Mówią, że to naturalny Ozempic. Naukowcy tłumaczą, czy to hit, czy mit

Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu przyznają, że najlepiej udokumentowane działanie berberyny dotyczy jelit. Alkaloid ma wpływ na mikrobiotę jelitową, stan zapalny oraz integralność bariery jelitowej. Jak podkreśla dr n. med. inż. Anna Duda-Madej, najlepiej poznany jest poziom mikrobiotyczny oraz jego związek z barierą jelitową i procesami zapalnymi. Szczególnie obiecująca wydaje się oś jelitowo-mózgowa, choć jej znaczenie kliniczne nadal wymaga dalszych badań. Oznacza to, że berberyna oddziałuje na warunki, w których kształtuje się metabolizm, zamiast bezpośrednio nim zarządzać.

Dlaczego berberyna nie działa tak samo w każdym przypadku?

Badacze zaobserwowali również, że berberyna działa w ścisłym powiązaniu z mikrobiotą jelitową, a jej efekty zależą od składu i funkcji bakterii jelitowych, co oznacza, że rezultaty suplementacji mogą różnić się w zależności od osoby. U jednych wystąpi efekt przeciwzapalny, u innych ochronny w stosunku do bariery jelitowej lub metaboliczny.

U osób po antybiotykoterapii lub z zaburzoną mikrobiotą reakcja organizmu może być słabsza lub opóźniona. To tłumaczy, dlaczego berberyna nie daje jednolitych rezultatów.

Niska biodostępność berberyny nie musi być wadą

Badacze odnieśli się także do często podnoszonej kwestii, jaką jest niska biodostępność berberyny. W omawianym przeglądzie wskazano, że w kontekście jelitowym może być to korzystne. Niska biodostępność po podaniu doustnym sprawia, że związek działa głównie lokalnie w jelicie. Tam ulega przemianom z udziałem mikrobioty, co może prowadzić do powstawania bioaktywnych pochodnych i zmiany środowiska jelitowego. To właśnie ten lokalny efekt może pośrednio wpływać na obserwowane zmiany metaboliczne.

Zdaniem badaczy berberyna nie może być traktowana jako uniwersalny suplement metaboliczny. Znacznie trafniejsze jest postrzeganie jej jako modulatora osi jelito–mikrobiota–układ immunologiczny. Z naukowego punktu widzenia nie jest to zamiennik leczenia farmakologicznego ani środek, który zapewni przewidywalne działanie u każdego pacjenta.

Z dostępnych danych wynika, że stosowanie berberyny może wiązać się z działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej dotyczą one nudności, bólu brzucha, wzdęć, zaparć lub biegunki. Związek ten może również wchodzić w interakcje z wieloma lekami, w tym z cyklosporyną, metforminą, lekami przeciwcukrzycowymi, przeciwzakrzepowymi oraz uspokajającymi. Szczególną ostrożność należy zachować w czasie ciąży i karmienia piersią, ponieważ berberyna może wpływać na płód lub niemowlę. Stosowanie tego związku powinno odbywać się wyłącznie pod nadzorem lekarza.