Jak pisze "Iustitia", nowelizacja ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, która weszła w życie mimo protestów Stowarzyszenia, umożliwia Ministrowi Sprawiedliwości – Prokuratorowi Generalnemu przeprowadzenie „czystki" personalnej na stanowiskach funkcyjnych w sądach i pozbawia sędziów wpływu na to, kto będzie kierował pracą sądów i wydziałów. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny będzie bowiem mógł w ciągu najbliższych sześciu miesięcy odwołać bez żadnej przyczyny prezesa każdego sądu w Polsce (art. 17 ustawy zmieniającej). W ocenie "Iustitii"  ta nadzwyczajna procedura narusza konstytucyjną zasadę trójpodziału władzy oraz separacji władzy sądowniczej od władzy politycznej, ponieważ absolutnie dominującą pozycję w sądach powszechnych zyskał teraz polityk: Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny.

- Z tego powodu apelujemy do Was, abyście nie przyjmowali stanowisk po wyrzuconych w tym trybie prezesach. Pamiętajmy, że za każdą taką decyzją stoi pozbawienie naszych kolegów i koleżanek funkcji w sposób urągający wszelkim zasadom prawnym i międzyludzkim. Jeśli w tej nadzwyczajnej, „namiestnikowskiej" procedurze nowo powołani prezesi sądów dokonają analogicznych zwolnień podległych sobie sędziów funkcyjnych - apel o nieuczestniczenie w tej niekonstytucyjnej i niekoleżeńskiej procedurze jest w pełni aktualny co do obejmowania zwolnionych w ten sposób funkcji m. in. przewodniczących wydziałów, wizytatorów, czy kierowników sekcji - czytamy w opublikowanym apelu.

Stowarzyszenie podkreśla, że podstawowa procedura powoływania prezesów i innych sędziów funkcyjnych przewidziana w art. 23-25 Prawa o ustroju sądów powszechnych eliminuje głos sędziów oraz Krajowej Rady Sądownictwa.

- W przypadku jej zastosowania apelujemy o to, by podczas zgromadzeń i zebrań sędziów, w których prezes jest przedstawiany przez Ministra Sprawiedliwości wyrazić opinię o takiej osobie. Wierzymy w to, że etyczne i moralne względy nie pozwolą sędziemu negatywnie ocenionemu przez kolegów i koleżanki na ostateczne objęcie funkcji prezesa -piszą przedstawiciele środowiska sędziowskiego.

W przypadku wszczęcia przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego procedury odwołania prezesa lub wiceprezesa sądów zalecają sędziom, by wyrazili opinię w tej sprawie podczas zgromadzeń i zebrań sędziów.

- Jesteśmy przekonani, że będzie ona stanowiła istotny głos środowiska sędziowskiego i będzie brana pod uwagę przez Krajową Radę Sądownictwa, wydającą opinię zgodnie z art. 27 Prawa o ustroju sądów powszechnych - czytamy.

Stowarzyszenie "Iustitia" zapowiedziało, że wraz z Forum Współpracy Sędziów oraz z organizacjami pozarządowymi będzie monitorować całą procedurę wymiany prezesów i innych sędziów funkcyjnych i informować o niej społeczeństwo. Prosi sędziów  o przekazywanie informacji o takich przypadkach oraz o wszystkich naruszeniach zasad niezależności sądów i niezawisłości sędziów.