Pułapka przy uldze meldunkowej. Jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego

W środę Trybunał Konstytucyjny (TK) potwierdził niekonstytucyjność jednego z warunków obowiązującej w latach 2007-2008 tzw. ulgi meldunkowej. Uznał, że uzależnianie możliwości skorzystania z niej od obowiązku złożenia oświadczenia o zameldowaniu było niekonstytucyjne, bo stało się swoistą pułapką dla podatników. 

Czy brak oświadczenia o zameldowaniu pozbawiał prawa do ulgi?

W ocenie TK ustawodawca nie zapewnił podatnikom realnej możliwości skorzystania ze zwolnienia, jakim była ulga meldunkowa. Zwrócił uwagę na niską jakość legislacyjną spornej regulacji, wynikającą m.in. z wielokrotnych zmian zasad opodatkowania, braku wzoru oświadczenia oraz normy niejasnej dla przeciętnego podatnika, która do tego była zawarta w przepisach przejściowych (poprzez odesłania do już nieobowiązujących regulacji). 

Trybunał podkreślił, że przez to wielu podatników, którzy spełniali podstawowy wymóg zameldowania przez okres co najmniej 12 miesięcy, utraciło prawo do ulgi wyłącznie z powodów formalnych. W konsekwencji, jego zdaniem, ulga meldunkowa stała się instytucją pozorną.

Czytaj więcej

Podatki

Ulga meldunkowa - Trybunał Konstytucyjny rozpatrzy skargę Fundacji Praw Podatnika

Trybunał Konstytucyjny zajmie się skargą na przepisy dotyczące tzw. ulgi meldunkowej.

– Wyrok TK jest jak najbardziej słuszny, niestety bardzo mocno spóźniony. Co do zasady, orzeczenie o niekonstytucyjności jest podstawą do żądania wznowienia postępowania podatkowego. Ale to uprawnienie jest ograniczone przedawnieniem zobowiązania podatkowego. Po jego upływie fiskus odmawia wydania decyzji zgodnie z wytycznymi Trybunału – tłumaczy Krzysztof J. Musiał, doradca podatkowy, partner w kancelarii Musiał i Partnerzy. 

W ocenie eksperta orzeczenie o niekonstytucyjności warunku złożenia oświadczenia o zameldowaniu, przez który wielu podatnikom zakwestionowano ulgę, to przysłowiowa „musztarda po obiedzie”. 

– W większości przypadków z uwagi na upływ terminu przedawnienia, wznowienie postępowania podatkowego i „odzyskanie” ulgi zgodnie z wyrokiem TK będzie już niemożliwe. Oczywiście, mogą być jeszcze przypadki, gdy bieg terminu przedawnienia został zawieszony np. z uwagi na zastosowanie przez fiskusa k.k.s. Ale raczej będą to sytuacje nieliczne. Podatnicy, którzy możliwość starania się o wznowienie postępowania bezpowrotnie utracili, mogą jedynie próbować pozywać państwo w trybie cywilnym – wyjaśnia Krzysztof J. Musiał.

Co to jest ulga meldunkowa?

Przypomnijmy – ulga meldunkowa obowiązywała w latach 2007-2008. Co do zasady, polegała na tym, że podatnik, który nabył w tym czasie mieszkanie czy dom, mógł je zbyć odpłatnie przed upływem 5 lat, licząc od końca roku nabycia (wybudowania) bez PIT, o ile był tam zameldowany na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy.

Czytaj więcej

Podatki

Ulga meldunkowa nie może być pułapką na podatników - orzeczenie NSA

Nadmierny formalizm nie powinien powodować, że prawo do preferencji staje się pozorne, zwłaszcza...

Po latach fiskus zaczął kwestionować preferencję, bo większość podatników nie zauważyła „ukrytego” w przepisach przejściowych formalnego warunku złożenia oświadczenia o zameldowaniu. Spory masowo zaczęły trafiać na wokandy. Problem „wątpliwego warunku” dostrzegł Naczelny Sąd Administracyjny i starał się maksymalnie elastycznie podchodzić do jego spełnienia. Nie zmienia to jednak faktu, że część podatników musiała zwrócić ulgę. 

Wyrok zapadł z jednym zdaniem odrębnym.