Algorytmy podrzucają nastolatkom treści samobójcze. Czy ograniczenie dostępu do „sociali” pomoże?

Dyskusja na temat granicy wieku, od której nastolatkowie mogliby korzystać z mediów społecznościowych i zakładać konta w popularnych serwisach rozgorzała na nowo, kiedy z konkretnym pomysłem wyszedł klub Koalicji Obywatelskiej, z ministrą edukacji Barbarą Nowacką i posłem Romanem Giertychem na czele. Politycy chcą zabronić tego osobom, które nie skończyły jeszcze 15. roku życia.

Kwestią tą posłowie i eksperci zajęli się podczas czwartkowego posiedzenia sejmowej komisji ds. dzieci i młodzieży. Z dyskusji jasno wybrzmiało, że czekanie na refleksję ze strony samych platform, która zaowocowałaby inicjatywą z ich strony, mija się z celem. Zwłaszcza, że już dzisiaj na przysłowiowym papierze wszystko się zgadza: ich wewnętrzne regulaminy dopuszczają rejestrację od 13. roku życia, co zgodne jest choćby z przepisami RODO.

Praktyka, a raczej statystyki, są jednak bezlitosne. Z raportu „Internet dzieci” wynika, że ponad 1,4 mln tych między 7. a 12. rokiem życia bez przeszkód porusza się po platformach i używa komunikatorów (młodsze nie były badane). Dlatego też eksperci i posłowie zgadzają się w jednym: problemu nie da się już zamieść pod dywan lub udawać, że jest on marginalny.

Czytaj więcej

Prawo w Polsce

Polska jak Australia? Posłowie KO chcą cyfrowej prohibicji dla dzieci

Posłowie Koalicji Obywatelskiej przygotują projekt ustawy ograniczającej możliwość korzystania z...

Konto w mediach społecznościowych dla 13-latków nijak ma się do wiedzy na temat rozwoju dziecka 

– Jako specjaliści i eksperci widzimy, że związek między kondycją psychiczną a używaniem mediów technologii cyfrowych, zwłaszcza mediów społecznościowych, jest ze sobą ściśle powiązany – podkreśliła dr Aleksandra Lewandowska, konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży. Ekspertka alarmowała, że u najmłodszych – bez rozwiniętej umiejętności krytycznego myślenia, bez pełnej możliwości odróżnienia informacji prawdziwych od tych fałszywych, za to podatnych na zranienie – może to doprowadzić do katastrofalnych skutków.

Te tezy potwierdzają dane Ministerstwa Zdrowia. Jak zwraca uwagę resort, „ustawowa” granica, jaką narzuciły portale, czyli 13. rok życia, nijak ma się do aktualnej wiedzy naukowej o rozwoju dziecka. To właśnie wtedy pojawia się u niego podatność na presję i kryzysy emocjonalne. Polska – jak podało ministerstwo – jest w ścisłej grupie krajów o najwyższej liczbie sprawców i ofiar cyberprzemocy. A ta częściej niż chłopców dotyka dziewcząt. Za szerokim dostępem nie idzie zaś dojrzałość cyfrowa młodzieży.

Na najbardziej tragiczne konsekwencje, jakie mogą ponosić nastolatki, zwróciła uwagę dr Halszka Witkowska, suicydolog i współautorka alarmujących badań. Wynika z nich, że prawie 40 proc. uczniów klas siódmych szkół podstawowych styka się z treściami dotyczącymi samobójstwa, a w klasach trzecich placówek ponadpodstawowych jest ich już ponad 10 proc. więcej. Co niepokojące, jedynie niewielka część z nich faktycznie poszukuje takich informacji w sieci.

Czytaj więcej

Edukacja i wychowanie

Konta na „socialach” mają 10-latki. Czy podniesienie granicy wieku coś da?

Eksperci są sceptyczni w kwestii pomysłu podnoszenia granicy wieku, od jakiej nastolatkowie mogli...

W ubiegłym roku samobójstwo popełniło pięcioro dzieci między 7. a 12. rokiem życia. „Algorytmy są jak tragiczna »przypominajka«”

– Jeśli dziecko walczy z myślami samobójczymi, a algorytmy jeszcze podpowiadają mu takie treści, jego kryzys psychiczny się pogłębia. Jeśli zaś już sobie z nim poradziło i jest na drodze do zdrowienia, te algorytmy są jak tragiczna „przypominajka” – wyjaśniała ekspertka.

Przedstawione przez ekspertkę dane z Komendy Głównej Policji za ubiegły rok również nie napawają optymizmem – o 26 proc. wzrosła liczba samobójstw osób do 19. roku życia. O 6 proc. spadła zaś liczba prób samobójczych.

– Co to oznacza? Że działania profilaktyczne mają sens, bo docieramy do dzieci na wczesnym etapie kryzysu. Ale kiedy dziecko naprawdę już ma problem, jest ofiarą hejtu i przemocy, również rówieśniczej, pomocy od nas nie dostaje. I kryzys samobójczy się pogłębia – skomentowała dr Witkowska. Skutki – jak podkreśliła – mogą być najtragiczniejsze, a te same policyjne dane wskazują, że w ubiegłym roku życie odebrało sobie pięcioro dzieci między 7. a 12. rokiem życia; nieskutecznie zrobić to próbowały 83 inne.

Czytaj więcej

Globalne Interesy

Australia zakazała social mediów dla nastolatków. Widać już skutki

Miesiąc po wejściu w życie australijskiego zakazu korzystania z mediów społecznościowych przez na...

Twórcy gier i programów telewizyjnych muszą stosować oznaczenia dla odbiorców, w sieci – samowolka 

W publicznej dyskusji na temat granicy wiekowej dostępu do „sociali” i propozycji rozwiązań tego problemu, wybrzmiewa postulat, aby to opiekunowie kontrolowali, kiedy ich dzieci zakładają konta. I by to oni – za pomocą dostępnych aplikacji czy cyfrowych narzędzi – potwierdzali, że osiągnęły one odpowiedni wiek.

Sceptyczna wobec propozycji takiego rozwiązania jest radczyni prawna Agata Dawidowska. – Pomysł, żeby to rodzice wyrażali wszystkie zgody na to, kiedy dziecko może wejść w cyfrową przestrzeń jest chybiony, bo ich świadomość jest niska – oceniła ekspertka.

I wykazała, że wymogi nakładane choćby na twórców gier wideo czy programów telewizyjnych nijak nie przystają do tego, z czym stykamy się w sieci. Ci pierwsi muszą bowiem deklarować w stosownych kwestionariuszach, czy gracz może zetknąć się z przemocą, seksem czy tematem hazardu, zaś ci drudzy zobligowani są do stosowania oznaczeń wskazujących na wiek docelowego odbiorcy. – Porównując to do tego, co dzieje się w internecie, wychodzi ogromna luka prawna – oceniła specjalistka. Do podobnych wniosków – jej zdaniem – można dojść, kiedy po lekturze ustawy o radiofonii zakazującej kierowania reklam do dzieci, włączymy film jakiegokolwiek nagrywającego dla nich influencera.

Również zdaniem mec. Dawidowskiej, państwo nie może przerzucać odpowiedzialności w tej kwestii na rodziców, którzy mogą być niewydolni – pod tym, czy też pod innym względem. Jak przytoczyła, ok. 20 proc. z nich zaniechało kontroli nad tym, co ich synowie i córki robią w świecie wirtualnym.

Czytaj więcej

Internet i prawo autorskie

Eksperci: dzieci w sieci nie będą bezpieczne, póki warunki gry dyktuje biznes

Najmłodsi w sieci nie będą bezpieczni, póki warunki dyktują biznes, a rodzice bezrefleksyjnie pub...