Bezpłatna pomoc prawna

Pomoc prawna dla wszystkich biednych

Materiały prasowe
Usługi prawne, podobnie jak usługi medyczne, dotyczą najważniejszych dla obywateli spraw. Warto, aby system pomocy prawnej dla najuboższych był tworzony w sposób przemyślany i kompleksowy – uważa adwokat Radosław Płonka.

Proces legislacyjny bezpłatnych porad prawnych dla osób niezamożnych jest chaotyczny. Z jednej strony trwają bowiem prace nad ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej, z drugiej następują zmiany w ustawie o PIT wprowadzające zwolnienie z podatku dochodowego dla niektórych osób otrzymujących bezpłatną pomoc prawną.

Ustawa o PIT przewiduje zwolnienie z początkiem 2015 r. z podatku dochodowego od osób fizycznych wartości nieodpłatnej pomocy prawnej otrzymanej przez osobę pobierającą świadczenie z pomocy społecznej albo zasiłek rodzinny, przyznane decyzją administracyjną (art. 21 ust. 1 pkt 117a ustawy). Osoba ta zobowiązana jest złożyć oświadczenie o pobieraniu ww. świadczeń, podając m.in. swoje dane identyfikacyjne oraz numer decyzji przyznającej.

Czy to racjonalne

Zwolnienie nie ma wpływu na korzystanie z innego, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 68a ustawy, przysługującego po otrzymaniu bezpłatnej pomocy prawnej od świadczeniodawcy, który udziela jej w związku z promocją lub reklamą. Wówczas wolna od podatku będzie wartość pomocy, jeżeli nie przekroczy kwoty 200 zł i nie będzie dokonywana na rzecz pracownika świadczeniodawcy lub osoby pozostającej z nim w stosunku cywilnoprawnym.

Tak więc bezpłatna pomoc prawna, której wartość nie przekracza jednorazowo 200 zł, może być zwolniona z podatku dochodowego bez spełniania dodatkowych warunków. Gdy przekroczy jednorazowo tę kwotę, beneficjent powinien spełnić dodatkowe warunki, m.in. korzystać z pomocy społecznej.

Najbardziej jednak racjonalne i uzasadnione społecznie byłoby wprowadzenie w ustawie o PIT zwolnienia z opodatkowania nieodpłatnej pomocy prawnej bez względu na kryterium majątkowe i bez względu na to, kto takiej pomocy udziela. Nie znajduje bowiem racjonalnego uzasadnienia zwolnienie z podatku dochodowego jedynie tych osób, którym organy państwa przyznały świadczenia z pomocy społecznej. Są bowiem niezamożne osoby, które z różnych względów z pomocy społecznej nie korzystają.

Ustawodawca w uzasadnieniu projektu ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej i informacji prawnej wskazuje, że wysokie koszty najbardziej utrudniają dostęp do pomocy prawnej na etapie przedsądowym. Zasadne jest więc pytanie, dlaczego jest ona opodatkowana podstawową, 23-procentową stawką VAT. Usługi prawne, podobnie jak usługi medyczne, dotyczą najważniejszych dla obywateli, życiowych spraw (w szczególności jeśli chodzi o odpowiedzialność karną). Dlatego zwolnienie ich z opodatkowania VAT – podobnie jak usług medycznych – pozwoliłoby obniżyć koszt o 23 proc. i stanowiłoby bardzo realne wsparcie państwa dla osób niezamożnych.

Niezbędne jest wsparcie

Wracając do samej ustawy, mającej na celu utworzenie systemu przedprocesowej pomocy prawnej ludziom najuboższym oraz informacji w postaci infolinii dostępnej dla każdego, należy uznać ją za krok w dobrym kierunku. Nowa ustawa powinna upowszechnić korzystanie z wykwalifikowanych prawników i zwiększyć świadomość prawną społeczeństwa.

Z mojej praktyki adwokackiej, w szczególności w sprawach prowadzonych z urzędu, wynika, że niejednokrotnie pomoc prawna, udzielona jeszcze na etapie przedsądowym, jest absolutnie niezbędna. Osoby niezamożne, wykluczone społecznie, nie miały do tej pory możliwości skorzystania z fachowej pomocy na etapie przed postępowaniem sądowym. Tymczasem niepoprawne sformułowanie pisma wszczynającego postępowanie mogło niekiedy zdecydować o przegraniu procesu, w szczególności w sprawach cywilnych. Stworzenie przez państwo odpowiedniego systemu bezpłatnej pomocy prawnej umożliwi osobom, których nie stać na zwrócenie się do profesjonalisty, odpowiednie zabezpieczenie praw i interesów.

Autor jest adwokatem, ekspertem prawnym BCC, wspólnikiem w kancelarii Płonka Ozga Adwokaci i Radcowie Prawni s.c.

Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL