„Politico” o sytuacji w Polsce: Rozwiedzeni nie wiedzą, czy są rozwiedzeni

„Politico” opisuje sytuację z Giżycka, gdzie 12 stycznia sędzia oddalił wniosek o podział majątku rozwiedzionych małżonków, ponieważ uznał, że orzeczenie o rozwodzie, na podstawie którego podział miał zostać przeprowadzony, jest nieistniejące, ponieważ w sprawie rozwodowej orzekał tzw. neosędzia, a więc sędzia wyznaczony na zajmowane przez siebie stanowisko przez zreformowaną przez PiS Krajową Radę Sądownictwa (tzw. neoKRS). 

Czy tysiące Polaków usłyszą, że ich rozwody nie mają mocy prawnej?

Jak pisze „Politico”, jest to „niespodziewany efekt uboczny ciągnącej się od lat walki z upolitycznieniem wymiaru sprawiedliwości” oraz podejmowanych przez rząd Donalda Tuska prób „cofnięcia reform w systemie prawnym wprowadzonych przez poprzedników”. 

Czytaj więcej

Opinie Prawne

Maciej Gutowski, Piotr Kardas: Skutki nieistnienia orzeczeń niczym lawina

Przyczyna stanu zapaści sądownictwa nie zwalnia prawidłowo powołanych sędziów od obowiązku orzeka...

Serwis wyjaśnia, że sprawa z Giżycka jest następstwem odrzucania przez obecny rząd Polski części orzeczeń wydawanych przez sędziów, którzy zostali wyznaczeni na stanowiska w czasach sprawowania władzy przez PiS, w latach 2015-2023. Przypomina przy tym, że sądy unijne uznały, iż reformy wymiaru sprawiedliwości wprowadzane przez rząd PiS i pełniącego w nim funkcję ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobrę „podważały zasadę niezależności sędziów”, co – jak czytamy – „postawiło rząd Tuska przed dylematem, jak zdemontować stworzony system i jednocześnie nie wywołać chaosu prawnego”. 

Odnosząc się do sprawy z Giżycka, „Politico” zwraca uwagę, że nie jest jasne, jak wiele orzeczeń o rozwodzie może być zakwestionowanych na podobnej podstawie, ale – jak czytamy – skala zjawiska może być duża. W Polsce rocznie przeprowadza się ok. 57 tysięcy rozwodów, a neosędziowie orzekają nie tylko w sprawach rozwodowych, ale także w wielu innych sprawach dotyczących życia codziennego. 

„Politico” zwraca uwagę, że prawnicy w Polsce są podzieleni co do oceny decyzji sędziego z Giżycka. Adwokat Kinga Skawińska-Pożyczka z kancelarii Dubois i Wspólnicy, cytowana przez serwis, twierdzi że orzeczenie sędziego z Giżycka było wadliwe i powinno zostać zmienione w postępowaniu apelacyjnym. Skawińska-Pożyczka utrzymuje, że sąd zajmujący się podziałem majątku nie powinien kwestionować decyzji o rozwodzie. – Orzeczenie z Giżycka powinno być traktowane jako wyjątek, a nie reguła – mówi. 

Sposób wyłaniania tzw. neo-KRS

Foto: PAP

Tymczasem radca prawny Bartosz Stasik z Wrocławia przekonuje, że sprawa z Giżycka może mieć poważne konsekwencje dla systemu prawnego w Polsce. – System, który zaczyna na masową skalę kwestionować swoje własne orzeczenia, przestaje być systemem – mówi. – Nikt nie chce być tym, który powie tysiącom ludzi, że ich rozwody, spadki lub wyroki w ich sprawach są nieistniejące, ale każda lawina zaczyna się od jednego kamienia – dodaje. 

„Politico”: Mając w perspektywie wybory rząd i PiS będą spierać się o to, kto odpowiada za chaos w wymiarze sprawiedliwości

„Politico” wyjaśnia, że istotą problemu jest sprawa KRS, organu, który zajmuje się w Polsce nominowaniem sędziów. Od 2017 roku w wyniku reformy przeprowadzonej przez PiS, skład tego organu jest wyłaniany w większości nie przez samych sędziów, jak było wcześniej, lecz przez zwykłą większość parlamentarną. To właśnie tzw. neoKRS, która wyznacza na stanowiska sędziów, którzy określani są jako neosędziowie.