Kto odpowiada za wypadek na chodniku? Odpowiedź wcale nie jest taka oczywista

Zgodnie z art. 5 ust.1 pkt. 4 Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości mają obowiązek „uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taką drogę uznaje się wydzieloną część drogi publicznej przeznaczoną do ruchu pieszych położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia drogi dla pieszych, na której jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych”.

Co istotne, obowiązki te spoczywają nie tylko na właścicielach prywatnych posesji. Miasta i gminy co jakiś czas przypominają, że przez właściciela nieruchomości rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. W praktyce oznacza to, że za odśnieżanie odpowiadają nie tylko właściciele prywatnych posesji, ale też spółdzielnie, wspólnoty mieszkaniowe, właściciele obiektów, w których prowadzona jest działalność gospodarcza.

Nietrudno zauważyć, że przepis nakładający na właścicieli/zarządców nieruchomości obowiązek utrzymania w czystości chodnika wprowadza istotne wyjątki. Jeżeli chodnik jest odseparowany od granicy posesji np. pasem zieleni, gmina pobiera opłaty za postój lub parkowanie na tym chodniku lub na chodniku znajduje się wydzielony przystanek autobusowy lub tramwajowy – odpowiedzialność za odśnieżenie itp. spada na zarządcę drogi.

W praktyce najczęściej są to samorządy. To w ich gestii leży sposób, w jaki będą się wywiązywać z tego obowiązku. Często zlecają one to zadanie zewnętrznym firmom, niekiedy są to również wyspecjalizowane jednostki zarządzane bezpośrednio przez samorząd. Może być tak, że na terenie danego miasta czy gminy kto inny odpowiada za utrzymanie chodników, inna firma realizuje odśnieżanie terenów zielonych, a jeszcze kto inny powinien dbać np. o odśnieżanie przystanków. Nadal jednak odpowiedzialność za całość ponosi samorząd.

Czytaj więcej

Ubezpieczenia i odszkodowania

Co rodzice powinni wiedzieć o szkolnym NNW dla swoich dzieci

Na początku roku szkolnego rodzice uczniów zwykle dostają informację o „konieczności opłacenia sk...

Czym można posypywać chodniki?

Być może nie wszyscy wiedzą, ale istnieją przepisy określające, czym można posypywać oblodzone chodniki. Tę kwestię reguluje Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 października 2005 roku w sprawie rodzajów i warunków stosowania środków, jakie mogą być używane na drogach publicznych oraz ulicach i placach.

Czytamy w nim, że dopuszczalne jest użycie:

W rozporządzeniu określono też, że środki chemiczne stosuje się do usunięcia gołoledzi i oblodzenia, a także do zapobiegania powstawaniu oblodzenia i śliskości pośniegowej. W przypadku śniegu środki chemiczne stosowane powinny być po jego mechanicznym usunięciu. Rozrzut środków chemicznych powinien następować w pasie jezdni lub chodników.

Jaką karę może dostać właściciel lub zarządca nieruchomości za nieodśnieżony chodnik?

Jeżeli właściciel lub zarządca nieruchomości, który powinien dbać o czystość chodnika położonego przy jego posesji, nie wywiązuje się z tego obowiązku, może go za to spotkać kara w postaci nagany lub grzywny o wysokości do 1500 zł. Może ona zostać nałożona np. przez straż miejską na podstawie art. 117 paragraf 1 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten brzmi następująco: „Kto, mając obowiązek utrzymania czystości i porządku w obrębie nieruchomości, nie wykonuje swoich obowiązków lub nie stosuje się do wskazań i nakazów wydanych przez właściwe organy w celu zabezpieczenia należytego stanu sanitarnego i zwalczania chorób zakaźnych, podlega karze grzywny do 1500 złotych albo karze nagany”.

Czytaj więcej

Ubezpieczenia i odszkodowania

Poszkodowany był na rauszu, więc przyczynił się do wypadku? SN wyjaśnia

Kierowca musi zakładać wyjście pieszego zza zaparkowanych samochodów. Jest to brane pod uwagę prz...

Odpowiedzialność za skutki wypadku na oblodzonym i nieodśnieżonym chodniku

Grzywna lub nagana to nie jedyne konsekwencje, na jakie naraża się właściciel nieruchomości, który nie wywiązuje się z obowiązku utrzymania położonego przy niej chodnika. Jeżeli na chodniku dojdzie do wypadku – ktoś złamie rękę, skręci kostkę itp., poszkodowany może domagać się odszkodowania. Tego typu sprawy stosunkowo często trafiają do sądów, a podstawą roszczeń jest art. 415 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym „kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.”

Prawnicy specjalizujący się w tego typu sprawach w wielu miejscach podkreślają, że osoba poszkodowana, składając pozew, musi mieć na uwadze, że w trakcie procesu będzie musiała wykazać winę pozwanego (właściciela/zarządcy nieruchomości). Przy czym sam fakt, że w momencie wypadku chodnik był oblodzony i zaśnieżony, może nie wystarczyć. W tego typu sprawach sądy mogą powoływać się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 r. (sygn. akt III CSK 356/16), który zajmował się kwestią dochowania należytej staranności w zakresie uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości.