Jak pisaliśmy niedawno na łamach „Rzeczpospolitej”, prezes NRA Przemysław Rosati przedstawił w czwartek w Sejmie projekt zmian w prawie o adwokaturze. Propozycja, formalnie procedowana jako projekt poselski, była przedmiotem obrad Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Wiele zmian stanowi dodanie formalnej podstawy prawnej do działań, które samorząd adwokacki już podejmuje, jak np. rozszerzenie jego zadań m.in. o pomoc członkom adwokatury, dbanie o wizerunek i godność zawodu, integrację środowiska czy edukację prawną. Na uwagę zasługuje jednak propozycja dodania do tych zadań: „występowania do organów rejestrowych lub ewidencyjnych z wnioskiem o wszczęcie postępowania o wykreślenie z rejestru lub ewidencji podmiotu prowadzącego działalność w zakresie pomocy prawnej niezgodnie z przepisami”.
Pomysł adwokatów na świadczenie pomocy prawnej
– Możliwość uregulowania na poziomie ustawy zakresu świadczenia pomocy prawnej jest zgodna z orzecznictwem TK. Zresztą, podobne regulacje są w ustawach o rzecznikach patentowych czy doradcach podatkowych i nie budzi to żadnych wątpliwości. Jeśli ktoś chce świadczyć w Polsce pomoc prawną, to powinien to robić w określonych formach, pod określonymi w ustawie rygorami i pod nadzorem władzy publicznej – w tym wypadku samorządu zawodu zaufania publicznego – tłumaczy Przemysław Rosati. – Chcemy też rozwiać wątpliwości co do tego, że samorząd może przedstawić sądowi istotny dla sprawy pogląd, a nie może, bo sąd uznaje, że nie jest organizacją społeczną. Podobnie z reprezentacją NRA – kwestie te dziś regulowane są w regulaminach, co rodzi czasem problemy w obrocie prawnym – dodaje prezes NRA.
W połączeniu z innymi przepisami, np. doprecyzowaniem definicji „pomocy prawnej” oraz ustanowieniem, że umowa o jej świadczenie za wynagrodzeniem zawarta z „podmiotem nieuprawnionym” ma być nieważna, wygląda to na kolejną próbę walki z tzw. kancelariami prawnymi, czyli podmiotami świadczącymi pomoc prawną, ale nieobjętymi samorządowymi przepisami np. o odpowiedzialności dyscyplinarnej czy etyką zawodową.
Czytaj więcej
Wprowadzenie możliwości udzielania porad zdalnie ma pomóc bardziej równomiernie obciążyć punkty NPP, oraz dać im możliwość specjalizacji. Pojawiają...
– W propozycji przyznano samorządowi prawo działania jak organizacja pozarządowa, zapewne w celu pozywania podmiotów, które takie usługi świadczą – zauważa adwokat dr Karol Pachnik. – Wydaje mi się jednak, że rynek się już na tyle zmienił, że przestały one być dużym problemem. Rozdawanie ulotek pod sądami nie jest już główną drogą docierania do klienta, na znaczeniu zyskała reklama internetowa. Odkąd adwokaci mogą też reklamować się w sieci, podmioty te nie mają takiej przewagi konkurencyjnej. Natomiast najwięksi gracze na rynku odszkodowań są zwyczajnie zbyt silni – konstatuje.
Łatwiejsza reprezentacja NRA oraz dodatkowe narzędzia egzekwowania zapłaty składek
Inną proponowaną zmianą jest wskazanie w art. 59 prawa o adwokaturze, że to prezes reprezentuje NRA, przewodniczy jej pracom i kieruje nimi.
Pewne kontrowersje może budzić nowelizacja art. 44 ust. 3, która przewiduje, że okręgowa rada adwokacka będzie mogła zawiesić członka izby, który zalega z zapłatą za trzy miesiące. Obecnie jest to możliwe, dopiero gdy zaległość sięga sześciu miesięcy – przy czym powstaje wątpliwość, co w przypadku składki rocznej, rozłożonej na raty. Ponadto, projekt przesądza, że zawieszenie to trwać będzie do uiszczenia całej zaległości istniejącej w chwili podjęcia uchwały zawieszającej (potrzebna będzie kolejna uchwała o skończeniu zawieszenia). Jak czytamy w uzasadnieniu, obecnie zdarza się, że zawieszony adwokat reguluje zaległości, ale tylko do wysokości półrocznej składki, co nie spełnia celów tego przepisu.
Czytaj więcej
Procedura wydalania z palestry będzie sprawniejsza, a aplikanci adwokaccy zyskają swój ogólnopolski samorząd. Prócz tego samorząd pracuje też nad z...
– Adwokatura zmaga się z problemem adwokatów niepłacących składek członkowskich, więc każdy mechanizm dyscyplinujący w tym wypadku jest słusznym rozwiązaniem. Bo to uderza w tych sumiennie płacących składki – gdyż jeśli znacząca część nie płaci, w izbie pojawiają się problemy finansowe, a reakcją najczęściej jest zwiększanie składek – wskazuje adwokat Robert Pogorzelski.
– Część adwokatów faktycznie robiło sobie „wakacje składkowe” i wiedząc, że może zalegać z płatnością przez sześć miesięcy, faktycznie tak robiło. Ale prawo na to pozwala. Stąd zrozumiała chęć skrócenia tego okresu, tylko czy trzeba to aż tak komplikować? Pewnie wystarczyłyby odpowiednie zmiany w Panelu Adwokata, które przypominałyby o zaległościach ze składkami – mówi z kolei adwokat dr Karol Pachnik.
Czytaj więcej
W serwisie Lexspace można znaleźć dane tysięcy pełnomocników, zaczerpnięte z publicznych rejestrów. Niektórzy próbują je usunąć, a samorząd radców...
Uregulowanie mediacji w postępowaniu dyscyplinarnym i szybsza wykonalność wyroków
Wątpliwości może zaś budzić proponowana zmiana art. 91a prawa o adwokaturze. Obecnie przepis ten stanowi, że orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego nie podlega wykonaniu do czasu wniesienia kasacji lub bezskutecznego upływu terminu na jej wniesienie. Po zmianach zaś ma być ono „prawomocne i wykonalne z chwilą ogłoszenia”.
– Ogranicza to rolę kontroli Sądu Najwyższego nad sprawami dyscyplinarnymi, co nie jest dobre. Może skończyć się na tym, że po roku od skreślenia kogoś z listy adwokatów SN dopatrzy się bezwzględnej przyczyny odwoławczej i uchyli wyrok. Czy samorząd będzie wtedy płacił takiej osobie odszkodowanie? – pyta Karol Pachnik.
Czytaj więcej
Łączenie zawodu adwokata lub radcy prawnego z aktywnością polityczną nie jest zakazane. Może jednak rodzić pewne kontrowersje – dotyczące m.in. pot...
Chcemy, żeby nasze wyroki były wykonywane tak jak w postępowaniach karnych. Sąd Najwyższy będzie mógł oczywiście orzec o wstrzymaniu wykonania, ale nie ma uzasadnienia dla obecnej sytuacji, która jest szkodliwa dla obywateli i nie występuje w innych postępowaniach dyscyplinarnych – podsumowuje z kolei Przemysław Rosati.
Inną ciekawą propozycją jest dodanie art. 93c, który ma uregulować postępowanie mediacyjne w ramach procedury dyscyplinarnej. Obecnie mediacje są wykorzystywane przez pion dyscyplinarny, na podstawie wewnętrznych regulacji samorządowych.
