"Jednorazowa" 14. emerytura zostanie na dłużej

W ustawie powinny się znaleźć zasady wypłaty dodatkowych pieniędzy oraz waloryzacja kryterium dochodowego.

Aktualizacja: 22.06.2023 09:43 Publikacja: 22.06.2023 03:00

"Jednorazowa" 14. emerytura zostanie na dłużej

Foto: Adobe Stock

Takie poprawki zgłosili senatorowie podczas prac nad ustawą o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów.

Wyższy próg

Czternastkę wprowadziła po raz pierwszy ustawa o kolejnym w 2021 r., dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (DzU z 2021 r., poz. 432).

Chociaż miała być wypłacona jednorazowo, seniorzy do tej pory otrzymali już dwa przelewy w wysokości równej kwocie najniższej emerytury obowiązującej po marcowej waloryzacji. Z kolei za sprawą ustawy, która jest obecnie procedowana w Senacie, wejdzie ona do systemu na stałe.

Niezmienne pozostają natomiast kryteria warunkujące jej przyznanie. Zgodnie z ustawą przyjętą przez Sejm czternastka będzie ponownie przysługiwać osobom, które mają prawo do jednego ze świadczeń długoterminowych, czyli pobierającym emerytury i renty w systemie powszechnym, emerytury i renty rolników, służb mundurowych, emerytury pomostowe, świadczenia i zasiłki przedemerytalne, renty socjalne, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, rodzicielskie świadczenia uzupełniające, świadczenia pieniężne przysługujące cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych oraz renty inwalidów wojennych i wojskowych.

Jej wypłata będzie z kolei nadal zależna od wysokości pobieranego świadczenia podstawowego. Pełną kwotę dostaną jedynie osoby z miesięczną wypłatą z organu rentowego nieprzekraczającą 2,9 tys. zł. Pozostałym będzie pomniejszana o różnicę między wysokością renty lub emerytury a kwotą kryterium, zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”.

– Zgadzamy się, że to kryterium wysokości świadczenia powinno być zachowane. Tyle że od momentu, kiedy pierwszy raz je wprowadzono, ceny energii, artykułów i usług poszły nieprawdopodobnie w górę. Koszty dziennego i miesięcznego utrzymania każdego z emerytów i rencistów wzrosły. Waloryzacja świadczeń tych podwyżek nie zniwelowała – wskazywała podczas posiedzenia senator Magdalena Kochan.

Czytaj więcej

Przepisy o 14. emeryturze wątpliwe konstytucyjnie

Jak podkreślała, wysokość tego kryterium ustalona dwa lata temu na poziomie 2,9 tys. zł odpowiadała wówczas 120 proc. średniej emerytury.

– Jeśli teraz zastosujemy tę samą metodę, to pełne świadczenie powinno być wypłacane, gdy emerytura czy renta wynoszą przynajmniej 3,9 tys. zł – mówiła.

Podkreślała, że jeśli chcemy, żeby objęło ono naprawdę potrzebujących emerytów, to podwyższenie tego progu jest konieczne.

Dlatego złożyła stosowną poprawkę.

Eksperci popierają ten postulat.

– Chociaż nie jestem zwolennikiem 14. emerytury, to jeżeli rządzący zdecydowali o wprowadzeniu jej na stałe, to kryterium wysokości świadczenia, od którego uzależniona jest jego wypłata, powinno wzrosnąć. Przypomnę, że w tym roku emerytury i renty poszły od marca w górę o 14,8 proc. To powoduje, że przy utrzymaniu tego samego progu mniej osób skorzysta z czternastki, ale też mniej otrzyma je w pełnej wysokości (bez pomniejszenia) – wyjaśnia Oskar Sobolewski, ekspert emerytalny i rynku pracy HRK Payroll Consulting.

Jego zdaniem, w ustawie generalnie powinien zostać umieszczony mechanizm waloryzacji tego kryterium.

Tylko w ustawie

Inna zgłoszona poprawka to próba uregulowania zasad wypłaty dodatkowego świadczenia w całości w ustawie.

Rząd zostawił sobie bowiem furtkę, która umożliwi mu elastyczne kształtowanie wysokości świadczenia i terminu jego wypłaty w przyszłych latach. Te dwie kwestie mają być bowiem w każdym roku regulowane rozporządzeniami wydawanymi do 31 października danego roku.

Jak pisaliśmy w „Rz” nr 136/2023, „Przepisy o czternastej emeryturze wątpliwe konstytucyjnie”, eksperci podważają zgodność z ustawą zasadniczą tych regulacji.

– Zapewne elastyczniej byłoby, gdyby te kwestie regulowało rozporządzenie. Zasadą jest jednak, że takie decyzje podlegają kontroli parlamentu. I ta reguła musi zostać utrzymana – argumentowała senator Kochan.

Etap legislacyjny: prace nad ustawą w Senacie

Sądy i trybunały
Sędzia Piebiak może stracić immunitet. Oskarża go były lider KOD
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Konsumenci
Frankowicze mają nowy sposób na banki. Donoszą do prokuratury
Podatki
Ryczałtowcy chcą dzielić biznes, by obniżyć składkę zdrowotną
Praca, Emerytury i renty
Będzie dodatkowa waloryzacja emerytur i rent. Rząd odsłania karty
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Nieruchomości
Mieszkania społeczne. Koniec wyodrębniania na własność