Nowelizacja ustawy o KRS została uchwalona przez Sejm 23 stycznia. 5 dni później – 28 stycznia ustawę przyjął Senat. 19 lutego prezydent Karol Nawrocki poinformował, że zdecydował się zawetować ustawę.
Na czym polega reforma KRS?
Projekt określany był jako jedna z najważniejszych reform resortu sprawiedliwości zakłada istotne zmiany w sposobie wyboru członków KRS oraz funkcjonowania Rady. Najważniejszą zmianą było odebranie Sejmowi prawa do wyboru sędziów do KRS. Nowe przepisy przewidywały, że o składzie Rady będą decydować sami sędziowie. Według założeń reforma miała przywrócić większą niezależność tego organu i ograniczyć wpływ polityków.
Czytaj więcej
Najliczniejsze stowarzyszenie sędziowskie Iustitia powoli ustępuje ze swojego programu powrotu do starego modelu sądownictwa. Nie potrafi jednak ro...
W zreformowanej Radzie znaleźć się miała określona liczba przedstawicieli poszczególnych szczebli sądownictwa – sześciu sędziów sądów rejonowych, trzech sędziów sądów okręgowych oraz dwóch sędziów sądów apelacyjnych. Dodatkowo w składzie znajdzie się po jednym przedstawicielu sądów wojskowych, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Jednym z nowych rozwiązań jest powołanie Rady Społecznej, która będzie pełnić funkcję doradczą
Nowelizacja określała również zasady kandydowania. O miejsce w Radzie będą mogli ubiegać się sędziowie z co najmniej 10-letnim stażem, w tym minimum 5-letnim doświadczeniem na aktualnym stanowisku. Kandydatów miały móc zgłaszać grupy co najmniej 50 czynnych sędziów, a także Naczelna Rada Adwokacka, Krajowa Rada Radców Prawnych oraz Krajowa Rada Notarialna. W nowelizacji ustawy przewidziano też możliwość kandydowania niektórych tzw. neosędziów, co miało być ukłonem w stronę prezydenta i zachęcić go do podpisania aktu.
Ponadto w ustawie uregulowano sposób wyboru członków Rady. Wybory mają mieć charakter powszechny, a ich organizacją zajmie się Państwowa Komisja Wyborcza. Każdy sędzia w Polsce miał móc oddać głos na 15 kandydatów, z zachowaniem podziału miejsc pomiędzy różne szczeble sądów. Głosowanie miało się odbywać się w sądach, w formie tradycyjnej, przy użyciu kart wyborczych.
Nowe zasady funkcjonowania Rady i dodatkowe organy. Co jeszcze znalazło się w ustawie?
Projekt ustawy wprowadzał także zmiany dotyczące funkcjonowania samej KRS oraz jej członków. Jednym z nowych rozwiązań jest powołanie Rady Społecznej, która będzie pełnić funkcję doradczą. Jej zadaniem będzie opiniowanie kandydatów na sędziów i asesorów. Rada Społeczna miała liczyć 10 osób i miała być powoływana na 4-letnią kadencję. Osoby te będą wskazane przez samorządy prawnicze, Radę Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rzecznika praw obywatelskich oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych wyznaczonych przez Radę Działalności Pożytku Publicznego.
Nowelizacja wprowadzała również ograniczenia dla członków KRS. Osoby zasiadające w Radzie miały nie móc ubiegać się o awans sędziowski w trakcie trwania kadencji. Dodatkowo wprowadzono zakaz łączenia członkostwa w KRS z pełnieniem funkcji w sądownictwie. W praktyce oznaczało to, że prezesi i wiceprezesi sądów nie mogliby zasiadać w Radzie. Jeżeli sędzia pełniący taką funkcję zostanie wybrany do KRS, jego dotychczasowa funkcja miała wygasnąć automatycznie.
