Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie wyniki uzyskali naukowcy porównując krew stulatków z krwią młodszych osób?
- Na czym polegały metodologie zastosowane w badaniu długowieczności stulatków?
- Co wyróżnia profile białkowe stulatków w kontekście starzenia się?
- Jakie znaczenie ma redukcja stresu oksydacyjnego dla długowieczności?
- W jaki sposób zmiany w macierzy zewnątrzkomórkowej wpływają na zdrowie stulatków?
- Jakie czynniki poza genetyką mogą wpływać na osiągnięcie długowieczności?
Pierwsze szwajcarskie badanie na tak dużą skalę poświęcone stulatkom zostało przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Genewskiego i Uniwersytetu w Lozannie. Wyniki opublikowano właśnie w czasopiśmie medycznym „Aging Cell”.
Krew stulatków rzuca światło na mechanizmy długowieczności. Co ustalili naukowcy?
W ramach badania pod nazwą „Swiss 100” naukowcy porównali profile krwi stulatków z profilami osiemdziesięciolatków, a następnie z wynikami osób w wieku od 30 do 60 lat. We krwi stulatków zidentyfikowali dużą liczbę białek, których profil wydaje się powiązany ze spowolnionym starzeniem się.
W przypadku seniorów powyżej setnego roku życia aż 37 białek wykazywało profil zaskakująco zbliżony do osób znacznie młodszych. Było to widoczne głównie w zakresie wyjątkowo niskich markerów stresu oksydacyjnego. Co najmniej trzy ze zidentyfikowanych białek biorą udział w regulacji macierzy zewnątrzkomórkowej, czyli sieci białek i cukrów, takich jak kolagen czy elastyna, wypełniających przestrzeń między komórkami. Pozostałe białka mogą odgrywać rolę w ochronie przed nowotworami lub uczestniczyć w metabolizmie lipidów i glukozy.
W przypadku seniorów powyżej setnego roku życia aż 37 białek wykazywało profil zaskakująco zbliżony do osób znacznie młodszych
„Naprawdę niezwykły wynik”. Na czym polegała metoda badań?
W badaniach wzięło udział 39 stulatków w wieku od 100 do 105 lat, wśród których 85 proc. stanowiły kobiety. Pozostałymi uczestnikami była grupa 59 osiemdziesięciolatków oraz 40 osób w wieku 30-60 lat.
– Osiemdziesięciolatkowie pozwalają na bardziej szczegółową analizę tego, jak pewne markery krwi ewoluują w ciągu życia i pomagają odróżnić normalne starzenie się od wyjątkowego starzenia się stulatków – wyjaśnia prof. Karl-Heinz Krause z Wydziału Medycyny Uniwersytetu Genewskiego.
Naukowcy zmierzyli poziom 724 białek w surowicy krwi uczestników, w tym 358 markerów zapalnych i 366 markerów sercowo-naczyniowych. Stanowią one dwa obszary krytyczne dla długowieczności.
Stulatkowie mają znacznie niższy poziom białek antyoksydacyjnych niż standardowa populacja geriatryczna
– Z tych 724 białek 37 dało naprawdę niezwykły wynik. U naszych stulatków profile tych 37 białek są bliższe grupie najmłodszych uczestników niż osiemdziesięciolatkom. Sugeruje to, że stulatkowie nie unikają starzenia się całkowicie, ale pewne kluczowe mechanizmy są u nich znacząco spowolnione – podkreśla Flavien Delhaes z Wydziału Medycyny Uniwersytetu Genewskiego, główny autor badania.
Mniejszy stres oksydacyjny receptą na długowieczność?
Według naukowców, najwyraźniejsze wnioski dotyczą pięciu białek powiązanych ze stresem oksydacyjnym, który jest uważany za czynnik przyspieszający starzenie. Wywoływany jest on przez wolne rodniki i wynika głównie z przewlekłego stanu zapalnego. Pytanie brzmi zatem, czy stulatkowie produkują mniej wolnych rodników, czy mają silniejszą obronę antyoksydacyjną?
Czytaj więcej:
Publiczne i prywatne domy opieki to za mało, by rozbroić demograficzną bombę związaną ze starzeniem się społeczeństwa. Potrzeba specjalistycznych m...
Pro
– Odpowiedź jest jasna: stulatkowie mają znacznie niższy poziom białek antyoksydacyjnych niż standardowa populacja geriatryczna. Choć wydaje się to sprzeczne z intuicją, w rzeczywistości wskazuje, że skoro poziom stresu oksydacyjnego jest u nich niższy, mają mniejszą potrzebę wytwarzania białek obronnych – wyjaśnia prof. Karl-Heinz Krause.
W czym jeszcze tkwi sekret stulatków? Czy mamy wpływ na długowieczność?
Pozostałe kluczowe wnioski dotyczą specyfiki macierzy zewnątrzkomórkowej, metabolizmu tłuszczów i mechanizmów stanów zapalnych u stulatków. Mówiąc wprost – mają oni zdrowszy metabolizm i mniej stanów zapalnych.
Po pierwsze, białka tworzące rusztowanie dla komórek we wszystkich naszych tkankach i organach u stulatków wykazują „młodzieńcze” cechy. Poziom białek biorących udział w procesie metabolizmu tłuszczów, który zwykle gwałtownie rośnie z wiekiem, u stulatków wzrasta w łagodniejszym tempie. Główne białko zapalne, Interleukina-1 alfa, występuje u nich w znacznie niższym stężeniu.
Natomiast białko DPP-4, które rozkłada hormon stymulujący wydzielanie insuliny i będące podstawą nowoczesnych leków na cukrzycę i otyłość, pozostaje u stulatków dobrze zachowane. Pomaga im to utrzymać niższy poziom insuliny.
Naukowcy podkreślają, że wnioski płynące z badań może wykorzystać każdy z nas.
„Ponieważ genetyka odpowiada za zaledwie około 25 proc. długowieczności, styl życia w dorosłości jest potężną dźwignią. Na przykład zjedzenie owocu rano może zmniejszyć stres oksydacyjny we krwi na cały dzień. Aktywność fizyczna pomaga utrzymać macierz zewnątrzkomórkową w „młodzieńczym” stanie, a unikanie nadwagi chroni metabolizm” – podsumowują autorzy badań.
