Rozstrzygnięcie SN prostuje wieloletnie ścieranie się dwóch podejść do tej kwestii w orzecznictwie sądów.
Czytaj więcej
Przepisy o upoważnieniu rejentów do wydawania nakazów zapłaty coraz bliżej uchwalenia.
Z poświadczeniem notarialnym do sądu wieczystoksięgowego
Kwestia ta wynikła w sprawie, w której Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił wniosek M. P. o wykreślenie z księgi wieczystej hipoteki umownej na podstawie dołączonego do wniosku poświadczonego notarialnie odpisu pisemnego zezwolenia jego wierzyciela na wykreślenie hipoteki. SR uzasadnił swoje postanowienie tym, że celem ustawodawcy było, aby wpisy były dokonywane na podstawie wiarygodnych dokumentów. Z tego powodu podstawą wpisu w księdze wieczystej nie może być odpis dokumentu poświadczonego za zgodność z oryginałem przez notariusza. Na uzasadnienie tego stanowiska SR przytoczył szereg orzeczeń Sądu Najwyższego, wskazując, że pogląd ten dominuje w orzecznictwie i nauce prawa.
Zapadają jednak też inne orzeczenia i na nie powołał się w apelacji wnioskodawca, wskazując m.in., że SR naruszył prawo o notariacie przez odebranie tej czynności notarialnej dokonanej zgodnie z prawem waloru dokumentu urzędowego.
Czytaj więcej:
Termin upadku zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości restrukturyzowanego dłużnika nie biegnie, gdy na podstawie prawa restrukturyzacyjnego ni...
Pro
Sędziowie uznali za konieczne zapytać o odpis z dokumentu
Rozpatrując apelację Sąd Okręgowy w Gliwicach (sędziowie Tomasz Pawlik, Marcin Rak i Roman Troll) uznał za wskazane zwrócić się do Sądu Najwyższego z pytaniem prawnym: „Czy dopuszczalny jest wpis w księdze wieczystej na podstawie odpisu dokumentu poświadczonego za zgodność z
oryginałem przez notariusza?”
Na poparcie stanowiska, że wpis na podstawie takiego poświadczenia notarialnego jest niedopuszczalny, Sąd Okręgowy wskazał, że ustawa o księgach wieczystych i hipotece nadaje podstawie wpisu w księdze wieczystej (a wykreślenie wpisu traktowane jest tak samo jako wpis) szczególne znaczenie, wykluczając np. wydanie z akt księgi wieczystej dokumentu, który stanowił podstawę wpisu. W każdym wypadku chodzi więc o oryginał dokumentu, bo gdyby wpisów dokonywano na podstawie odpisu lub kopii dokumentu przepis ten byłby zbędny.
Czytaj więcej
Pokrzywdzenie wierzycieli zachodzi, gdy wyzbycie się nieruchomości obciążonej hipoteką przez dłużnika doprowadziło do powstania lub zwiększenia nad...
Ten rygoryzm jest potrzebny także
dlatego, że w postępowaniu wieczystoksięgowym nie występuje
strona przeciwna i nie przeprowadza się rozprawy, na której możliwa
byłaby konfrontacja przedłożonego odpisu dokumentu z jego oryginałem w razie
zgłoszenia takiego żądania przez stronę przeciwną lub na żądanie sądu. W przeciwnym stanowisku podkreśla się z kolei,
że notariusz jest osobą zaufania publicznego, a jego udział w dokonywaniu
czynności notarialnych ma gwarantować bezpieczeństwo i pewność obrotu
prawnego. I taką rolę należy przypisać poświadczeniu notariusza za zgodność z oryginałem kopii okazanego mu dokumentu – prezentował dotychczasowe orzecznictwo gliwicki SO.
W uchwale Sądu Najwyższego z tych dwóch szkół co do niezbędnych dokumentów, aby dokonać zmian we wpisach w księgach wieczystych, skład orzekający: sędziowie SN Mariusz Łodko, Marcin Trzebiatowski i Kamil Zaradkiewicz, wybrał wyższe wymagania wobec przedstawianych w sądzie wieczystoksięgowym dokumentów.
Uzasadnienie uchwały będzie opublikowane w terminie późniejszym.
Sygnatura akt III CZP 10/25
