Pięć problemów, na które musi uważać Europa w 2023 r.

Zasadniczymi problemami w Europie w 2023 r. będą recesja, inflacja, wzrost bezrobocia, podwyżki płac poniżej inflacji i zaostrzanie polityki pieniężnej — ocenia dziennik „La Tribune”

Publikacja: 31.12.2022 09:31

Pięć problemów, na które musi uważać Europa w 2023 r.

Foto: Adobestock

Kryzys energetyczny odczuwany także w 2023 r. może osłabić działalność gospodarczą w wielu krajach. Po gigantycznym kryzysie sanitarnym z licznymi ograniczeniami doszło w Europie do poważnego konfliktu. Jego konsekwencją był kryzys energetyczny i historyczny skok inflacji. Obecna zima przy braku rosyjskiej ropy i gazu jest poważnym wyzwaniem dla sektora energetyki. W dłuższej perspektywie powtarzające się coraz częściej gwałtowne zjawiska klimatyczne zmuszą władze krajów do przyspieszenia transformacji energetycznej i odchodzenia od kopalnych nośników energii. W nowym roku Europa będzie mieć do czynienia z pięcioma dużymi problemami.

1. Zagrożenie recesją

Konsekwencje wojny na Ukrainie dotyczą wszystkich sektorów gospodarki europejskiej. Wzrost gospodarczy maleje, w 2023 r. może wynieść tylko 0,3 proc. w strefie euro wobec 3,1 proc. w 2022 r. — wynika z prognoz Komisji Europejskiej. W całej Europie może dojść nawet do recesji, do dwóch kolejnych ujemnych kwartałów po ciężkiej zimie — uważa Bruno de Moura Fernandes z działu badań makro we francuskim ubezpieczycielu kredytów eksportowych Coface.

Gospodarka Niemiec, mocno zależna od surowców energetycznych z Rosji i od eksportu jest w poważnej zadyszce, jej PKB może zmaleć do minus 0,6 proc. — według przewidywań Brukseli. Bank Francji zakłada w przyszłym roku wzrost gospodarczy o 0,3 proc. po 2,6 proc. Sytuacja we Włoszech nie jest lepsza, wzrost PKB spadnie do 0,3 proc. z 3,8 proc. Jedynie Hiszpania wypada lepiej z większych krajów, bo jest mniej zależna od rosyjskiej ropy i gazu, a zniesione ograniczenia sanitarne pobudziły turystykę. Powinna osiągnąć wzrost o 1 proc. po 4,5 proc. w 2022 r.

2. Inflacja utrzyma się, ale będzie maleć

Europejski Bank Centralny zakładał w połowie grudnia, że inflacja w 2023 r. zmaleje do 6,3 proc. z 8,4 proc. w 2022 r. Wzrost cen zaczął maleć w strefie euro w listopadzie (10,1 proc.), w tym roku wyniesie 8,1 proc., a za rok 6 proc. Duży wzrost cen utrzymuje się w Niemczech i Włoszech, także we Francji i Hiszpanii — stwierdza ekonomista Coface.

Inflacja zacznie zwalniać tempo w I półroczu na skutek rządowych działań wspierania gospodarki. Niemcy wprowadziły limity cen elektryczności dla firm i gospodarstw domowych, obowiązujące do kwietnia 2024. Komisja Europejska zakłada, że inflacja nad Renem zmaleje do 7,5 proc. z 8,8 proc. w 2022 r. We Francji rezygnacja z pewnych dopłat (np. od stycznia do paliw płynnych) może dać inflację 6 proc. We Włoszech wzrost cen zmaleje do 6,6 proc. z 8,7 proc., a w Hiszpanii do 4,7 proc. z 8,5 proc. — wynika z grudniowych prognoz Brukseli. Inflacja w strefie euro wróci do poziomu 2 proc. rocznie dopiero w 2025 r.

3. Wzrost bezrobocia

Różne kryzysy w ostatnich latach rozchwiały rynek pracy. Pierwsze lockdowny wywołały obawy, że dojdzie do dużej fali nowych ludzi bez pracy, ale różne rządowe mechanizmy pomocy (Niemcy, Hiszpania) pozwoliły zmniejszyć straty i rozkręcać działalność gospodarczą po zniesieniu ograniczeń sanitarnych. W 2022 r. poziom bezrobocia w Europie zmalał do 6,8 proc — według danych Międzynarodowej Organizacji Pracy, ale zdaniem Komisji Europejskiej może zwiększyć się w 2023 r. do 7,2 proc.

Nadal występują duże różnice w poszczególnych krajach. Niemcy powinny wypaść dobrze z liczbą 3,5 proc. w 2023 po 3,1 proc. w 2022 r., Banque de France przewiduje wzrost do 7,5 proc. z 7,3 proc. w 2022 r. i do 8,2 proc. w 2024 r. Liczby dotyczące południa Europy są bardziej pesymistyczne. Hiszpania będzie mieć dużo więcej bezrobotnych od średniej europejskiej: 12,7 proc. w 2023 i 2024 r., we Włoszech nastąpi wzrost do 8,7 proc. z 8,3 proc.

4. Podwyżki płac poniżej poziomu inflacji

Fala inflacji rosnąca od 2021 r. wywołała w Europie debatę o zarobkach. Pojawiły się nowe roszczenia i strajki mające wymusić na pracodawcach wyrównanie kosztów utrzymania. EBC oceniał w połowie grudnia, że zarobki w krajach strefy euro wzrosły w 2022 r. o 4,2 proc., w nowym roku będzie to 5,2 proc. Spadek realnych dochodów nastąpił w kończącym się roku, pojawi się też w nowym roku, bo większość krajów, poza nielicznymi (np. Belgią) nie indeksowała podwyżek płac do inflacji. Mimo licznych rożnych dopłat wielu pracujących straciło realnie. OECD wyliczyła, że w III kwartale zarobki zmalały we wszystkich krajach rozwiniętych, poza Węgrami. We Francji spadek dochodów realnych wyniesie 0,4 proc. po 0,6 proc. w 2022 r., bo nadal pomoc publiczna nie pokryje całego wzrostu cen.

5. Zaostrzanie polityki pieniężnej

Większość banków centralnych na świecie po spolegliwej polityce pieniężnej postanowiło podwyższać stopy procentowe. EBC podwyższył je we wrześniu i październiku o 75 punktów bazowych za każdym razem, w połowie grudnia tylko o 50 pb, ale prezes Christine Lagarde zapowiedziała, że będzie to kontynuować.

Dalsza restrykcyjna polityka pieniężna w 2023 r. mocno ograniczy wzrost gospodarczy w wielu krajach strefy euro, osłabionych latami pandemii. — Można spodziewać się zwolnienia tempa tego zaostrzania w 2023 r. — uważa ekonomista z Coface. — Wyższe stopy hamują działalność gospodarczą. Z drugiej strony istnieje inflacja wynikająca z problemu podały i problemu popytu. Wyższe stopy zmniejszają popyt: spożycie, inwestycje, kupno nieruchomości. Chodzi więc o znalezienie równowagi między poziomem aktywności gospodarczej i wzrostem cen, także między dużą inflacją i groźbą recesji — dodał Bruno de Moura Fernandes.

Kryzys energetyczny odczuwany także w 2023 r. może osłabić działalność gospodarczą w wielu krajach. Po gigantycznym kryzysie sanitarnym z licznymi ograniczeniami doszło w Europie do poważnego konfliktu. Jego konsekwencją był kryzys energetyczny i historyczny skok inflacji. Obecna zima przy braku rosyjskiej ropy i gazu jest poważnym wyzwaniem dla sektora energetyki. W dłuższej perspektywie powtarzające się coraz częściej gwałtowne zjawiska klimatyczne zmuszą władze krajów do przyspieszenia transformacji energetycznej i odchodzenia od kopalnych nośników energii. W nowym roku Europa będzie mieć do czynienia z pięcioma dużymi problemami.

Pozostało 89% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Gospodarka
Wielka ulga dla Ukrainy. Kredytodawcy poszli na ugodę
Gospodarka
Joe Biden poza wyścigiem o Biały Dom. Oto jak zareagują rynki
Gospodarka
Dlaczego wielka finansjera z Wall Street woli Donalda Trumpa?
Gospodarka
EBOiR ma strategię dla Polski. Jest nowy priorytet
Materiał Promocyjny
Mała Księgowość: sprawdzone rozwiązanie dla małych i średnich przedsiębiorców
Gospodarka
Popłyną wielkie pieniądze z Unii dla Ukrainy. Ale jest jeden problem