Haolong dongi należy do iguanodonów (rodziny iguanodontów), roślinożernych dinozaurów, które należą do jednych z najlepiej znanych i najszerzej opisanych. Najnowsza analiza pokazała jednak, że nawet ta grupa wciąż kryje w sobie wiele niespodzianek.
Czytaj więcej
Naukowcy odkryli najbardziej przekonujące jak dotąd dowody na to, że w późnej kredzie w Europie żyły ceratopsy (dinozaury rogate), grupa do której...
Odnaleźliśmy komórki dinozaura sprzed 125 milionów lat
Haolong dongi żył 125 milionów lat temu i jego szkielet pod wieloma względami jest ewenementem – miał tak dobrze zachowaną skórę, że jej struktura komórkowa jest nadal widoczna. – Znalezienie skóry zachowanej na poziomie komórkowym u dinozaura to niezwykłe odkrycie – mówi Pascal Godefroit, paleontolog z Instytutu Nauk Przyrodniczych w Brukseli, jeden ze współautorów badania, którego wyniki ukazały się w lutowym „Nature Ecology & Evolution”. – Daje nam to wgląd w biologię tych zwierząt na poziomie, który nie wydawał nam się możliwy.
Co zaskoczyło badaczy u nowo odkrytego dinozaura?
Analizy przeprowadzone przez międzynarodowy zespół badaczy wskazują, że dinozaur był pokryty dużymi, zachodzącymi na siebie łuskami zlokalizowanymi wzdłuż ogona. Były one dodatkowo przeplatane skórnymi kolcami różnej wielkości – strukturami nigdy wcześniej nieobserwowanymi u dinozaurów. To właśnie one tak zaskoczyły badaczy.
– „Analizy tomograficzne i histologiczne ujawniły pustą, cylindryczną strukturę złożoną ze zrogowaciałej warstwy rogowej (stratum corneum) leżącą nad wielowarstwowym naskórkiem, z keratynocytami zachowanymi aż do poziomu jąder komórkowych, otaczającą porowatą centralną miazgę skórną” – czytamy w „Nature Ecology & Evolution”.
Czytaj więcej
Z paryskiego Muzeum Historii Naturalnej, złodzieje ukradli złoto o wartości 600 000 euro. To kolejny z serii napadów na instytucje kulturalne
Jaką funkcję pełniły kolce u dinozaura Haolong dongi?
Według badaczy kolce Haolong dongi różnią się strukturalnie od znanych już wcześniej tzw. protopiór występujących u nieptasich dinozaurów oraz od łuskowatych kolców (które z kolei widzimy u współczesnych łuskonośnych). To sugeruje ich odrębne pochodzenie ewolucyjne. Zdaniem naukowców morfologia i rozmieszczenie kolców wskazują, że w pierwszej kolejności służyły one do odstraszania drapieżników (mówiąc w skrócie, wyposażone w nie zwierzę było trudniejsze do zjedzenia dla większych drapieżników). Być może pełniły też funkcję termoregulacyjną i mechanorecepcyjną (odbiór bodźców mechanicznych takich jak na przykład dotyk).
„Kolczasty smok” nazwany na cześć chińskiego badacza
Nazwa gatunkowa Haolong dongi w języku chińskim oznacza „kolczastego smoka”. Została wybrana na cześć Donga Zhiminga, pioniera badań nad dinozaurami w Chinach i jednego z najbardziej wpływowych paleontologów, zmarłego w 2024 r. Badacze informują, że Haolong dongi zajmuje pozycję bazową w linii rozwojowej prowadzącej do hadrozaurów – słynnych dinozaurów kaczodziobych. Jego unikalna struktura powłokowa podkreśla ewolucyjną kreatywność dinozaurów i wagę ciągłej eksploracji.
– Dwieście lat po nadaniu iguanodonowi nazwy wciąż przepisujemy historię tych kultowych roślinożerców – komentuje Wu Wenhao, współautor badania, naukowiec z Uniwersytetu Jilin w Chinach, który jako pierwszy zaobserwował obecność kolców u Haolong dongi. – Ta skamielina przypomina nam, że eksperymenty natury często pozostawiają po sobie spektakularne ślady – dodaje.
Artykuł poświęcony odkryciu, „Cellular-level preservation of cutaneous spikes in an Early Cretaceous iguanodontian dinosaur” ukazał się w najnowszym, lutowym numerze „Nature Ecology & Evolution”.
