„Tym samym — zgodnie z art. 112b. § 1 ustawy Prawo o Ustroju sądów powszechnych — z chwilą doręczenia decyzji o powołaniu Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości, rzecznicy prowadzący do tej pory te sprawy tracą prawo do podejmowania jakichkolwiek czynności w tym zakresie.” - napisał resort sprawiedliwości w komunikacie na swojej stronie.
Ministerstwo tłumaczy, że zgodnie z orzecznictwem TSUE i ETPCz, wprowadzony przez poprzednią władzę sędziowski system dyscyplinarny „nie odpowiada standardom międzynarodowym i mógł być wykorzystywany do wpływania na treść orzeczeń, a także do kreowania efektu mrożącego w celu uniemożliwienia sędziom implementacji prawa unijnego oraz międzynarodowego.”
Resort przypomina, że dyscyplinarki były wykorzystywane do bezpodstawnego zawieszania sędziów przez Izbę Dyscyplinarną, a w kilku przypadkach wszczęto je nawet z powodu wystąpienia przez sędziów z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE, co naruszyło zobowiązania traktatowe Polski. Niektóre z tych postępowań toczyły się przewlekle, „utrzymując dotkniętych nimi sędziów w stanie niepewności, co samo w sobie podważało ich poczucie niezawisłości.”
Dlaczego Schab, Radzik, Lasota, Iwaniec nie mogą być rzecznikami
W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości, postawa rzecznika dyscyplinarnego Piotra Schaba oraz jego zastępców Przemysława W. Radzika i Michała Lasoty, powołanych przez poprzedniego ministra Zbigniewa Ziobrę, a także pełniącego funkcję zastępcy rzecznika dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w Warszawie Jakuba Iwańca, budziła wątpliwości co do poziomu ich niezależności i bezstronności.
Chodzi m.in. o podpisanie przez nich tzw. „list poparcia” kandydatów do neo-KRS. Piotr Schab i Przemysław Radzik nie przeszli też testu niezależności w SN, a Jakub Iwaniec miał pełnić aktywną rolę w tzw. „grupie hejterskiej Kasta”. Zdaniem MS, w ten sposób rzecznicy okazali "poparcie dla idei upolitycznienia procedury powoływania sędziów oraz w istotny sposób przyczyniając się do demontażu obowiązującego porządku konstytucyjnego i podważenia podstawowych gwarancji niezależności sądownictwa”.
Jak czytamy w komunikacie resortu, Minister Sprawiedliwości postanowił skorzystać z przewidzianej w art. 112 b ustawy o ustroju sądów powszechnych instytucji rzeczników Ministra Sprawiedliwości (tzw. rzecznicy ad hoc). Resort zapewnia, że osoby wskazane przez Ministra Sprawiedliwości spełniają wysokie standardy profesjonalne i etyczne, m.in. dlatego, że są sędziami karnistami z ponad 20-letnim stażem, zostali powołani na stanowiska bez udziału nieprawidłowo ukształtowanej KRS i od wielu lat specjalizują się w sprawach dyscyplinarnych.
„Dodatkowo, aby zapewnić ich bezstronność z punktu widzenia zewnętrznego obserwatora, Rzecznicy Dyscyplinarni Ministra Sprawiedliwości zostali powołani spośród osób niebędących członkami stowarzyszeń sędziowskich” - podkreśla MS.
W komunikacie dodano, że resort "planuje dalszy przegląd będących na biegu spraw dyscyplinarnych, przy wykorzystaniu instytucji rzeczników ad hoc, pod kątem weryfikacji zasadności postawionych w nich zarzutów, w tym zwłaszcza przez pryzmat standardów międzynarodowych.”
Czytaj więcej
Sześć stowarzyszeń sędziowskich wydało wspólne stanowisko w sprawie niezbędnych, pilnych działań ministra sprawiedliwości. Z kolei 180 sędziów z Kr...
Które sprawy przejmują nowi rzecznicy dyscyplinarni
Sędzia Sądu Okręgowego w Szczecinie Grzegorz Kasicki został wyznaczony do prowadzenia spraw:
- ewentualnych przewinień dyscyplinarnych o znamionach przestępstw z oskarżenia publicznego, polegających na działaniach sędziów lub asesorów Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie, którzy wszczęli i prowadzili postępowanie wykonawcze w sprawie II K 784/10, tj. w sprawie o przewinienia dyscyplinarne z art. 107 § 1 pkt 1, 3 i 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (u.s.p.), w której Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w Warszawie Jakub Iwaniec podjął czynności wyjaśniające,
- przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt. 3 i 5 u.s.p., w której Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych Piotr Schab dnia 14 kwietnia 2023 r. przedstawił zarzuty sędzi SO w Krakowie Edycie Barańskiej, która obecnie jest rozpoznawana przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego (IOZ SN) pod sygnaturą I ZSK 17/23,
- przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt. 3 i 5 u.s.p., w której Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych Przemysław W. Radzik dnia 7 lutego 2022 r. przedstawił zarzuty sędzi SO w Krakowie Edycie Barańskiej, która obecnie jest rozpoznawana przez IOZ SN pod sygnaturą I ZSK 23/23.
Sędzia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Włodzimierz Brazewicz ma prowadzić postępowania w sprawach:
- przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p., w której Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych Piotr Schab przedstawił zarzuty sędziemu SO w Krakowie Wojciechowi Maczudze, obecnie rozpoznawana przez IOZ SN pod sygnaturą I ZSK 37/22,
- przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p., w której Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych Piotr Schab przedstawił zarzuty sędziemu SO w Krakowie Rafałowi Lisakowi, obecnie rozpoznawana przez IOZ SN pod sygnaturą I ZSK 36/22,
- trzech przewinień dyscyplinarnych z art. 107 § 1 pkt. 3 i 5 oraz przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt. 5 u.s.p., w której Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych Przemysław W. Radzik przedstawił zarzuty sędziemu SO w Krakowie Wojciechowi Maczudze, obecnie rozpoznawana przez IOZ SN pod sygnaturą I ZSK 26/23.
Kim są nowi rzecznicy dyscyplinarni
Jak dowiadujemy się z komunikatu MS, Grzegorz Kasicki jest sędzią o blisko trzydziestoletnim stażu orzeczniczym, specjalizującym się w sprawach karnych, orzekającym od 2004 r. w Sądzie Okręgowym w Szczecinie. Nie jest członkiem stowarzyszenia sędziowskiego. Od wielu lat występował przed sądami dyscyplinarnymi jako obrońca, publikował w prasie artykuły o tematyce dotyczącej postępowań dyscyplinarnych.
Z kolei Włodzimierz Brazewicz jest sędzią o blisko trzydziestopięcioletnim stażu orzeczniczym, specjalizującym się w sprawach karnych, orzekającym od 2007 r. w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku. Jest autorem wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego ws. zgodności europejskiego nakazu aresztowania z konstytucją, które doprowadziło do zmian konstytucji i kodeksu postępowania karnego. Nie jest członkiem stowarzyszenia sędziowskiego. W przeszłości był sędzią sądu dyscyplinarnego, od wielu lat występuje przed sądami dyscyplinarnymi jako obrońca.
