W lipcu Polska przejmie prezydencję w UE i zajmie się wprowadzaniem dyrektywy o prawie do adwokata jak najszybciej po zatrzymaniu.
– Wszystko po to, by chronić własnych obywateli – mówi „Rz" Tomasz Darkowski, zastępca dyrektora Departamentu Współpracy Międzynarodowej w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Sprawa jest naprawdę poważna, bo dotyczy milionów Polaków, którzy wyjeżdżają na wakacje lub do pracy za granicą.
Rosnąca liczba podróżujących owocuje statystycznie większą liczbą osób zatrzymanych lub tymczasowo aresztowanych poza Polską. Wystarczy drogowa kolizja wypożyczonym np. w Hiszpanii autem i konflikt z prawem gotowy.
Problemami są nie tylko stres związany z zatrzymaniem i bariera językowa, ale także odmienne w różnych krajach gwarancje ochrony prawnej.
Pomoc adwokata już podczas pierwszego przesłuchania przez policję, zapewnienie tłumacza przy każdej czynności, zawiadomienie konsula, rodziny czy pracodawcy o zatrzymaniu, a w przyszłości nawet ujednolicenie przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania, tak by zamieszkiwanie poza miejscem zatrzymania nie było samoistną przesłanką pozbawienia wolności – takie przepisy mają gwarantować ochronę praw.
Dyrektywa ma objąć wszystkich przebywających na terenie Unii.
Obecnie w wielu państwach UE osoba zatrzymana nie ma prawa do kontaktu z adwokatem na etapie wstępnego przesłuchania przez policję lub też adwokat nie ma prawa udzielać takiej osobie żadnych wskazówek.
– We Francji np. pierwsze przesłuchanie przez policję odbywa się bez udziału adwokata. W postępowaniu uproszczonym wprawdzie takie prawo istnieje, ale pomoc adwokata jest ograniczona do 30 minut w ciągu 24 godzin zatrzymania. Hiszpania z kolei gwarantuje adwokata już na początku, ale podejrzani o udział w gangu dostają go dopiero po pięciu dniach. W Irlandii adwokat jest od początku, ale nie udziela praktycznej pomocy, bo nie jest informowany o przyczynach zatrzymania – podaje Darkowski.
– Szybka pomoc adwokata to gwarancja uczciwości postępowania – zapewnia adwokat Małgorzata Kożuch, przewodnicząca komisji spraw zagranicznych Naczelnej Rady Adwokackiej.
Dodaje, że już dziś obowiązują pewne gwarancje, jeśli chodzi o pomoc adwokata, ale w wielu krajach różnie wygląda wykonywanie tego prawa.
– Każde przedsięwzięcie, które wzmocni prawa zatrzymanego, jest jak najbardziej potrzebne – mówi „Rz" mec. Kożuch.
etap legislacyjny:
konsultacje w Komisji Europejskiej
Czyta też:
Zobacz serwisy:
» Postępowanie w sądzie » Pełnomocnicy
» Postępowanie w sądzie » Postępowanie karne i w sprawach o wykroczenia
