Zdarzają się też jednak nieprawidłowości.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli przedstawił na posiedzeniu Sejmowej Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej informację o wynikach kontroli inwestycji jednostek samorządu terytorialnego, w tym projektów współfinansowanych z budżetu UE.

Zbadano 36 gmin z 12 województw, które w latach 2004 – 2007 prowadziły w sumie 206 przedsięwzięć inwestycyjnych. Kontrolą objęto 80 wybranych działań inwestycyjnych o łącznej wartości 219 mln zł. Unia  wyasygnowała na nie 128 mln zł.

Ogólna ocena

Kontrole wykazały, że inwestycje gminne prowadzone są zgodnie z założeniami projektowymi oraz zachowują swoje właściwości użytkowe.

– Zadania były rzetelnie i terminowo przygotowane oraz prawidłowo zaplanowane, zapewniono właściwy nadzór  nad ich wykonaniem, w większości dochowano też terminów ich realizacji – mówił posłom Jacek Kościelniak, wiceprezes NIK.

Kontrola ujawniła również nieprawidłowości. Najbardziej jaskrawe przykłady to prowadzenie postępowań o udzielenie zamówienia publicznego w sposób, który miał wpływ na wybór wykonawcy, nieuzasadnione przedłużanie terminów wykonania zadania przez wykonawców oraz nieegzekwowanie kar umownych albo nieuzasadnione zaniżanie  dochodzonych z tego tytułu kwot. Ponadto w 16 gminach stwierdzono, że roboty budowlane prowadzone były bez wymaganych zgłoszeń, pozwoleń lub zawiadomień do właściwych organów nadzoru budowlanego.

Mimo to większość skontrolowanych gmin zasłużyła na ocenę pozytywną.

Czarne owce

Dwie gminy (Wapno i Trzebnica) otrzymały od NIK czerwone kartki.

– Kanalizacja wsi Księginice nie została przez UMiG w Trzebnicy rzetelnie zaplanowana, co przełożyło się na zaniżenie kwot przewidzianych na II etap tego zadania w budżecie gminy na 2006 r. To z kolei było powodem nieuzasadnionego unieważnienia przetargu na jego wykonanie. Oferta wybrana w powtórzonym postępowaniu  była o 403,2 tys. zł wyższa od spełniającej wymogi formalne i uznanej za najkorzystniejszą w unieważnionym przetargu – mówi Przemysław Witek, rzecznik prasowy Delegatury NIK we Wrocławiu.

Za negatywne z punktu widzenia legalności, gospodarności i rzetelności kontrolerzy uznali także nienaliczenie kar umownych za nieterminowe wykonanie remontu ratusza (strata 161 tys. zł). To wszystko złożyło się na wystawioną gminie ocenę negatywną, było także powodem zawiadomienia prokuratury o możliwości popełnienia przestępstw związanych z tymi inwestycjami.

Kontrolerzy NIK wystawili  negatywną ocenę gminie Wapno głównie za wykryte nieprawidłowości (m.in. wybór wykonawcy, który podlegał wykluczeniu z przetargu, zlecenie mu wykonania dodatkowych prac  z wolnej ręki, choć nie było przesłanek zastosowania tego trybu). Gmina nie wyegzekwowała również należnych jej kar umownych w kwocie 16 tys. zł.

Pozytywną ocenę otrzymała natomiast gmina Morąg, mimo  że nieprawidłowości w przeprowadzonym przetargu doprowadziły do utraty unijnego dofinansowania w wysokości 746 tys. zł.

Najwyższą pozytywną ocenę uzyskały cztery spośród 36 skontrolowanych gmin:

>> UG w Ciechanowcu (Podlaskie);

>> UG w Tłuchowie (Kujawsko-Pomorskie);

>> UG w Wielkiej Nieszawce (Kujawsko-Pomorskie);

>> UG w Wiślicy (Świętokrzyskie).

NIK nie dopatrzyła się w tych gminach żadnych nieprawidłowości i uchybień ani przy planowaniu inwestycji, ani przy ich realizacji.