Donald Tusk kontynuuje kosztujący miliardy program Mateusza Morawieckiego. Chodzi o emigrantów

„Jeżeli po 31 grudnia 2021 r. zmieniłeś miejsce zamieszkania na Polskę, sprawdź, czy możesz skorzystać z tzw. ulgi na powrót” – zachęca resort finansów na swojej stronie internetowej. Chodzi o program, który w ramach Polskiego Ładu wprowadził od 2022 r. rząd Mateusza Morawieckiego, a rząd Donalda Tuska z niego nie zrezygnował.

W ramach programu osoby fizyczne mogą liczyć na wysoką ulgę podatkową od dochodu. W sumie podatnik ma podwyższoną kwotę wolną od podatku – do 85 tys. zł (normalnie jest to 30 tys. zł). Można w jej ramach uwzględnić też dochód z zasiłku macierzyńskiego. Ulga przysługuje także cudzoziemcom posiadającym kartę Polaka. Można z niej korzystać nawet przez cztery lata po powrocie do kraju.

Jak podkreśla Ministerstwo Finansów w odpowiedzi dla „Rzeczpospolitej”, ulga na powrót nadal obowiązuje, zwolnieniem objęto uzyskane od 1 stycznia 2022 r. przychody z zasiłku macierzyńskiego i (...) obecnie nie są planowane żadne zmiany w zakresie tej preferencji”.

Czytaj więcej:

Raporty ekonomiczne

Na Zachodzie będzie ubywać emigrantów zarobkowych z Polski

Już od kilku lat Wielka Brytania, a o...

Pro

2,8 mld zł w trzy lata – kosztowne ulgi dla powracających emigrantów

Jak pokazują dane Ministerstwa Finansów dla „Rzeczpospolitej”, to ulga kosztowna dla finansów publicznych – liczba jej beneficjentów z roku na rok gwałtownie rośnie. W 2022 r. skorzystało z niej 9 353 osób (suma odliczeń sięgnęła 393 mln zł), rok później już 18,1 tys. osób (odliczyli 920 mln zł). 2024 r. był pod tym względem rekordowy – po ulgę dla eks-emigrantów sięgnęło 26,7 tys. osób, a suma odliczeń wyniosła 1,57 mld zł. W sumie w ciągu trzech lat nieopodatkowany dochód w ramach ulgi wyniósł 2,882 mld zł co daje średnią w wysokości ponad 54 tys. zł ulgi rocznie na jednego beneficjenta.

– Pomysł, by zaoferować ulgę, by ściągnąć Polaków do swojego kraju ma tak samo fałszywe i chybione założenie jak świadczenie 800+, które miało poprawić dzietność. Wiemy, że to się nie udało, bo Polacy wracają do kraju z zupełnie innych powodów. Zakładam, że nawet nie wiedzą o tym, że Polska ma dla nich takie preferencje podatkowe – komentuje ekonomista Andrzej Sadowski, prezydent Centrum im. Adama Smitha. Uważa on, że utrzymywanie ulgi dla emigrantów jest nie tylko pomysłem zbyt kosztownym, ale także niesprawiedliwym dla innych podatników. – Te blisko 3 mld zł mogły zostać znacznie lepiej wykorzystane w naszym kraju, niż dla wąskiej grupy kilkudziesięciu tysięcy osób – dodaje.

Emigranci z Mazowsza liderami w korzystaniu z ulgi, na drugim końcu - świętokrzyskie

Najwięcej podatników, którzy skorzystali z tzw. ulgi na powrót w 2024 r., pochodzi z województwa mazowieckiego – 4,84 tys. osób, dalej z małopolskiego – 2,76 tys. oraz ze śląskiego – 2,7 tys. Na przeciwnym biegunie są województwa świętokrzyskie (443 osoby), lubuskie (600) i opolskie (671). Resort przyznaje, że nie posiada informacji, ilu z nich to obcokrajowcy.

Wraz z ulgą pojawiają się także nieprawidłowości. „Od 1 stycznia 2023 r. do 30 października 2025 r. zakończonych zostało 5 706 czynności sprawdzających, w których weryfikacją objęto ulgę na powrót. W wyniku tych czynności ustalono nieprawidłowości na łączną kwotę 7 769 136 zł” – przyznaje resort finansów, zastrzegając, że wykryte w trakcie tych czynności nieprawidłowości związane były nie tylko ze wspomnianą ulgą.

Polacy wracają do kraju. Eksperci: powodem nie jest ulga, ale lepsza sytuacja gospodarcza, bezpieczeństwo, rodzina

Czy dziś wyjątkowe preferencje podatkowe są potrzebne, by ściągnąć rodaków do kraju? Sytuacja w ciągu ostatnich trzech, czterech lat diametralnie się zmieniła.

Pierwszy trend powrotu Polaków z emigracji z Wielkiej Brytanii pojawił się za sprawą brexitu, drugi, odnotowany w 2024 r. – to powroty z Niemiec kiedy to po raz pierwszy od rozszerzenia UE więcej Polaków wróciło z Niemiec (88 tys.), niż tam wyjechało (83,3 tys.).

Czytaj więcej

Kraj

Brexit może skłonić Polaków do powrotu

Po fali rasistowskiej nienawiści premier Szydło poleciła ministrom opracować zachęty do powrotu P...

Według Głównego Urzędu Statystycznego w 2024 r. na stałe zameldowało się w Polsce 19,5 tys. osób, które wcześniej mieszkały za granicą, co stanowi wzrost o 30 proc. w porównaniu z 2023 r.

To efekt nie tylko zmian na rynkach pracy za granicą (wzrostu kosztów życia i przestępczości), ale także coraz lepszej sytuacji ekonomicznej w Polsce, która staje się atrakcyjnym miejscem do życia. Wpływ na decyzję o powrocie ma także sytuacja rodzinna – opieka nad starszymi rodzicami, wychowanie dzieci pod opieką rodziny.  – Coraz częściej obserwujemy trend powrotów Polaków z zagranicy, zarówno osób, które po wielu latach pracy i życia za granicą decydują się wrócić do kraju, tych, które wyjechały kilka lat temu w poszukiwaniu doświadczenia zawodowego, jak i młodych specjalistów zdobywających kwalifikacje za granicą. Powody tego zjawiska są wielowymiarowe. Dla wielu kluczowa jest możliwość rozwoju zawodowego w kraju, a także bliskość rodziny i komfort życia w otoczeniu kulturowym, które dobrze znają – wylicza Magda Dąbrowska, prezeska Grupy Progres z Gdańska. I jak podkreśla: „Nie bez znaczenia jest kontekst społeczno-polityczny”. – Poczucie stabilności, przewidywalność regulacji oraz rosnąca transparentność w sferze gospodarczej i administracyjnej sprawiają, że Polska staje się coraz bardziej atrakcyjnym miejscem do życia i pracy – dodaje.

Jak pisała niedawno „Rzeczpospolita”, prof. Izabela Grabowska z Centrum Badań nad Zmianą Społeczną i Mobilnością (CRASH) w Akademii Leona Koźmińskiego szacuje, że od 2017 do 2024 r. nad Wisłę mogło w sumie wrócić ok. 300 tys. polskich migrantów. Na podstawie danych European Labour Force Survey, średnią liczbę osób powracających w ostatnich latach po dłuższym pobycie za granicą można szacować na około 30 tys. rocznie. Według ekspertki to efekt brexitu i pandemii Covid-19.

Czytaj więcej

Rynek pracy

Emigracja zarobkowa coraz mniej kusi Polaków. Najniższy odsetek od pandemii

Co siódmy Polak rozważa emigrację zarobkową za granicę. To najmniejszy odsetek od wybuchu pandemi...