Jak już informowaliśmy, na początku marca koalicja rządząca planuje wybrać sędziów na sześć wakatów w Trybunale Konstytucyjnym. Apel w tej sprawie wystosowało 31 organizacji społecznych. Wśród nich są m.in. Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Fundacja im. Stefana Batorego czy Fundacja Panoptykon.
Organizacje społeczne: decyzje Trybunału bezpośrednio kształtują codzienność każdego z nas
W liście do Marszałka Sejmu oraz szefów klubów i kół parlamentarnych sygnatariusze podkreślają, że samo obsadzenie sześciu wakatów sędziowskich w Trybunale Konstytucyjnym to za mało, by przywrócić zaufanie obywateli do tej instytucji, a bez rzetelnej i przejrzystej procedury wyboru sędziów, obywatele nie odzyskają poczucia bezpieczeństwa prawnego. Ma to kluczowe znaczenie, gdyż decyzje Trybunału bezpośrednio kształtują codzienność każdego z nas – od praw pacjentów i pracowników, po zasady prowadzenia firm.
„Apelujemy o realne zwiększenie transparentności wyboru sędziów i funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego, oferując rządzącym swoją wiedzę i doświadczenie w tym zakresie. Będziemy stanowczo zabiegać o rzetelną naprawę tej instytucji – niezależnie od większości parlamentarnej, bieżącej koniunktury politycznej czy innych czynników. Raz jeszcze przypominamy, że Trybunał chroni prawa i wolności wszystkich w Polsce. Niech to będzie nie tylko deklaracja, ale realny standard” – podkreślają autorzy i autorki listu.
Organizacje społeczne apelują, by procedura wyboru sędziów przestała być kojarzona z posiedzeniami nocnymi czy trybem „z dnia na dzień”. Postulują wprowadzenie harmonogramu, który da opinii publicznej czas na analizę dorobku kandydatów i zadanie im pytań podczas wysłuchania publicznego. „Standardem powinien być odpowiednio długi okres pozwalający na analizę dorobku kandydatów i przygotowanie dla nich pytań, które zostaną zadane w trakcie posiedzenia sejmowej komisji lub wysłuchania publicznego, jak również odstęp czasowy między samym wysłuchaniem, a ostatecznym głosowaniem na sali plenarnej w Sejmie” – wskazano w liście.
Zdaniem organizacji kolejnym krokiem powinno być podwyższenie standardów w zakresie przejrzystości działania Trybunału. „W tym celu należy między innymi umożliwić wszystkim zainteresowanym bieżący dostęp do decyzji podejmowanych przez Trybunał i jego organy oraz dokumentów z akt spraw. Dla społecznego odbioru Trybunału kluczowe jest także przestrzeganie zasad wyznaczania składów orzekających i przejrzystość działania w tym zakresie” – czytamy w apelu.
