Faktura przesłana faksem nie uprawnia do odliczenia

Mimo że wyrok został wydany zgodnie z ustawą o VAT z 1993 r., to jego teza jest nadal aktualna. Zgodnie z art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy obowiązującej do 30 kwietnia 2004r. podatnik miał prawo do odliczenia VAT nie wcześniej niż w miesiącu otrzymania faktury. Regulacja ta powtórzona jest w art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT z 2004 r.

Obecny przepis, podobnie jak obowiązujący przed majem 2004 r., nie mówi o otrzymaniu „oryginału faktury”, wspomina jedynie o „fakturze” jako dokumencie, którego otrzymanie uprawnia do odliczenia VAT. Opierając się na orzeczeniu NSA, przepis ten należy jednak interpretować wąsko. Zdaniem sądu pod pojęciem faktury ustawodawca rozumie jedynie oryginał tego dokumentu, a przez jego otrzymanie należy rozumieć fizyczne wpłynięcie dokumentu do przedsiębiorstwa podatnika. Otrzymanie faksem faktury zakupowej nie wypełnia – zdaniem NSA – warunku opisanego we wspomnianym przepisie. Tym samym odliczenie podatku w miesiącu otrzymania faksu faktury nastąpiło przedwcześnie i pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy o VAT.

Omawiany wyrok może nieść negatywne konsekwencje dla niektórych przedsiębiorców, szczególnie tych, których kontrahenci nie wywiązują się z obowiązku niezwłocznego przekazywania oryginałów faktur. Stanowisko sądu uniemożliwia przyspieszenie odliczenia VAT zgodnie z przefaksowaną fakturą i zobowiązuje podatników do korzystania z tego prawa dopiero w rozliczeniu za okres fizycznego otrzymania dokumentu. W innym wypadku utrudniłoby to w znacznym stopniu weryfikację prawidłowości rozliczeń z tytułu VAT oraz naruszałoby bezpieczeństwo i pewność obrotu. Zdaniem sądu przefaksowanie faktury stanowi jedynie jej powielenie, a bezpieczeństwo obrotu nie dopuszcza posługiwania się duplikatami dokumentów, z wyjątkiem sytuacji ściśle określonych odpowiednimi przepisami.