Reklama

Szykują się zmiany w zwolnieniach lekarskich. Sejm wydłuża vacatio legis

Przebywanie na L4 u jednego pracodawcy nie będzie przeszkodą aby wykonywać obowiązki służbowe w tym samym czasie w innym miejscu.

Publikacja: 21.11.2025 18:45

Szykują się zmiany w zwolnieniach lekarskich. Sejm wydłuża vacatio legis

Foto: Adobe Stock

Tak wynika z nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, którą w piątek przegłosował Sejm. Reguluje ona szereg kwestii istotnych z punktu widzenia zatrudnionych, jak i firm.  A z Sejmu wychodzi z istotną zmianą, tj. w zakresie vacatio legis. Pierwotnie przepisy miały, co do zasady, obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Sejm zdecydował jednak, że ustawa wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia (z pewnymi wyjątkami). 

L4 w jednej firmie, a praca w drugiej 

W trakcie prac nad ustawą partia „Razem” sprzeciwiała się wprowadzeniu możliwości korzystania ze zwolnienia lekarskiego w jednym miejscu, a pracy w drugim. Ostatecznie nowe przepisy regulują wyjątek od zasady orzekania o niezdolności do pracy z każdego tytułu. Innymi słowy, jeśli ktoś jest zatrudniony w dwóch firmach jednocześnie, to jego absencja chorobowa nie będzie musiała dotyczyć obydwu miejsc pracy. Możliwe będzie przebywanie na zwolnieniu lekarskim u jednego pracodawcy i wykonywanie obowiązków służbowych w tym samym czasie w innym miejscu.

Brakuje lekarzy orzeczników. Sytuacja ma się poprawić 

Ale to nie wszystko. Nowelizacja zakłada też zmianę zasad zatrudniania lekarzy orzeczników. Jest to o tyle ważne, że obecnie ZUS notuje olbrzymie braki kadrowe w tym obszarze. Organ zatrudniał (według stanu na 31 maja 2025 r.) w orzecznictwie lekarskim 684 medyków w łącznym wymiarze 521 etatów. Jednocześnie ponad 40 proc. etatów lekarskich było w tym czasie nieobsadzonych, a w niektórych oddziałach ZUS odsetek ten sięgał nawet 75 proc. Nowe przepisy mają poprawić sytuację. W jaki sposób? Chodzi głównie o wprowadzenie elastycznych form współpracy. W efekcie lekarze orzecznicy będą mogli wykonywać swoje zadania na podstawie nie tylko umowy o pracę, ale też np. umowy o świadczenie usług. Wybór będzie należał, co do zasady, do nich. Nowe przepisy zakładają też zmiany dotyczące kwalifikacji wymaganych od lekarzy orzeczników. Przykładowo planowane jest wprowadzenie możliwości wydawania orzeczeń w określonych rodzajach spraw przez osoby wykonujące samodzielne zawody medyczne, tj. pielęgniarki, pielęgniarzy i fizjoterapeutów. Ma to usprawnić funkcjonowanie całego systemu orzecznictwa. Zmianie (na lepsze) ulegną też zasady wynagradzania tej grupy. 

Reklama
Reklama

Kontrole zwolnień lekarskich

Szykowane są również modyfikacje związane z kontrolą orzeczeń o czasowej niezdolności do pracy oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich. Przypomnijmy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest ustawowo zobowiązany do kontrolowania prawidłowości orzekania o niezdolności do pracy, a także korzystania ze zwolnień lekarskich. Lekarze orzecznicy ustalają np., czy pracownik faktycznie jest chory, a zwolnienie zasadne. Sam ZUS natomiast sprawdza, czy osoba przebywająca na zwolnieniu wykorzystuje je zgodnie z jego celem. Mogą to robić również płatnicy, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych.

Z najnowszych danych ZUS wynika, że w III kw. 2025 r. dokonano 114,4 tys. kontroli zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy. To mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku (w III kw. 2024 r. przeprowadzono 115,4 tys. kontroli). Jednocześnie w III kw. br. wydanych zostało 7,1 tys. decyzji wstrzymujących dalszą wypłatę zasiłków chorobowych. W nowelizacji uregulowane zostały natomiast mechanizmy zwiększające efektywność kontroli, w tym dotyczące przesłanek cofnięcia upoważnienia do wystawiania L4. Z kolei w kontekście reformy kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich zaproponowano uszczegółowienie przesłanek, w których ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia lekarskiego.

Etap legislacyjny: ustawa skierowana do Senatu 

Prawo na świecie
Ekspert: Pojmanie Maduro można traktować jako polityczny kidnaping
W sądzie i w urzędzie
Ryba weźmie bez papieru. Noworoczna rewolucja dla wędkarzy
Prawo dla Ciebie
Abonament RTV w górę. Tyle zapłacimy w 2026 r.
Praca, Emerytury i renty
Kiedy wypłaty 800 plus w styczniu 2026? Zmiany w terminach przelewów
Zawody prawnicze
Nowe stawki dla adwokatów i radców prawnych. Ile zarobią?
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama