Prawa emerytalne niepełnoetatowców

Trybunał zbada brak rekompensaty za pracę szczególną na część etatu.

Publikacja: 27.06.2023 07:29

Prawa emerytalne niepełnoetatowców

Foto: Adobe Stock

Skarga konstytucyjna została właśnie opublikowana na stronie Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt SK 43/23).

Nierówne traktowanie

Kwestionowana jest w niej zgodność z konstytucją przepisów, z których wynika, że pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej w niepełnym wymiarze w ogóle nie wlicza się do okresu zatrudnienia uprawniającego do nabycia rekompensaty z ustawy o emeryturach pomostowych (DzU z 2023 r., poz. 164).

Stanowi ona szczególnego rodzaju odszkodowanie dla osób, które wskutek zmiany stanu prawnego od 1 stycznia 2009 r. w związku z wejściem w życie ustawy o emeryturach pomostowych (znacząco ograniczającej krąg osób uprawnionych do tych uprzywilejowanych świadczeń ze względu na charakter wykonywanej pracy), przy jednoczesnym ograniczeniu do 31 grudnia 2008 r. możliwości nabywania prawa do wcześniejszej emerytury z ustawy emerytalnej, nie nabędą prawa do żadnego z tych świadczeń.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznaje rekompensatę w formie dodatku do kapitału początkowego. Powoduje to jego powiększenie i w konsekwencji wpływa na podwyższenie emerytury po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Podstawowym warunkiem jej uzyskania jest ustalenie, że ubezpieczony pracował przez co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Chodzi o wykonywanie pracy, która powoduje szybszą utratę zdolności do zarobkowania.

Problem polega na tym, że do tego okresu wlicza się tylko zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy. Co, zdaniem autorki skargi, jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości. Różnicowana jest bowiem sytuacja prawna podmiotów podobnych, tj. osób wykonujących pracę w szczególnych warunkach, a więc narażonych na oddziaływanie określonych czynników szkodzących.

Oczywiste jest, zdaniem skarżącej, że wykonywanie obowiązków służbowych w takich warunkach na niepełnym etacie wiąże się z takimi samymi dolegliwościami i zagrożeniami, jak przy ich wykonywaniu w pełnym wymiarze.

OPINIA DLA "RZECZPOSPOLITEJ"

Paweł Matyja adwokat, specjalista z zakresu ubezpieczeń społecznych

TK powinien uznać, że wykonywanie pracy szczególnej w pełnym wymiarze czasu jako warunek konieczny ubiegania się o rekompensatę jest niezgodny z konstytucją. Uważam, podobnie jak skarżąca, że można tutaj mówić o naruszeniu zasady równości wobec prawa. Liczyć się powinien jedynie rodzaj wykonywanych obowiązków. Chodzi o pracę w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze. Wymiar czasu nie powinien mieć w tym wypadku żadnego znaczenia, tym bardziej że często ta kwestia jest niezależna od woli pracownika. Gdyby TK orzekł o niekonstytucyjności regulacji w tym zakresie, to otworzyłoby to drogę do wystąpienia o podwyższenie emerytury osobom, którym odmawiano prawa do rekompensaty ze względu na tę przesłankę. A w ostatnich latach zapadło sporo tego typu niekorzystnych dla ubezpieczonych orzeczeń.

Czytaj więcej

"Jednorazowa" 14. emerytura zostanie na dłużej
Sądy i trybunały
Sędzia Piebiak może stracić immunitet. Oskarża go były lider KOD
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Konsumenci
Frankowicze mają nowy sposób na banki. Donoszą do prokuratury
Podatki
Ryczałtowcy chcą dzielić biznes, by obniżyć składkę zdrowotną
Praca, Emerytury i renty
Będzie dodatkowa waloryzacja emerytur i rent. Rząd odsłania karty
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Nieruchomości
Mieszkania społeczne. Koniec wyodrębniania na własność