Sejm ustanawia samodzielną prokuraturę

Tylko dlatego, że zgłoszono poprawki, Sejm raczej jej nie uchwali na trwającym posiedzeniu.

Dziś posłowie przeprowadził dość polemiczną plenarną dyskusję nad projektem rządowym tej ustawy. Podstawowymi celami nowelizacji są rozdzielenie urzędu ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego oraz wyeliminowanie pozaprocesowych możliwości kierowania biegiem konkretnych śledztw dla doraźnych celów politycznych.

Rozdzielenie urzędów było jednym ze sztandarowych pomysłów PO w kampanii wyborczej, a i teraz jest jednym z priorytetów rządu.

– To była najdrażliwsza kwestia podczas prac w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka – powiedział „Rz" Jerzy Kozdroń, poseł sprawozdawca (PO).

– Jestem zdeterminowany, by 1 stycznia 2010 r. nowela weszła w życie – podkreślał w Sejmie Andrzej Czuma, minister sprawiedliwości.

PiS jest mocno wobec projektu krytyczne, obawia się wręcz czystek w prokuraturze. Klub Lewicy natomiast, który zgłosił własny projekt, choć ma uwagi do rządowej koncepcji, nowelę popiera.

Rozdzielenie to niejedyna zmiana. Nowela określa także instrumenty kontroli nad działalnością prokuratury, wprowadza kadencyjność na stanowiskach prokuratora generalnego, prokuratorów apelacyjnych, okręgowych i rejonowych.

Niezbędną zależność od władzy wykonawczej mają zapewnić elementy nadzoru i kontroli, które powinny umożliwić publiczne rozliczenie z zadań. Służyć ma temu w szczególności tryb powoływania i odwoływania prokuratora generalnego oraz obowiązek składania sprawozdań premierowi.

Opozycja uważa, że to zdecydowanie za mało i grozi wyrwaniem się prokuratury spod demokratycznej kontroli.

Prokuratora generalnego ma powoływać prezydent (na sześcioletnią kadencję) z dwóch kandydatów wskazanych przez Krajową Radę Prokuratorów i Krajową Radę Sądownictwa (muszą mieć dziesięcioletni staż pracy jako sędziowie bądź prokuratorzy).

Prokurator przełożony będzie mógł wydawać wiążące prokuratorów podległych wytyczne dotyczące sposobu postępowania w poszczególnych rodzajach spraw lub nawet w konkretnej sprawie, ale nie w formie polecenia dotyczącego treści czynności procesowej.