Komornicy: Odzyskiwanie opłat komorniczych w razie wadliwych egzekucji.

Najnowsza nowelizacja ustawy o komornikach sądowych ma umożliwiać odzyskiwanie opłat komorniczych w razie wadliwych egzekucji. Podstawową kwestią jest jednak ograniczenie bezpodstawnie wszczynanych egzekucji. Pozostaje zatem pytanie, co z odpowiedzialnością wierzycieli – często firm windykacyjnych.

Komornik zwróci, co pobrał

?Uchwalona na ostatnim posiedzeniu Sejmu nowela ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wprowadza możliwości zwrotu dłużnikowi przez komornika opłaty za bezpodstawną egzekucję. Dodane zupełnie nowe ustępy 2a–2c art. 49 stanowią, że nie pobiera się tej opłaty, jeśli dłużnik wykaże, że orzeczenie, na którym oparto klauzulę wykonalności, zostało uchylone lub zmienione w taki sposób, że nie nadaje się do wykonania, utraciło moc lub tytuł wykonawczy został pozbawiony wykonalności.

Jeżeli wykazanie tych okoliczności nie było możliwe przed prawomocnym zakończeniem postępowania egzekucyjnego, dłużnik może złożyć wniosek o uchylenie postanowienia o pobraniu opłat, a w razie jej pobrania – o zwrot.

Wniosek taki składa się do komornika w terminie trzymiesięcznym od daty uprawomocnienia się orzeczenia powodującego uchylenie lub utratę mocy tytułu egzekucyjnego.

Nowelizacja obniża ponadto próg 5-proc. opłaty stosunkowej. Będzie ona nie niższa niż 1/20 przeciętnego wynagrodzenia, a nie 1/10, jak to jest obecnie.

Jak powiedziała „Rz" Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska, poseł sprawozdawca, ta nowela koncentrowała się wyłącznie na realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2012 r. (sygn. P 13/11). Sędziowie wskazali w nim zbytnią restrykcyjność opłat komorniczych pobieranych w razie umorzenia egzekucji. Podkreślili też, że podstawowym kryterium nałożenia opłaty musi stanowić nakład pracy komornika, a opłata nie może w żadnym wypadku stawać się karą finansową dla dłużnika lub osoby, z której majątku była prowadzona niezasadna egzekucja.

Ryzyko wierzyciela

Zdaniem Jarosława Świeczkowskiego, komornika z Pomorza, zmiana zachęci wierzycieli, zwłaszcza firmy windykacyjne, do wszczynania egzekucji w celu ściągnięcia należności przedawnionych, skoro zwrot opłaty egzekucyjnej będzie obciążać komornika, a nie wierzyciela.

To, że komornicy krytycznie oceniają te zmiany, nie dziwi. Dolegliwość wadliwej egzekucji nie wynika jednak tylko z pobranej opłaty komorniczej, ale także z działania wierzyciela. Zwłaszcza w drobnych sprawach, kiedy dłużnikowi nie bardzo opłaca się wszczynać trudny proces przeciwegzekucyjny dla odzyskania kilkudziesięciu czy nawet kilkuset złotych. Drobny dłużnik zwykle jest jednocześnie zawiadamiany o wszczęciu egzekucji i zajęciu pieniędzy na koncie. Często jest nie tylko zaskoczony egzekucją, ale także nie ma czasu na obronę.

– Nie ma powodu, by dłużnika zaskakiwać egzekucją w wypadku drobnych długów. Natomiast egzekucja większych wierzytelności toczy się dłużej i dłużnik zdaje sobie sprawę, co mu grozi oraz jakie ma narzędzia obrony – uważa ?Świeczkowski. – Co więcej, w wypadku większych długów opłaca się dłużnikowi korzystać z kosztownych i czasochłonnych procedur zażaleniowych, które dla drobnych dłużników są zbyt uciążliwe – wskazuje.

Komornik nie musi zaskakiwać, a nieraz w ogóle nie jest niezbędny, by odzyskać dług.

Zdaniem mecenasa Lecha Obary wiele zbędnych i wadliwych oraz pomyłkowych egzekucji wyeliminowałoby wprowadzenie obowiązku wezwania dłużnika do dobrowolnej zapłaty przed wszczęciem egzekucji. – Nikt nie zwolni się przecież z pracy ani nie sprzeda samochodu dla kilkuset złotych długu – zauważa.