycie na Węgrzech przyczyniło się do zmiany postrzegania ceratopsów w Europie?
  • Jakie są potencjalne implikacje odkrycia dla przyszłych badań skamieniałości w Europie?

Badania przeprowadził międzynarodowy zespół naukowców, którym kierowała prof. Susannah Maidment z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Wyniki opublikowano 7 stycznia w czasopiśmie „Nature”.

Paleontolodzy błędnie zidentyfikowali ceratopsy w Europie

Do tej pory wiele skamieniałości ceratopsów odnaleziono w Azji i Ameryce Północnej. W Europie natomiast zidentyfikowano jedynie kilka niekompletnych i budzących kontrowersje okazów. Były one kwestionowane ze względu na słaby stan zachowania oraz podobieństwo anatomiczne do innych gatunków dinozaurów.

W związku z tym naukowcy sądzili, że Europę zdominowała grupa mało znanych dinozaurów zwanych rabdodonami, które były spokrewnione z iguanodonami i nie występowały w innych rejonach Ziemi.

Najnowsze badania dowodzą jednak, że ceratopsy były w dużej liczbie obecne w Europie. Okazało się, że wcześniej paleontolodzy błędnie zidentyfikowali je jako zupełnie inną grupę dinozaurów. Kilka gatunków dinozaurów, od dawna uznawanych za krewnych iguanodona, było w rzeczywistości wczesnymi ceratopsami.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Zaskakujące skamieniałości z Maroka. „Nowe okno na ewolucję człowieka”

Naukowcy zbadali skamieniałości Ajkaceratopsa

Do przeprowadzenia nowych badań skłoniło naukowców niedawne odkrycie na Węgrzech skamieniałości Ajkaceratopsa. Gatunek ten po raz pierwszy opisany został w 2010 roku. Jednak – ze względu na fragmentaryczne szczątki w postaci pojedynczej, niepełnej czaszki – jego prawdziwa tożsamość była przedmiotem sporów wśród badaczy. Niektórzy uważali go za ceratopsa, podczas gdy inni sądzili, że należał on – ze względu na podobny wygląd czaszki – do tej samej grupy co iguanodony.

Wspomniane skamieniałości Ajkaceratopsa odnalezione na Węgrzech były bardziej kompletne, co umożliwiło naukowcom zbadanie wnętrza czaszki tego dinozaura. Wykorzystali do tego tomografię komputerową i modelowanie 3D. Ponadto przeprowadzili szczegółową analizę ewolucyjną, która objęła m.in. porównania z azjatyckimi krewnymi.

Naukowcy potwierdzili, że Ajkaceratops jest ceratopsem

Okazało się, że badana czaszka Ajkaceratopsa miała ostry, haczykowaty dziób podobny do tego, jaki miały prymitywne ceratopsy znalezione w Azji, a ponadto posiadała głęboko wysklepione podniebienie. Cecha ta występuje natomiast u ceratopsów, ale nie u iguanodonów.

Wyniki te potwierdziły, że Ajkaceratops jest prawdziwym ceratopsem i żył około 84 miliony lat temu na archipelagu wysp, które w okresie kredy tworzyły Europę.

Po tym odkryciu naukowcy zaczęli podejrzewać, że również niektóre inne europejskie dinozaury mogły zostać błędnie zidentyfikowane jako rabdodony, podczas gdy w rzeczywistości należą do ceratopsów. Przykładowo okazało się, że ceratopsem był też najprawdopodobniej Mochlodon, do tej pory klasyfikowany jako rabdodon.

Reklama
Reklama

Ceratopsy licznie występowały w Europie

Najnowsze badania dowodzą, że ceratopsy występowały nie tylko w Azji i Ameryce Północnej, ale także w Europie. Udowodnienie ich obecności na naszym kontynencie wypełnia dotychczasową dużą lukę w wiedzy na temat wędrówki przez półkulę północną tych dinozaurów pochodzących z Azji i migrujących do Ameryki Północnej.

– Praca ta pokazuje, że ceratopsy nie były całkowicie nieobecne w Europie, a wręcz przeciwnie – były dość powszechne. Oznacza to, że europejska fauna dinozaurów prawdopodobnie nie różniła się aż tak bardzo od fauny innych części półkuli północnej – zauważyła Susannah Maidment cytowana w komunikacie Muzeum Historii Naturalnej w Londynie.

Badaczka podkreśliła również, że odkrycie to zmienia wiedzę paleontologów na temat Europy w okresie kredy.

Autorzy badania sugerują, że istnieje wiele skamieniałości odnalezionych na terenie Europy, które mogły zostać błędnie zidentyfikowane. W związku z tym apelują o gruntowną rewizję europejskich kolekcji skamieniałości i dokładniejsze przyjrzenie się istniejącym okazom.

– To pokazuje, że zbiory muzealne nie są tylko magazynem: są one żywym archiwum, które wymaga ciągłej aktualizacji. Dzięki ponownej interpretacji tego, co posiadamy, i znalezieniu bardziej kompletnych szkieletów, będziemy w stanie lepiej zrozumieć życie tych dinozaurów – podkreśliła Susannah Maidment.

Nauka
Największa góra lodowa nie dotrwa do lata? A23a topnieje
Nauka
Zaćmienia Słońca i wyjątkowe pełnie Księżyca w 2026 roku. Które zjawiska będą widoczne z Polski?
Nauka
Naukowcy odkryli coś pod Bermudami. „Gigantyczna struktura”
Nauka
Naukowcy wskazują na zaskakującą przyczynę epidemii dżumy. „Jedna z największych katastrof ludzkich”
Nauka
Przełomowe badania DNA zaprzeczają popularnej teorii. Chodzi o ewolucję Homo sapiens
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama