Kara za Turów. TSUE podjął decyzję ważną dla Polski

W 2021 r. Czechy złożyły skargę na Polskę do TSUE, zarzucając przedłużenie koncesji na wydobycie węgla brunatnego w kopalni Turów bez przeprowadzenia odpowiednich konsultacji środowiskowych i porozumień z Pragą. Unijny Trybunał, a w zasadzie jednoosobowo jego wiceprezes bez przeprowadzenia rozprawy, nakazał Polsce natychmiastowe wstrzymanie wydobycia do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Sędzia Rosario Silva de Lapuerta argumentowała, że dalsze prowadzenie prac może wyrządzić poważną i nieodwracalną szkodę dla środowiska naturalnego i zdrowia ludzkiego poprzez ingerencję w wody gruntowe. Polska nie zastosowała się do tego nakazu, obawiając się zagrożeń dla bezpieczeństwa energetycznego i skutków społecznych zamknięcia Kopalni Turów.  W tej sytuacji wiceprezes TSUE nałożyła na nasz kraj karę w wysokości 500 tys. euro dziennie.   

Czytaj więcej

Środowisko

Prof. Ireneusz C. Kamiński o sprawie kopalni Turów: Krytyka TSUE jest totalna

Cieszy mnie konstatacja Juliane Kokott, że działania TSUE w sprawie kopalni Turów były pochopne i...

Kara za Turów. Polska straciła blisko 70 milionów euro, choć zawarła ugodę z Czechami

Polska uważała, że nie musi płacić okresowych kar, bo 3 lutego 2022 r. zawarła ugodę z rządem w Pradze. Na jej podstawie Czesi wycofali skargę z TSUE, a Polska zobowiązała się wypłacić im 45 mln euro rekompensaty oraz podjąć działania minimalizujące wpływ kopalni na środowisko. W związku z tym Trybunał wykreślił ze swojego rejestru sprawę w postępowaniu co do istoty, a dzienne kary pieniężne przestały być naliczane od 4 lutego 2022 r.

Jednak zdaniem Polski zawarcie ugody skutkowało wygaśnięciem obowiązku zapłaty wszystkich kar okresowych, także z mocą wsteczną. Innego zdania była Komisja Europejska, potrąciła karę naliczoną do 3 lutego 2022 r. z wierzytelności Polski wobec budżetu Unii. Było to około 68,5 mln euro. 

Polska wniosła do Sądu Unii Europejskiej dwie skargi o stwierdzenie nieważności pięciu decyzji Komisji o potrąceniu. 29 maja 2024 r. Sąd oddalił te skargi jako bezzasadne, a Polska odwołała się od tego orzeczenia do Trybunału. Wniosła o uchylenie wyroku Sądu oraz spornych decyzji Komisji.

W lipcu 2025 r. opinię w sprawie wydała Juliane Kokott, rzeczniczka generalna Trybunału Sprawiedliwości UE. Zarekomendowała Trybunałowi stwierdzenie, że kara pieniężna nałożona na Polskę wygasła z mocą wsteczną ze względu na zawarcie ugody między Czechami a Polską.

Czytaj więcej

Środowisko

Polska zapłaci za kopalnię Turów Komisji Europejskiej

Polska musi płacić 500 tys. euro kary dziennie za niezawieszenie działania spornej kopalni.

TSUE: kara dla Polski za niezaprzestanie wydobycia w kopalni Turów nie może być cofnięta z mocą wsteczną

TSUE zwykle uwzględnia opinie swoich rzeczników przy rozstrzygnięciu. Tym razem stało się inaczej.

- Ugoda zawarta między Czechami a Polską nie zniosła ze skutkiem wstecznym zasądzonej okresowej kary pieniężnej – orzekł Trybunał w Luksemburgu

Jak wskazał TSUE, obowiązek zapłaty okresowej kary pieniężnej, przekazywanej do budżetu Unii, ma na celu zapewnienie przestrzegania zarządzonych już środków tymczasowych oraz zachowanie pełnej skuteczności ostatecznego orzeczenia, które ma zostać wydane, a tym samym zapewnienie skutecznego stosowania prawa Unii w interesie ogólnym. - Skuteczne stosowanie prawa Unii jest nierozerwalnie związane z wartością państwa prawnego, na której opiera się Unia – zaznaczył TSUE.