Zgodnie z art. 70 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, renta rodzinna przysługuje wyłącznie wdowie lub wdowcowi. Dodatkowo muszą oni spełniać jeszcze szereg innych warunków, jak np. mieć ukończone w chwili śmierci męża/żony 50 lat, lub wychowywać co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym mężu/żonie, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole – 18 lat życia.
Gdy wdowa (wdowiec) sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy – mają prawo do renty bez ograniczeń wiekowych dziecka. Kwestią wypłaty tej renty dla wdowy, która nie była formalnie żoną zmarłego (choć wcześniej była z nim w związku małżeńskim), zajmował się nawet Sąd Najwyższy.
W wyroku z 29 października 1998 r. (I UKN 286/98), SN stwierdził jednak, że pozostawanie rozwiedzionych małżonków w konkubinacie nie daje podstaw prawnych do ustalenia prawa do renty rodzinnej po zmarłym byłym mężu. Wymagane przez przepisy pozostawanie ze zmarłym we wspólności małżeńskiej dotyczy bowiem małżonki, a nie rozwiedzionej małżonki.
Wynika z tego, że konkubina czy konkubent nie mają co liczyć na prawo do renty rodzinnej po zmarłym.
Podstawa prawna:
