W wyborach samorządowych, które odbędą się w niedzielę 7 (pierwsza tura) i 21 kwietnia (druga tura) wybierzemy przedstawicieli do różnych organów samorządu terytorialnego: rady gminy, organu wykonawczego tj. wójta, burmistrza, prezydenta miasta, rady powiatu oraz sejmiku województwa. 

Dla osób z niepełnosprawnościami Kodeks wyborczy przewiduje pewne przywileje: głosowanie korespondencyjne i przez pełnomocnika oraz transport do lokalu wyborczego i powrotny w gminach, w których nie funkcjonuje gminny przewóz pasażerski.  

Czytaj więcej

Wybory samorządowe odbędą się w Polsce 7 kwietnia 2024 roku
Społeczeństwo
Wybory samorządowe 2024. Kandydaci, terminy i wszystko, co trzeba o nich wiedzieć

Głosowanie korespondencyjne zgłoś komisarzowi

Wyborcy posiadający orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a także wyborcy, którzy najpóźniej w dniu głosowania ukończą 60 lat mogą głosować korespondencyjnie. Zamiar skorzystania z tej formy oddania głosu trzeba zgłosić komisarzowi wyborczemu najpóźniej 25 marca.

W zgłoszeniu wyborca niepełnosprawny może zażądać dołączenia do pakietu wyborczego nakładki na kartę do głosowania sporządzonej w alfabecie Braille'a.

Wyborca, który nie zgłosił zamiaru głosowania korespondencyjnego przed pierwszym głosowaniem, może to zrobić najpóźniej w 10. dniu przed drugą turą wyborów, czyli do 11 kwietnia.

Można oddać głos przez pełnomocnika

Seniorzy po 60. roku życia lub osoby z  orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności mogą  też udzielić pełnomocnictwa, czyli upoważnić inną osobę, aby zagłosowała w imieniu wyborcy. 

W wyborach samorządowych potrzebne są dwa oddzielne akty pełnomocnictwa − na pierwsze i ponowne głosowanie.

Pełnomocnikiem może być osoba, która ma prawo wybierania. Taka osoba może przyjąć pełnomocnictwo do głosowania:

  • tylko od jednej osoby,
  • od dwóch osób, jeżeli co najmniej jedną z nich jest wstępny, zstępny, małżonek, brat, siostra lub osoba pozostająca w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli w stosunku do pełnomocnika.

Pełnomocnikiem nie może być:

  • osoba, która wchodzi w skład obwodowej komisji wyborczej właściwej dla obwodu głosowania osoby udzielającej pełnomocnictwa do głosowania,
  • mąż zaufania,
  • kandydat w wyborach.

Nie można ustanowić pełnomocnika, jeśli głosuje się w obwodzie odrębnym głosowania (utworzonym np. w zakładzie leczniczym, domu pomocy społecznej, zakładzie karnym), a także obwodzie za granicą i na polskim statku morskim. Pełnomocnika nie może także zgłosić wyborca, który zgłosił zamiar głosowania korespondencyjnego.

Jak zgłosić potrzebę transportu do lokalu wyborczego

Transport z miejsca pobytu do lokalu wyborczego i z powrotem zapewnia wójt (burmistrz, prezydent miasta) gminy, w której w dniu wyborów nie funkcjonuje gminny przewóz pasażerski. Prawo do takiego transportu mają wyborcy o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz wyborcy, którzy najpóźniej w dniu głosowania ukończą 60 lat. Jeśli stan zdrowia wyborcy nie pozwala na samodzielną podróż, może towarzyszyć mu opiekun.  

Zamiar skorzystania z prawa do bezpłatnego transportu trzeba zgłosić właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) najpóźniej  w 13. dniu przed dniem wyborów. W przypadku tegorocznych wyborów samorządowych termin ten mija w poniedziałek 25 marca. Jeśli wyborca nie zgłosił potrzeby transportu przed I turą, a chciałby głosować w drugiej, może zgłosić potrzebę skorzystania z transportu najpóźniej w 5. dniu przed dniem ponownego głosowania.

Zgłoszenie może być ustne (np. przez telefon), pisemne lub w formie elektronicznej (mailowo) i dotyczyć obu tur głosowania. Co należy podać w zgłoszeniu? Przede wszystkim nazwisko i imię (imiona), numer PESEL wyborcy (oraz opiekuna, jeśli ma towarzyszyć wyborcy) oraz miejsca zamieszkania lub — jeśli wyborca ma zaświadczenie o prawie do głosowania poza miejscem zamieszkania — miejsce pobytu w dniu głosowania. Warto też podać numer telefonu lub adres e-mail. Poza tym trzeba oświadczyć, że stan zdrowia nie pozwala na samodzielną podróż lub podać orzeczony stopień niepełnosprawności i datę ważności orzeczenia.

Najpóźniej trzy dni przed głosowaniem wyborca zostanie poinformowany przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o godzinie transportu do lokalu w dniu głosowania.

Zgłoszenie można wycofać, można też zrezygnować z transportu powrotnego, ale powinno się to zrobić najpóźniej 2 dni przed dniem głosowania.