Poważne gremia czy poselska patologia? Ograniczą liczbę zespołów w Sejmie

– Cracovia to najstarszy istniejący polski klub sportowy, który zapisał się w historii Polski złotymi zgłoskami i niesie za sobą potężny bagaż tradycji i kultury – mówi poseł PiS Mariusz Krystian. Jest współzałożycielem jednego z najmłodszych zespołów w Sejmie: Parlamentarnego Zespołu ds. wspierania Arki Gdynia, Lecha Poznań i Cracovii Kraków.

Skąd taki dobór klubów piłkarskich? Mariusz Krystian nie ukrywa, że każdy z trzech posłów PiS, założycieli zespołu, kibicuje innemu klubowi, co miało wpływ na nazwę. – Formuła nie jest zamknięta. Zapraszamy też kibiców innych drużyn. Naszym celem jest budowanie pozytywnego przekazu wokół piłki nożnej – dodaje.

Czytaj więcej

Piłka nożna

Kto jest starszy, Wisła czy Cracovia?

Spór o to trwa od dawna. Co kilka lat przewagę zdobywa któraś ze stron, mimo że trudno o nowe argumenty.

Jednak nie wszystkich w Sejmie ta argumentacja przekonuje. Coraz częściej można usłyszeć głosy, że sytuacja z zespołami parlamentarnymi wymknęła się już spod kontroli. I – jak wynika z ustaleń „Rzeczpospolitej” – wkrótce ich zakładanie i funkcjonowanie ma stać się dużo trudniejsze.

Obecnie tworzenie zespołów w Sejmie jest nieobwarowane żadnymi wymogami, z czego chętnie korzystają posłowie 

Czym są zespoły parlamentarne, zwane też rzadziej poselskimi? W regulaminie Sejmu poświęcono im w zasadzie jedno zdanie. Do artykułu, w którym mowa o tym, że „posłowie mogą tworzyć w Sejmie kluby poselskie lub koła poselskie oparte na zasadzie politycznej”, dodano ustęp głoszący, że „posłowie mogą tworzyć w Sejmie zespoły zorganizowane na innych zasadach”. A skoro tworzenie zespołów jest tak mało sformalizowane, posłowie biją w ich dziedzinie wszelkie rekordy.

Np. w drugiej kadencji rządów PO–PSL zespołów było 163, a w pierwszej po objęciu władzy przez PiS – 242. W drugiej kadencji rządów tej partii ich liczba wzrosła do 268. W obecnej kadencji jesteśmy już blisko przełamania psychologicznej bariery 300 zespołów, bo jest ich dokładnie 294. Jeśli do końca kadencji tempo tworzenia zespołów się nie zmieni, na każdego z 460 posłów będzie przypadał jeden zespół albo i więcej.

Czym się zajmują zespoły? Najprostsza odpowiedź brzmi: wszystkim. Na liście jest wiele zespołów regionalnych, np. dolnośląski, karkonoski albo kaszubski zespół parlamentarny. Sporo zespołów zajmuje się poszczególnymi rodzajami chorób, np. Parlamentarny Zespół ds. celiakii czy ds. choroby Alzheimera. Tematyka części zespołów jest dosyć ogólna, np. ds. miast polskich czy polityki przemysłowej. „Działki” innych są za to ściśle określone, czego przykładem może być Parlamentarny Zespół ds. historii Ziemi Łomżyńskiej czy Parlamentarny Zespół ds. magistrali podsudeckiej. Zaś powstanie jednego z tak ściśle wyspecjalizowanych zespołów wzbudziło przed rokiem kontrowersje. Chodzi o Parlamentarny Zespół ds. obrony polskiego tatara i prawa do spożywania mięsa, założony przez posłów Konfederacji.

– Obrona polskiego mięsa niektórym może wydawać się niepoważna, ale wcale taka nie jest, bo środowiska lewicowe ewidentnie prowadzą kampanię na rzecz ograniczenia spożycia mięsa, co stanowi zagrożenie dla zdrowego rozsądku, wolności wyboru i naszego rolnictwa – tłumaczył „Rzeczpospolitej” wiceprzewodniczący zespołu ds. obrony tatara, poseł Bartłomiej Pejo.

Czytaj więcej

Polityka

Parlamentarny zespół ds. tatara wołowego w Sejmie. Hołownia mówi: „dość”

Posłowie z kadencji na kadencję biją rekordy w liczbie tworzonych zespołów. Ograniczyć to zjawisko chce marszałek Szymon Hołownia ze swoimi zastępc...

Jednak nazwa zespołu była dosyć powszechnie interpretowana jako niepoważna. A jego powstanie zbiegło się ze złożeniem przez prezydium Sejmu projektu zmian w regulaminie izby. Przewiduje on, że „nazwa, cel działalności oraz działalność zespołu nie mogą naruszać Konstytucji ani godności i powagi Sejmu”, zaś prezydium Sejmu będzie mogło odmówić wydania zgody na utworzenie zespołu. Zgodnie z projektem zespoły będą musiały liczyć co najmniej pięciu posłów i raz na rok przedstawiać sprawozdanie z działalności. Inny przepis głosi, że w przypadku braku posiedzenia przez pół roku zespół będzie mógł zostać rozwiązany. I wydaje się to być najistotniejszą zmianą z punktu widzenia obecnie zarejestrowanych zespołów, bo niektóre z nich niemal się nie spotykają.

Wiele zespołów parlamentarnych tworzonych jest w celach czysto wizerunkowych

Projekt, złożony w lutym ubiegłego roku, leży od ponad roku w sejmowej „zamrażarce”, jednak – jak tłumaczy „Rzeczpospolitej” poseł Polski 2050 Łukasz Osmalak – stało się tak z powodów proceduralnych. – Gdy zaczęliśmy procedować projekt na Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych, pojawiły się głosy, że w celu pełnej zgodności z prawem należy wcześniej dokonać nowelizacji Ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora – tłumaczy.

Taka nowelizacja została już przegłosowana i wróciła do Sejmu z poprawkami Senatu. Gdy zostanie podpisana przez prezydenta, Sejm przystąpi do zmiany swojego regulaminu.

Dlaczego zmiana jest konieczna? Posłowie, z którymi rozmawialiśmy, najczęściej podają jeden powód: zespołów jest tak dużo, bo są tworzone z powodów wizerunkowych. Jak wyjaśnia Łukasz Osmalak, wielu wyborców nie odróżnia zespołów od komisji sejmowych, których jest dużo mniej i są oficjalnymi organami Sejmu. – Znam przypadki posłów, którzy założyli zespoły o prestiżowo brzmiących nazwach tylko po to, by nadrukować na wizytówkach informację, że są ich przewodniczącymi – mówi poseł Polski 2050. – Już nie mówiąc o tym, że niektóre zespoły narażają dobre imię Sejmu na szwank. Jestem fanem piłki nożnej i uwielbiam kibicowskie klimaty, jednak powstanie Parlamentarnego Zespołu ds. wspierania Arki Gdynia, Lecha Poznań i Cracovii Kraków uważam za absurd – dodaje.

– Wiele zespołów pełni funkcję wyłącznie medialno‑propagandową i powstaje po to, by móc pojechać w teren wyborczy z wizytówką wskazującą, że jest się przewodniczącym jakiegoś rzekomo poważnego gremium zajmującego się budową drogi albo fabryki w tej właśnie okolicy – dodaje Jarosław Urbaniak z KO, przewodniczący Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych.

Jak zauważa, z działalnością zespołów wiążą się też inne rodzaje kontrowersji. Np. w ubiegłym roku w posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. ochrony dzieci w procesie rozstania rodziców, prowadzonego przez posła Marcina Józefaciuka, wziął udział mężczyzna skazany za pedofilię. – Nie myślałem wcześniej o tym, by sprawdzać uczestników w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym – tłumaczył się poseł, dodając, że miał zaufanie do stowarzyszeń rekomendujących uczestników. Jednak i tak sprawa wywołała medialną burzę, a on sam został zawieszony w prawach członka klubu KO. Obecnie jest posłem niezrzeszonym.

Czytaj więcej

Polityka

Poseł KO Marcin Józefaciuk zawieszony w prawach członka klubu

Poseł Koalicji Obywatelskiej Marcin Józefaciuk został zawieszony w prawach członka klubu parlamentarnego KO. Jednym z powodów jest dopuszczenie do...

Pod koniec rządów PiS pisaliśmy w „Rzeczpospolitej” o kontrowersjach wokół Parlamentarnego Zespołu ds. ochrony praw osób uznających się za pokrzywdzonych przez nieuczciwych przedsiębiorców, założonego przez ówczesnego posła PiS Jacka Żalka. Jak informowaliśmy, zespół zajmował się tylko jednym rzekomo nieuczciwym przedsiębiorcą – deweloperem Józefem Wojciechowskim – z którym Żalek miał konflikt prawny.

W tamtej kadencji Sejmu kontrowersje mógł budzić też zespół założony przez ówczesnego posła Konfederacji Grzegorza Brauna: ds. nadużyć i naruszeń prawa w związku z COVID‑19. W ramach zespołu Braun prowadził „poselską komisję śledczą” zajmującą się rzekomymi nieprawidłowościami w walce z covidem. Rzekoma „komisja” Brauna do złudzenia przypominała prawdziwą sejmową komisję śledczą: za jednym stołem zasiadali jej członkowie, za innym świadkowie, a przed jednymi i drugimi stawiano kartki z nazwiskami.

Choć część zespołów parlamentarnych budzi kontrowersje, inne oceniane są jednak jako potrzebne i pożyteczne

Czy rzeczywiście zespoły parlamentarne są patologią, którą należy ograniczyć? Wicemarszałek Sejmu Dorota Niedziela z KO mówi, że jest też druga strona medalu. – Niektóre zespoły mają tradycje sięgające wielu kadencji Sejmu, a ich funkcjonowaniu trudno cokolwiek zarzucić. Uczestniczyłam ostatnio w posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. leczenia żywieniowego prowadzonego przez posła Adriana Witczaka, który sam jest żywiony dojelitowo. Sala była wypełniona specjalistami, a zespół doprowadził już do zmiany standardów kształcenia lekarzy – mówi wicemarszałek Niedziela. – Z drugiej strony są zespoły, które w ciągu dwóch lat spotkały się tylko raz. Dlatego tak ważne jest, by zmiana regulaminu Sejmu pozwoliła na obiektywną ocenę działalności tego typu gremiów – dodaje.