Reklama

Prokurator krajowy przeciwko zmianom w kodeksie karnym. Chce kary więzienia za obrazę uczuć religijnych

Resort sprawiedliwości chce zniesienia kary pozbawienia wolności za obrazę uczuć religijnych. O rozważenie pozostawienia tej kary apeluje z kolei prokurator krajowy Dariusz Korneluk. Powód? Możliwe prowokacje w ramach wojny hybrydowej.

Publikacja: 03.02.2026 04:40

Prokurator krajowy Dariusz Korneluk

Prokurator krajowy Dariusz Korneluk

Foto: PAP/Maciej Kulczyński

Z tego artykułu się dowiesz:

  • Dlaczego prokurator krajowy sprzeciwia się zmianom w kodeksie karnym dotyczącym obrazy uczuć religijnych?
  • Jakie uzasadnienie daje Ministerstwo Sprawiedliwości dla planowanych zmian w tym zakresie?
  • Jakie są rozbieżności między opinią prokuratora krajowego a stanowiskiem Ministerstwa Sprawiedliwości?
  • W jaki sposób wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka miał wpływ na proponowane zmiany w polskim prawie?
  • Jakie są opinie innych ekspertów na temat zmian dotyczących kar za obrazę uczuć religijnych?

Trwa proces opiniowania i konsultacji publicznych projektu nowelizacji kodeksu karnego, który ma złagodzić kary za obrazę uczuć religijnych. Mowa o zaproponowanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości modyfikacji art. 196 k.k. Przepis ten penalizuje obrazę uczuć religijnych innych osób, poprzez znieważenie publiczne przedmiotu czci religijnej lub miejsca przeznaczonego do publicznego wykonywania obrzędów religijnych. Za te czyny grozi obecnie kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do dwóch lat.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce zmian w kodeksie karnym. Za obrazę uczuć religijnych nie będzie kary więzienia

Na początku stycznia resort Waldemara Żurka zaproponował eliminację kary więzienia z tego przepisu. Zmiana ma być odpowiedzią na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Rabczewska przeciwko Polsce. Chodzi o orzeczenie, w którym piosenkarka Doda została skazana na karę grzywny za obrazę uczuć religijnych, poprzez określenie w jednym z wywiadów autorów Biblii jako „naprutych winem i palących jakieś zioła”. We wrześniu 2022 r. ETPC uznał, że państwo polskie naruszyło konwencję poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów i nieuzasadnioną ingerencję w wolność słowa.

Proponowane w projekcie rozwiązanie – według resortu – ma też zapobiec nadmiernej represji i ograniczać ryzyko tymczasowego aresztowania.

Czytaj więcej

Bez kary więzienia za obrazę uczuć religijnych? Projekt ustawy
Reklama
Reklama

Czy kara więzienia za obraz uczuć religijnych powinna zniknąć? Prokurator krajowy wbrew ministrowi sprawiedliwości

Wydaje się, że z tym ostatnim argumentem nie zgadza się prokurator krajowy Dariusz Korneluk, który w swojej opinii dyplomatycznie sugeruje „ponowną analizę treści projektu pod kątem niezbędności dokonania proponowanych zmian”.

– Zauważyć należy, że kara pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 196 k.k. w praktyce nie jest orzekana. W sprawach o to przestępstwo nie stosuje się również środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania – przekonuje prok. Korneluk.

Tymczasem uzasadniając projekt, ministerstwo podało informację, z której wynika, że sądy orzekają także karę pozbawienia wolności za obrazę uczuć religijnych, a w niewielkiej liczbie przypadków stosują nawet tymczasowe aresztowanie.

Prokuratura proponuje rozważenie pozostawienia zagrożenia karą więzienia za to przestępstwo. Powód? Jak argumentuje szef PK, chodzi o możliwość zaistnienia czynów wyjątkowych, w tym również o charakterze prowokacyjnym, mogących wywoływać silne wzburzenie u wyznawców danych kultów religijnych. – W obecnej sytuacji zewnętrznej Polski nie można wykluczyć prób podejmowania takich działań z inspiracji wrogiego państwa w ramach tzw. wojny hybrydowej, tak jak dotychczas wykorzystywano kwestie światopoglądowe i obyczajowe dla wzbudzania podziałów i konfliktów wewnątrz społeczeństwa – uzasadnia prok. Korneluk.

17

osób pozbawiono wolności za popełnienie przestępstwa obrazy uczuć religijnych w latach 2020-2024

5

osób zostało tymczasowo aresztowanych w latach 2020-2024 w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 196 k.k.

Reklama
Reklama

Jego zdaniem projekt MS wymaga też analizy pod kątem zachowania spójności kodeksu karnego. Jak wskazuje prokurator krajowy, po zmianach zagrożenie karą za obrazę uczuć będzie bowiem odbiegało od zagrożenia przewidzianego za zbliżone rodzajowo przestępstwa. Mowa chociażby o złośliwym przeszkadzaniu w wykonywaniu aktów religijnych, znieważaniu zwłok, prochów ludzkich lub miejsca spoczynku zmarłego, za co grozi kara do dwóch lat więzienia.

Opinia prokuratora krajowego jest rozbieżna ze stanowiskami części ekspertów. Chociażby dr Piotr Kładoczny z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, twierdził, że proponowane przez MS łagodzenie kar za obrazę uczuć religijnych to drobny krok w dobrym kierunku, a przestępstwo to powinno zostać całkowicie wyeliminowane z kodeksu karnego.

Swoje uwagi do projektu przedstawił też rzecznik praw obywatelskich. Jego zdaniem proponowana zmiana nie doprowadzi do wykonania wyroku strasburskiego trybunału, do tego bowiem konieczna jest zmiana praktyki sądów i prokuratury. Propozycja MS realizuje jednak – według RPO – wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 2015 r. wskazał, że zagrożenie karą pozbawienia wolności za obrazę uczuć religijnych może być postrzegane jako zbyt dolegliwy środek.

Etap legislacyjny: konsultacje publiczne i opiniowanie

Czytaj więcej

Piotr Kładoczny: Przestępstwo obrazy uczuć religijnych powinno zniknąć z kodeksu karnego
Krajowy System e-Faktur (KSeF)
Pierwsze kroki w KSeF. Poradnik „Rzeczpospolitej” dla małych przedsiębiorców
Praca, Emerytury i renty
Zmiany w wypłatach 800 plus w lutym 2026. ZUS rozpoczyna przyjmowanie wniosków
Sądy i trybunały
Prawo z czasów rządów PiS już nie stanie sędziom na drodze do małżeństwa?
Nieruchomości
Nabywcy mieszkań będą musieli dodatkowo płacić za balkony i schody?
Prawo drogowe
Wchodzą w życie surowsze kary dla piratów drogowych. Wśród nich dożywotni zakaz prowadzenia
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama