RPO: nie będę już wnosił o wyłączenie dublerów od orzekania w TK

Rzecznik Praw Obywatelskich wydał oświadczenie, w którym informuje, iż nie zamierza składać więcej wniosków do Trybunału Konstytucyjnego o wyłączenie od orzekania sędziów, którzy zostali wybrani przez Sejm do TK na już obsadzone prawidłowo stanowiska sędziowskie. Powodem jest fakt, że ze złożonych dotychczas 27 wniosków RPO w tej sprawie, TK wszystkie oddalił.

Publikacja: 28.03.2022 15:21

RPO: nie będę już wnosił o wyłączenie dublerów od orzekania w TK

Foto: PAP/Artur Reszko

Chodzi o tzw. sędziów dublerów: Mariusza Muszyńskiego, Lecha Morawskiego i Henryka Ciocha (a po śmierci dwóch ostatnich - Justyna Piskorskiego i Jarosława Wyrembaka), którzy zostali  wybrani do TK przez w listopadzie 2015 r. przez Sejm VIII kadencji, choć Sejm VII kadencji na swoim ostatnim posiedzeniu w październiku 2015 r. wybrał już inne osoby na sędziów w TK.  Prezydium Sejmu stwierdziło, że  wybór sędziów i uchwały podjęte przez Sejm poprzedniej kadencji zostały podjęte z naruszeniem prawa i w związku z tym są nieważne. Większość środowiska prawniczego nie zgodziła się z tą argumentacją i nie zaakceptowała decyzji nowego Sejmu.

Rzecznik Praw Obywatelskich jako uczestnik postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym w latach 2017-2022 złożył 27 wniosków o wyłączenie od orzekania sędziów, którzy zostali wybrani przez Sejm do Trybunału Konstytucyjnego na już prawidłowo obsadzone stanowiska sędziowskie. Wszystkie te wnioski zostały oddalone.

RPO przypomina,  że wadliwość wskazanych wyborów sędziów  została potwierdzona w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (wyroki: z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt K 34/15, OTK z 2015 r. Nr 11/A, poz. 185; z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt K 35/15, Nr 11/A, poz. 186; z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt K 47/15, OTK-A z 2016 r., poz. 31; z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt K 39/16, OTK-A z 2016 r.; postanowienie z dnia 7 stycznia 2016 r., sygn. akt U 8/15, OTK-A z 2016 r., poz. 1). Również Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał (wyrok z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie Xero Flor sp. z o. o. przeciw Polsce, skarga nr 4907/18), że skład orzekający Trybunału Konstytucyjnego z udziałem osób nieuprawnionych do orzekania nie spełnia wymogu „sądu ustanowionego ustawą” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Czytaj więcej

Europejski Trybunał Praw Człowieka o dublerach w TK: Polska naruszyła prawo do rzetelnego procesu

Ten ostatni wyrok zakwestionował  Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z 24 listopada 2021 r. (sygn. akt K 6/21, OTK-A z 2022 r., poz. 9) stwierdził, że art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zakresie, w jakim pojęciem sądu obejmuje Trybunał Konstytucyjny i przyznaje Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka kompetencję do oceny legalności wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego, jest niezgodny z polską konstytucją.

"W ten sposób Trybunał Konstytucyjny zakwestionował wynikające z Konwencji i mające konstytucyjną rangę (art. 9 Konstytucji RP) zobowiązanie Państwa Polskiego do przestrzegania ostatecznych wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka." - zauważa RPO Marcin Wiącek w swoim oświadczeniu.

Podkreśla jednak, że wyrok TK z 24 listopada 2021 r. nie uchyla wcześniejszych orzeczeń tego organu dotyczących wadliwości wyboru sędziów powołanych na już prawidłowo obsadzone stanowiska sędziowskie.

"Nie deroguje też, z uwagi na jednoznaczną treść art. 188 Konstytucji RP określającą granice właściwości Trybunału Konstytucyjnego, wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 7 maja 2021 r. (sprawa Xero Flor sp. z o. o. przeciw Polsce)."  - wskazuje RPO.

Opierając się na tym orzecznictwie, RPO oświadczył, że  konsekwentnie podtrzymuje stanowisko, iż sędziowie, którzy zostali wybrani przez Sejm na prawidłowo już obsadzone stanowiska sędziowskie, nie są uprawnieni do podejmowania czynności orzeczniczych. Ponieważ jednak jego wnioski o wyłączenie od orzekania są konsekwentnie oddalane, RPO "nie zamierza składać dalszych wniosków dotyczących tej materii."

Chodzi o tzw. sędziów dublerów: Mariusza Muszyńskiego, Lecha Morawskiego i Henryka Ciocha (a po śmierci dwóch ostatnich - Justyna Piskorskiego i Jarosława Wyrembaka), którzy zostali  wybrani do TK przez w listopadzie 2015 r. przez Sejm VIII kadencji, choć Sejm VII kadencji na swoim ostatnim posiedzeniu w październiku 2015 r. wybrał już inne osoby na sędziów w TK.  Prezydium Sejmu stwierdziło, że  wybór sędziów i uchwały podjęte przez Sejm poprzedniej kadencji zostały podjęte z naruszeniem prawa i w związku z tym są nieważne. Większość środowiska prawniczego nie zgodziła się z tą argumentacją i nie zaakceptowała decyzji nowego Sejmu.

Pozostało 81% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Nieruchomości
Jak kwestionować niezgodne z prawem plany inwestycyjne sąsiada? Odpowiadamy
Materiał Promocyjny
Mity i fakty - Czy to prawda, że elektryczne auta palą się częściej niż spalinowe?
Praca, Emerytury i renty
Krem z filtrem, walizka i autoresponder – co o urlopie powinien wiedzieć pracownik
Zdrowie
Jak uzyskać pieniądze za błędy medyczne. Odpowiadamy na pytania
Nieruchomości
Większe odległości od działki sąsiada. Jakie zmiany się szykują
Podatki
Jak rozliczyć PIT od wynajmu pokoi gościnnych na wsi