Rozszerzona konfiskata majątku: Ministerstwo Sprawiedliwości uwzględnia część uwag

Ministerstwo Sprawiedliwości nie wycofa się z pomysłu wprowadzenia konfiskaty rozszerzonej. Przygotowuje projekt nowej ustawy o przepadku mienia w związku z popełnieniem niektórych czynów zabronionych. Przepisy mają umożliwić przepadek mienia będącego w posiadaniu sprawców najpoważniejszych przestępstw, którego formalnymi właścicielami są osoby trzecie. Do orzeczenia przepadku wystarczy stwierdzenie popełnienia przez posiadacza mienia określonego czynu zabronionego. Resort myśli głównie o przestępczości zorganizowanej. Warunkiem orzeczenia przepadku ma być ustalenie, że wartość mienia nie znajduje pokrycia w legalnych źródłach dochodów jego formalnego właściciela.

Nowy tryb postępowania

Przepadek byłby orzekany przez sąd w odrębnym postępowaniu o charakterze quasi-karnym, zbliżonym do postępowania w sprawie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione.

– Orzeczenie przepadku nie musi się wiązać z orzekaniem o winie. Wystarczy, że osoba trzecia nie będzie potrafiła wykazać, że stać ją na jacht czy limuzynę. Wówczas ją straci – mówi Marcin Warchoł, wiceminister sprawiedliwości.

Krok do przodu

Będą też prowadzone prace nad przepadkiem przedsiębiorstwa, co resort proponował już trzy miesiące temu.

– Nasza propozycja pozostaje bez zmian. W pewnym zakresie uwzględniamy uwagi, które mają uczynić tę instytucję rzeczywiście skuteczną. Zasady jednak pozostają te same – twierdzi wiceminister Warchoł.

Nadal w firmie będzie mógł się pojawić zarząd komisaryczny.

– Rozważamy jednak szerszy udział sądu w podejmowaniu tej decyzji. W ministerstwie nie przesądzono jeszcze, czy sąd ma podejmować decyzję o wprowadzeniu zarządu czy tylko akceptować – lub nie – decyzję prokuratora. Jeśli przestępstwo zostanie udowodnione, będzie można orzec przepadek przedsiębiorstwa – dodaje.

– To pewne złagodzenie pierwotnej propozycji – przyznaje prof. Janusz Pakosiński z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jego zdaniem jednak to cały czas za mało. – Jeśli przestępstwo zostanie udowodnione, niech dochodzi do przepadku. Ale dopóki nie ma wyroku sądu, nie powinno się podejmować takich decyzji – uważa.

Nadal dzieli

Podobnego zdania jest profesor Michał Romanowski z Uniwersytetu Warszawskiego. Jego zdaniem nadal katalog przestępstw, po których popełnieniu dochodziłoby do wprowadzenia zarządu, a potem i przepadku, jest zbyt szeroki.

Eksperci zauważają, że wciąż nie mówi się także o gwarancjach dotyczących sposobu zarządzania przedsiębiorstwem.

Pierwszy projekt o konfiskacie rozszerzonej Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło w maju 2016 r. 31 maja projekt, wówczas zmian w kodeksie karnym i kilku innych ustawach, trafił do Rządowego Centrum Legislacji. Propozycje resortu spotkały się z krytyką Krajowej Rady Sądownictwa, rzecznika praw obywatelskich, wielu karnistów, Polskiej Rady Biznesu itd.