Gdyby tak u nas sprawami Gawłowskich, Kwiatkowskich, Burych, Nowaków, hejterami z resortu sprawiedliwości czy rozkręcającą się aferą wokół nowego prezesa NIK zajął się niezależny sędzia śledczy, którego umocowanie uczyniłoby go odpornym na polityczne wpływy? Mógłby on zastąpić teoretyczne komisje śledcze i w końcu uaktywniłby „papierowego tygrysa" – Trybunał Stanu. To fantastyczna wizja bezkompromisowego strażnika uczciwego państwa, ale chyba w naszych warunkach nierealna.
I nie chodzi nawet o niemożność uchwalenia specjalnej ustawy, ale o polityczną odwagę władzy. Kiedy w 2010 r. politycy decydowali się zerwać z wpływami politycznymi w prokuraturze, powołując „niezależnego" prokuratora generalnego, nie mieli odwagi uczynić go faktycznie niezależnym, wpisując go do konstytucji i odcinając polityczne bezpieczniki. W efekcie przez całą swą kadencję był zdany na łaskę i niełaskę Donalda Tuska.
Również dziś takiego niezależnego ośrodka realnej władzy nikt nie chce: ani PiS, ani Zbigniew Ziobro, ani prawnicze elity. Oznaczałoby to pójście w nieznane, z dala od jakiejkolwiek kontroli, lub, co prawdopodobne, w marionetkowego śledczego, fikcję niezależnej instytucji.
Sędzia śledczy pozostanie zatem bohaterem sympozjów i konferencji naukowych. Ciągle jesteśmy słabą młodą demokracją, bez tradycji prawnych, bez wspólnoty z prawdziwego zdarzenia, bez szacunku do instytucji, z niestabilnymi elitami. To nie sprzyja tworzeniu czegoś, co mogłoby działać ponad podziałami. Może warto jeszcze poczekać dekadę.
Czytaj także:
