fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Notariusze

W sprawach spadkowych notariusz wyręczy sędziego

Już za rok wszystkie sprawy związane ze spadkiem będziemy mogli załatwić u notariusza. Do uzyskania stwierdzenia praw do spadku przestanie być potrzebny sąd
Tę ważną innowację przynosi uchwalona 24 sierpnia 2007 r. nowelizacja prawa o notariacie.
Dotychczas mogliśmy u notariusza bezkonfliktowo przeprowadzić tylko dział spadku. Samo stwierdzenie praw do niego, tj. ustalenie kręgu spadkobierców i ewentualnych zapisobierców, udziałów w spadku każdego ze spadkobierców, było wyłączną domeną sądu cywilnego. Po wejściu w życie nowelizacji wystarczy udać się do notariusza, który sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia.
Poświadczenie może dotyczyć zarówno dziedziczenia ustawowego, jak i spadku uzyskanego na podstawie testamentu. Sztywne reguły dziedziczenia ustawowego, ustalone w kodeksie cywilnym, obowiązują automatycznie, gdy spadkodawca nie pozostawił ostatniej woli albo testament jest nieważny.
Warunkiem uzyskania aktu poświadczenia dziedziczenia będzie stawienie się u notariusza wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. W sporządzonym przez niego protokole dziedziczenia musi się znaleźć zgodne żądanie poświadczenia dziedziczenia złożone przez wszystkie te osoby.
Nie uzyska więc na tej drodze potwierdzenia praw do spadku np. konkubina wyznaczona w testamencie jako spadkobierczyni, jeśli dzieci spadkobiercy kwestionują testament. Taką sprawę może rozstrzygnąć wyłącznie sąd. Tylko stwierdzenie nabycia spadku na drodze sądowej wchodzi też w rachubę, jeśli np. jeden ze spadkobierców przebywa zagranicą i nie może stawić się u notariusza. Drogi sądowej nie można będzie uniknąć, jeśli w skład spadku wchodzą nieruchomości położone za granicą, choćby spadkodawca mieszkał w Polsce.
W protokole dziedziczenia notariusz musi też zamieścić inne oświadczenia osób uczestniczących w jego sporządzaniu, składane pod groźbą odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Chodzi np. o oświadczenie o nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi, oświadczenie o braku testamentu lub innych testamentów.
Podobnie jak w wypadku sądowego stwierdzenia nabycia spadku konieczne będzie dostarczenie notariuszowi odpisu aktu zgonu spadkodawcy, odpisów aktów stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa) spadkobierców ustawowych i ewentualnie innych dokumentów, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw do spadku.
Jeśli spadkobierca czy spadkobiercy składają testament, notariusz dokona jego otwarcia i ogłoszenia, chyba że nastąpiło to wcześniej.
Niezwłocznie po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz wpisze ten akt za pośrednictwem systemu teleinformatycznego do centralnego rejestru takich aktów prowadzonego przez Krajową Radę Notarialną.
Zarejestrowany akt będzie miał takie same skutki, jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Będzie on dowodem, że dana osoba jest spadkobiercą.
Nowelizacja wejdzie w życie po upływie 12 miesięcy od jej ogłoszenia. Teraz trafi do Senatu.
Masz pytanie do autorki, e-mail: i.lewandowska@rzeczpospolita.pl
Sam pomysł poświadczenia dziedziczenia wyszedł z notariatu. Fundacja Centrum Naukowe Notariatu opracowała nawet projekt ustawy, który stał się podstawa rządowego projektu. Co do zasady, ustawa ta daje spadkobiercom możliwość wyboru, czy będą chcieli dokonywać stwierdzenia nabycia spadku w sądzie (jak dotychczas),czy też w braku sporu zechcą uzyskać u notariusza poświadczenie dziedziczenia. To rozwiązanie funkcjonuje w wielu krajach Europy. Projekt rządowy odbiega, niestety, od notarialnego i dlatego trudno powiedzieć, jak poświadczenie dziedziczenia będzie funkcjonować w praktyce - tym bardziej że ustawa uzależnia dokonywanie tych czynności od znacznych nakładów, które notariat musi poczynić, np. tworząc elektroniczny rejestr poświadczeń. Miejmy nadzieję, że dokonane zmiany nie zaprzepaszczą w praktyce słusznej idei notarialnych poświadczeń.
Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA