Wymagania związane ze świadczeniem usług hotelarskich określa ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (dalej: u.u.t.). Zgodnie z jej treścią usługi hotelarskie polegają na krótkotrwałym, ogólnie dostępnym wynajmowaniu domów, mieszkań, pokoi, miejsc noclegowych, a także miejsc na ustawienie namiotów lub przyczep samochodowych oraz świadczeniu w obrębie danego obiektu związanych z tym usług.

Takie usługi mogą być świadczone w obiektach hotelarskich, czyli: w hotelach, motelach, pensjonatach, na kempingach, w domach wycieczkowych, schroniskach, schroniskach młodzieżowych i na polach biwakowych, a także w innych obiektach, jeżeli spełniają minimalne wymagania co do wyposażenia oraz wymagania sanitarne, przeciwpożarowe i inne przewidziane we właściwych przepisach.

Krok 1.

Sprawdź, jakie wymagania musi spełniać hotel

Zgodnie z definicją zawartą w art. 36 pkt. 1 u.u.t. przez hotel należy rozumieć obiekt posiadający co najmniej dziesięć pokoi, w tym większość miejsc w pokojach jedno- i dwuosobowych, oraz świadczący szeroki zakres usług związanych z pobytem klientów. Motelem jest obiekt położony przy drodze, dysponujący parkingiem i posiadający co najmniej dziesięć pokoi, w tym większość miejsc w pokojach jedno- i dwuosobowych. Z kolei pensjonatem jest obiekt posiadający co najmniej 7 pokoi, świadczący dla swoich klientów całodzienne wyżywienie.

Przykład

Przedsiębiorca chce otworzyć hotel w budynku położonym na terenie jego nieruchomości. Zamierza urządzić w nim osiem pokoi mieszkalnych. Przepisy stwierdzają jednak, że hotelem jest obiekt posiadający co najmniej dziesięć pokoi. Wskazany wyżej budynek przedsiębiorcy nie może być więc zaszeregowany jako hotel, a przedsiębiorca nie może używać w odniesieniu do niego nazwy rodzajowej „hotel". Aby można było używać prawnie chronionej nazwy „hotel", konieczne jest uzyskanie decyzji marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce położenia danego obiektu o zaszeregowaniu obiektu do tego rodzaju i nadaniu mu kategorii (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 7 kwietnia 2010 r., sygn. VI ACa 511/09). W kodeksie wykroczeń przewidziano, że ten, kto, świadcząc usługi hotelarskie, używa nazw rodzajowych lub określenia kategorii obiektów hotelarskich bez decyzji lub niezgodnie z decyzją, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny. Przedsiębiorca mógłby natomiast prowadzić w swoim budynku pensjonat, gdyby świadczył klientom całodzienne wyżywienie.

Dla hoteli ustalono pięć kategorii oznaczonych gwiazdkami. Wymagania co do wyposażenia oraz zakresu usług świadczonych w takich placówkach z uwzględnieniem ich kategorii określa rozporządzenie ministra gospodarki i pracy z 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie.

Przykład

Autopromocja
Nowość!

Trzy dostępy do treści rp.pl w ramach jednej prenumeraty

ZAMÓW TERAZ

W hotelu, który obejmuje powyżej 50 pokojów mieszkalnych, co najmniej jeden musi być dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. Jeżeli w hotelu jest więcej niż 100 pokojów, dla każdych kolejnych rozpoczętych 100 pokojów takie wymagania musi spełniać dodatkowo co najmniej jeden pokój. Pokoje dla niepełnosprawnych powinny zostać wyposażone w poręcze i uchwyty ułatwiające korzystanie z urządzeń higieniczno-sanitarnych. Wyłączniki światła, sygnalizacja przywoławcza, telefon i sterowanie telewizorem powinny być dostępne z łóżka. Należy także zapewnić w nich umeblowanie umożliwiające korzystanie osobom poruszającym się na wózkach, w tym wysokość podjazdu min. 67 cm pod płytę stołu, biurka i umywalki.

We wskazanym wyżej rozporządzeniu dopuszczono odstępstwa od wymagań co do wyposażenia i zakresu świadczonych usług dla obiektów wpisanych do rejestru zabytków lub wykazu zabytków architektury i budownictwa oraz obiektów, których charakter zabytkowy jest oczywisty, jeżeli są spełnione następujące warunki:

- przedsiębiorca ubiegający się o zaszeregowanie obiektu hotelarskiego do określonego rodzaju i o nadanie kategorii przedstawi opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków stwierdzającą, że spełnienie wymagań bez naruszenia zabytkowego charakteru obiektu nie jest możliwe,

- odstępstwo w niewielkim stopniu obniża spełnianie wymagań określonych dla danego rodzaju i kategorii obiektu hotelarskiego, a jest zrekompensowane spełnieniem w wyższym stopniu innych wymagań,

- w materiałach informacyjnych dotyczących obiektu hotelarskiego zostanie zamieszczona informacja o zabytkowym charakterze tego obiektu i związanych z tym odstępstwach od wymagań co do wyposażenia i zakresu świadczonych usług.

Krok 2.

Wystąp o promesę

Przed rozpoczęciem świadczenia usług przedsiębiorca musi uzyskać zaszeregowanie obiektu hotelarskiego do odpowiedniego rodzaju i kategorii. Zaszeregowania hotelu dokonuje marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce jego położenia. Powołuje on zespół oceniający obiekty hotelarskie. Przed wydaniem decyzji może także zwrócić się o opinię do wyspecjalizowanych stowarzyszeń. W razie rozpoczęcia świadczenia usług w hotelu, który posiada już zaszeregowanie (np. po zakupieniu tego hotelu), przedsiębiorca musi wystąpić do właściwego marszałka województwa o potwierdzenie lub zmianę dotychczasowego zaszeregowania.

Natomiast przedsiębiorca, który zamierza rozpocząć świadczenie usług w hotelu i jest na etapie jego budowy lub przebudowy, może się ubiegać o przyrzeczenie zaszeregowania tego obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii, czyli o wydanie promesy.

Promesę wydaje, na wniosek przedsiębiorcy, marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce położenia danego obiektu. Ma ona formę decyzji administracyjnej i jest wydawana na czas określony nie dłuższy niż 2 lata.

Wniosek o wydanie promesy powinien zawierać w szczególności:

- oznaczenie przedsiębiorcy wraz z podaniem jego siedziby i adresu, a w wypadku gdy przedsiębiorcą jest osoba fizyczna – miejsca zamieszkania i adresu,

- nazwę danego hotelu, jeżeli usługi będą świadczone z użyciem jego nazwy własnej,

- określenie położenia obiektu wraz z podaniem jego adresu,

- wskazanie rodzaju obiektu i kategorii (np. hotel trzygwiazdkowy), o które ubiega się przedsiębiorca.

Do wniosku trzeba dołączyć ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę lub zmianę sposobu użytkowania obiektu. Trzeba także uiścić opłatę skarbową w kwocie 10 zł.

W okresie ważności promesy przedsiębiorca może używać nazwy rodzajowej: hotel i oznaczenia jego kategorii do celów informacyjnych i promocyjnych. Zasadą jest, że w tym czasie nie może świadczyć usług hotelarskich w obiekcie objętym promesą. Marszałek województwa może jednak w drodze postanowienia zezwolić na rozpoczęcie świadczenia usług hotelarskich przez przedsiębiorcę, który otrzymał promesę, po złożeniu przez niego kompletnego wniosku o zaszeregowanie danego obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii.

Krok 3.

Zbierz dokumenty i uzyskaj zaszeregowanie

Po zakończeniu budowy lub przebudowy hotelu, w sytuacji gdy spełnia on wymagania podane w przepisach, w tym budowlane, sanitarne i przeciwpożarowe, przedsiębiorca powinien się zwrócić do właściwego marszałka województwa z wnioskiem o zaszeregowanie tego obiektu.

Taki wniosek powinien zawierać:

- nazwę i siedzibę lub nazwisko i imię oraz adres przedsiębiorcy, który będzie świadczyć usługi w hotelu objętym wnioskiem,

- NIP przedsiębiorcy oraz numer jego wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) albo Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG),

- nazwę hotelu, jeżeli usługi będą świadczone z użyciem jego nazwy własnej,

- określenie położenia hotelu wraz z podaniem jego adresu, numeru telefonu, a także – jeżeli dany obiekt je posiada – numeru faksu, adresu poczty elektronicznej oraz adresu strony internetowej,

- liczbę miejsc noclegowych, liczbę jednostek mieszkalnych oraz ich strukturę,

- opis hotelu potwierdzający stopień spełnienia przez ten obiekt wymagań dla rodzaju i kategorii, o które występuje wnioskodawca, w tym o zakresie usług gastronomicznych,

- wskazanie osoby upoważnionej do reprezentowania wnioskodawcy w postępowaniu o ustalenie rodzaju i nadanie kategorii oraz

- wskazanie zaszeregowania do określonego rodzaju i kategorii, o które występuje wnioskodawca.

Marszałek województwa może ustalić wzór ankiety stanowiącej załącznik do wniosku oraz stwierdzającej stopień spełnienia przez dany obiekt wymagań dla rodzaju i kategorii, o które ubiega się wnioskodawca. W takim przypadku nie trzeba umieszczać opisu obiektu w składanym wniosku (por. np. http://www.bip.umww.pl).

Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań budowlanych, przeciwpożarowych i sanitarnych oraz dowód wniesienia przez przedsiębiorcę opłaty za dokonanie oceny spełniania wymagań przez dany hotel. Spełnienie wymagań budowlanych dokumentuje się:

- książką obiektu budowlanego przeznaczoną do zapisów dotyczących przeprowadzanych badań i kontroli stanu technicznego, remontów i przebudowy oraz przedstawioną do wglądu organowi dokonującemu oceny danego obiektu, oraz

- ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wraz z zaświadczeniem właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o dokonanym zgłoszeniu zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części, w stosunku do którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, lub ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, a w przypadku obiektów budowlanych wzniesionych przed 1 kwietnia 1995 r., które utraciły wymienione dokumenty – opinią rzeczoznawcy budowlanego stwierdzającą bezpieczeństwo użytkowania danego obiektu.

Natomiast spełnienie wymagań:

- przeciwpożarowych dokumentuje się opinią właściwego miejscowo komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, a

- sanitarnych – opinią właściwego miejscowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Opłaty za ocenę spełniania przez obiekt wymagań niezbędnych do zaszeregowania określa rozporządzenie ministra sportu i turystyki z 29 grudnia 2010 r. w sprawie opłat związanych z zaszeregowaniem obiektu hotelarskiego. Taka opłata wynosi:

- 1500 zł – dla oceny hoteli kategorii oznaczonej czterema i pięcioma gwiazdkami,

- 1000 zł – dla oceny hoteli kategorii oznaczonej trzema gwiazdkami,

- 600 zł – dla oceny hoteli kategorii oznaczonej jedną i dwiema gwiazdkami.

Trzeba także uiścić opłatę skarbową za wydanie decyzji w kwocie 10 zł.

Przed wydaniem decyzji o zaszeregowaniu do rodzaju oraz nadaniu kategorii obiekt hotelarski podlega ocenie co do spełnienia wymagań przewidzianych przepisami. Jeśli ta ocena jest pozytywna, marszałek województwa dokonuje w formie decyzji zaszeregowania obiektu. Na podstawie przekazywanych przez marszałków województw danych dotyczących skategoryzowanych obiektów hotelarskich na stronie internetowej ministra sportu i turystyki (www.turystyka.gov.pl) zamieszcza się te informacje w Centralnym Wykazie Obiektów Hotelarskich. Wykaz ten jest jawny.

Krok 4.

Pamiętaj o oznaczeniu hotelu

W u.u.t. przewidziano, że w hotelu trzeba umieścić na widocznym miejscu:

- nazwę oraz siedzibę lub imię i nazwisko, a także adres przedsiębiorcy świadczącego usługi w tym obiekcie,

- tablicę określającą rodzaj i kategorię obiektu,

- informację o zakresie świadczonych usług wraz z podstawowymi cenami,

- informację o przystosowaniu obiektu do obsługi niepełnosprawnych.

Dane o rodzaju i kategorii obiektu oraz przystosowaniu go do potrzeb niepełnosprawnych trzeba umieścić również na zewnątrz hotelu.

podstawa prawna: art. 3 pkt 1, art. 35–45 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 196)

podstawa prawna: art. 601 § 4 pkt 2-2a ustawy z 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 482 ze zm.)

podstawa prawna: załącznik do ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 1628)

podstawa prawna: art. 64 oraz załącznik do ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 1409 ze zm.)

podstawa prawna: rozporządzenie ministra gospodarki i pracy z 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (tekst jedn. DzU z 2006 r., nr 22, poz. 169 ze zm.)

podstawa prawna: rozporządzenie ministra sportu i turystyki z 29 grudnia 2010 r. w sprawie opłat związanych z zaszeregowaniem obiektu hotelarskiego (DzU z 2011 r., nr 10, poz. 54)