W krajach Unii Europejskiej w cią­gu ostat­nich sze­ściu lat szyb­ciej niż w Polsce realne (czyli z uwzględnieniem inflacji) do­cho­dy rolników rosły tylko w Es­to­nii i na Wę­grzech – od­po­wied­nio o 87,3 i 74,7 proc. Jak wynika z danych Eurostatu, w tym cza­sie śred­nio re­al­ny wzrost do­cho­dów w 27 kra­jach UE zwięk­szył się o 18,3 proc.

Bardziej od śred­niej unij­nej za­rob­ki pol­skich go­spo­da­rzy ro­sły także w 2011 r. Prze­cięt­na dla Unii wy­nio­sła w ubie­głym ro­ku 6,7 proc. i by­ła o 7,5 pkt proc. niższa niż w na­szym kra­ju. Lepsze wyniki niż Polska zanotowało dziesięć krajów.

– Wyższe do­cho­dy pol­skich rol­ni­ków w 2011 r. to efekt wzro­stu cen sku­pu pro­duk­tów rol­nych. Ich po­ziom rósł w szyb­szym tem­pie, niż zwięk­sza­ły się ce­ny ma­te­ria­łów do pro­duk­cji rol­nej – mó­wi Lech Go­raj, szef Za­kła­du Ra­chun­ko­wo­ści Rol­nej (FADN). – Naj­więk­szy udział w po­pra­wie ubie­gło­rocz­ne­go do­cho­du mie­li rol­ni­cy zaj­mu­ją­cy się upra­wą ziemi, głów­nie producenci zbóż i rze­pa­ku – do­da­je.

Rol­ni­kom po­ma­gał także sła­by zło­ty, dzię­ki cze­mu spa­dła opła­cal­ność im­por­tu. A dzię­ki ko­rzyst­ne­mu kur­so­wi eu­ro także do­pła­ty za 2011 r. są o ok.

1,5 mld zł wyższe niż rok wcze­śniej i prze­kro­czą 14,3 mld zł.

Mimo szybkiego wzrostu, zarobki polskich rolników nadal nie są wysokie. Wstęp­nie sza­cu­je się, że w 2011 r. prze­cięt­ny rocz­ny do­chód, w uję­ciu no­mi­nal­nym, na jed­ne­go peł­no­za­trud­nio­ne­go w rol­nic­twie (pra­cu­ją­ce­go co naj­mniej 2,2 tys. go­dzin rocz­nie) wy­niósł 17,5 tys. zł. W 2010 r. był na po­zio­mie 14,8 tys. zł.

– Do­cho­dy pol­skich rol­ni­ków ro­sną, ale w 2011 ro­ku na­dal sta­no­wi­ły tyl­ko ok. 65,5 proc. śred­niej pła­cy net­to w go­spo­dar­ce na­ro­do­wej – mó­wi Go­raj. W 2010 r. udział ten wy­no­sił 57,4 proc.

– Różni­ca w do­cho­dach po­mię­dzy rol­ni­ka­mi w Pol­sce a za­chod­ni­mi w kra­jach unijnych za­tem się zmniej­sza, ale w dal­szym cią­gu po­zo­sta­je znacz­na – wyjaśnia Ma­riusz Dzi­wul­ski, eko­no­mi­sta BGŻ.

Z ba­da­nia Agri­bus prze­pro­wa­dzo­ne­go przez fir­mę Mar­tin & Ja­cob, do któ­re­go do­tar­ła „Rz", wy­ni­ka, że w 2011 r. naj­wię­cej rol­ni­ków – nie­mal co trze­ci – przy­znało, że mie­sięcz­nie je­go go­spo­dar­stwo do­mo­we dys­po­no­wa­ły od 2 do 4 tys. zł. Naj­więk­sza zmia­na w po­rów­na­niu z 2010 r. (wzrost o 4 pkt proc.) wy­stą­pi­ła w go­spo­dar­stwach mo­gą­cych w cią­gu mie­sią­ca wy­dać 4 – 6 tys. zł. W ubie­głym ro­ku ta­ką kwo­tę mia­ło do dys­po­zy­cji 17 proc. an­kie­to­wa­nych. Mar­tin & Ja­cob przeprowadził ba­da­nie na pró­bie 1000 go­spo­darstw o are­ale po­wy­żej 15 ha.

Po­mi­mo wzro­stu do­cho­dów pol­scy rol­ni­cy nie try­ska­ją opty­mi­zmem. Za­py­ta­ni przez Mar­tin & Ja­cob o oce­nę sy­tu­acji ma­te­rial­nej po­zy­tyw­nie wy­po­wie­dzia­ło się o niej 31 proc. ba­da­nych. W 2010 r. za­do­wo­lo­nych by­ło 39 proc. ba­da­nych.

Mar­cin ­Chro­bot, pre­zes Mar­tin & Ja­cob, zwra­ca jed­nak uwa­gę, że oce­na sy­tu­acji ma­te­rial­nej po­pra­wia się pro­por­cjo­nal­nie do wiel­ko­ści are­ału. W przy­pad­ku tych, któ­rzy upra­wia­ją po­nad 100 ha, tyl­ko 17 proc. uwa­ża, że przy­szłość pol­skie­go rol­nic­twa jest za­gro­żo­na. Śred­nio za­gro­że­nia do­strze­ga 48 proc. osób.

Po­pra­wy sy­tu­acji ma­te­rial­nej w 2012 r. spo­dzie­wa się 11 proc. an­kie­to­wa­nych. Nie­mal jed­na trze­cia uwa­ża, że w tym ro­ku bę­dzie się im wio­dło go­rzej.

– W 2012 r. sy­tu­acja rol­ni­ków bę­dzie w znacz­nej mie­rze za­le­ża­ła od m.in. wa­run­ków po­go­do­wych – uwa­ża Dzi­wul­ski.

Masz pytanie, wyślij e-mail do autorki b.drewnowska@rp.pl